Dziennik z Gusen

Pamięć ludzka jest ulotna. Dlatego wiele wspomnień byłych więźniów obozów koncentracyjnych i zagłady wydawanych po II wojnie światowej wydanych w druku, zawierają pewne luki, uogólnienia. Nie pokazują codzienności, tylko najbardziej zapamiętane chwile walki o przeżycie. Ale w wypadku wspomnień więźnia obozów Mauthausen i Gusen, malarza Alda Carpiego, jest inaczej. Carpi pisał bowiem na bieżąco.

Ze względu na charakter prowadzenia historii, nie jest to prosta fabuła, która chwyta za serce. Otrzymujemy narrację pierwszoosobową, która przez większość czasu jest bardzo chaotyczna. Aldo często pisze niezrozumiale, co, jak sam zauważa, wynika tylko z faktu, że chce zwyczajnie wyrzucić wszystko z serca, nie bacząc, czy ma to sens dla adresata listów, czyli żony. W kilku miejscach Alda nawet zawodzi pamięć i myli daty wydarzeń. Do tego często wspomina dni spędzone w domu, z dziećmi, wspomina kolegów z uczelni. Przeszłość mocno miesza z teraźniejszością. Często towarzysza mu wyrzuty sumienia, bo mógł przecież zrobić więcej, by uratować przyjaciół. Te wszystkie wątki mocno spowalniają historię i wprowadzają fabularnie bałagan, jednak mimo to warto przeczytać „Dziennik z Gusen”. Jest to bowiem bardzo prawdziwy obraz KL Mauthausen-Gusen.

Więcej na: [Adres usunięty]

Czytając takie książki cieszę się ogromne z tego powodu, że żyję w tych czasach, których żyje. Może i nasza władza nie jest do końca poważna, ale wolę to niż życie w obozie. Aldo Capri to człowiek, który został aresztowany i trafił do nazistowskiego obozu. To, co przeżył to jeden wielki horror, a ta książka jest tego dowodem. Jest świadectwem na to, że człowiek człowiekowi wilkiem. Chociaż w tym przypadku należałoby użyć słowa potwór! Nie wyobrażam sobie tego, że można być tak podłym dla siebie. I do tego te rysunki... . Ogólnie polecam przeczytać. Chyba, że ktoś ma słabe nerwy, to lepiej, żeby ją omijał.

Historie osób, które doświadczyły piekła obozu koncentracyjnego, to przerażające świadectwa okrucieństwa, bestialstwa i upodlenia. Równocześnie pokazują jak wielką w sobie człowiek może mieć wolę walki, pragnienie przetrwania, wiarę i nadzieję.

Te ostatnie bardzo widoczne są w postawie i opisach głównego bohatera książki, autora dziennika spisywanego potajemnie, w obozie pracy, na skrawkach papieru.

Aldo Carpi - malarz, artysta miłujący także muzykę, trafia do obozu w 1944 roku, na podstawie donosu. Jego talent pozwala mu wieść nieco łagodniejsze życie, niż inni więźniowie, ponieważ zostaje malarzem na życzenie. Tworzy głównie szkicowane portrety, które zleceniodawcy wysyłają do swych rodzin.

Bohatera przy życiu trzyma jego wiara i miłość. Miłość do żony, do której pisze nieustannie listy, z których między innymi powstaje właśnie dziennik. Aldo znajduje też ukojenie w rysunkach i muzyce, której wspomnienie jest bardzo często widoczne w jego opisach.

Świadectwo, które przekazuje jest przerażające, pełne bólu, cierpienia, śmierci, udręczenia i nieludzkiego traktowania. Mimo tego, niestety mam z tą książką problem. Nie potrafiłam poczuć jej klimatu podczas lektury, przez co po przeczytaniu czułam niedosyt. Czegoś tu mi zabrakło.

Jednak uważam, że książki z tego gatunku każdy powinien oceniać indywidualnie. Dlatego przy tym tytule nie wskazuję liczby gwiazdek.

Nie jest to książka, która mówi tylko okrucieństwie wojny, o tym jak wyglądało życie w obozie, to historia o miłości i ogromnej wierze…

Aldo Carpi przelewa na papier niemalże codziennie myśli, które kieruje do swojej żony. Nie narzeka na to co go spotkało, w każdym jego słowie czuć niesamowite uczucie jakim darzy swoją rodzinę, to właśnie żona i ich dzieci stanowią dla niego największy sens oraz Bóg. Sam fakt, że powtarza swój rytuał piśmienniczy stanowi ogromne niebezpieczeństwo, gdyby tylko został przyłapany groziłoby mu ogromna kara, ale nie zważa na to. Czuje ogromną potrzebę nieustannego kontaktu z bliskimi, oczywiście tylko w formie mentalnej, ale już to stanowi dla niego pewnego rodzaju spokój ducha.

„Dwie pewne rzeczy znajdują się poza tym cienkim murem - Bóg i wy; wystarczy, że raz zadrżę, a ta ściana poruszy się niczym błona bębenkowa, by powiadomić mnie, że zaraz za tym murem jest miłość i nadzieja.”

Zwrócona jest tu również uwaga na to w jaki sposób można było „przetrwać” obóz. Aldo Carpi, profesor malarstwa, ku jego uciesze nie pracował w kamieniołomach, czy w innym tego typu miejscu, które powodowało ogromny spadek sil. Stał się, dzięki swojemu talentowi i zawodowi pewnego rodzaju „malarzem na zlecenie”.

Byłam pod ogromnym wrażeniem ile miejsca zostało tutaj poświęcone muzyce… Autor bardzo często opowiada o Mozarcie, Beethovenie, Scarlattim i o innych kompozytorach, o ich twórczości, po prostu o sztuce. Wspomina o tym z wielkim natchnieniem, przemawia przez niego jego artystyczna dusza, a sztuki wizualne i muzyka mają przecież tak wiele wspólnego.

„Gdy słucham muzyki, czuję od razu, że łącze się z najdroższymi w domu. Ogarnia mnie wtedy uczucie wzruszenia, bowiem odnoszę wrażenie, że mogę z nimi porozmawiać…”

Nie jest tu opisany tylko czas pobytu w Gusen, ale również okres, kiedy Aldo Carpi opuścił mury obozu i udał się w podróż powrotną do ojczyzny, do rodziny. W podróż, która również nie była łatwa, szybka i prosta.

To książka o tym, iż mimo okrucieństwa, które dzieje się wokół, cały czas można pozostać człowiekiem pełnym empatii, chęci pomocy, człowiekiem godnym i wrażliwym na krzywdy innych.

Jestem miłośnikiem książek historycznych. Tych, które są oparte na faktach i tych, które są fikcją. Kiedy zobaczyłam "Dziennik z Gusen" pomyślałam sobie, że tę książkę powinnam przeczytać, że będzie to coś wiarygodnego i wstrząsającego. W końcu autor książki spędził półttora roku w obozie w Gusen.

Dlatego nie rozumiem kompletnie dlaczego ta książka mnie nie porwała, nie wywarła na mnie żadnego wrażenia. Gdyby nie to, że jest to dokument napisany przez osobę, która spędziła tam półtora roku pomyślałabym, że autor po prostu "próbuje" siebie w innej literaturze i niekoniecznie mu to wyszło. Ale tak nie jest. Totalnie tego nie rozumiem. Czytając notkę autora byłam przekonana, że ta historia będzie przesączona ogromną ilością emocji, że nie będę mogła przebrnąć przez tę historię i że będzie ona bardzo trudna. Tymczasem przeczytałam ją od A do Z i .... Tyle. Przez to ta książka jest dla mnie "dziwnym zjawiskiem". Nie potrafię tego inaczej określić.

Jestem na nie i raczej nie polecam i nie zachęcam do przeczytania tej książki.