Dzieciołap

„Pierwszy dzień jesieni należał do śmierci”1 Dzieciołap znad Nestry wrócił z zaświatów. Ponownie. Pod szubienicą rodzi się ta opowieść ,w której ożywieniec oraz demon zamknięty w ciele dziecka próbują dowiedzieć się dlaczego giną dzieci. Słusznie czują, że powinni zaangażować się w tę sprawę, bo dotyka ona ich samych. Chłodne ramiona śmierci nie są troskliwe. Jest równie surowa wobec nowicjuszy, jak i tych którzy wiernie przy niej tkwią.

„Dzieciołpap” czyli powieść fantasy z przewodnim wątkiem kryminalnym. Spotkałam się z określeniem, że nawet powieść noir i stwierdziłam, że: „Tak, tak, tak. Jak bardzo tak.” To miejsce akcji. Takie mroczne, brudne, a przy tym ciche. Bohaterowie przemierzają kolejne uliczki i odwiedzają różne miejsca, a to wszystko otoczone jest jakąś mgłą, jak w kryminale noir właśnie. Dodać należy, że tło może skojarzyć się z dużym XIX wiecznym miastem. Biednym, brudnym, w którym każdy dba o swój los i nic nie zdziwi jego mieszkańców.

Agnieszka Miela zdobyła już uznanie czytelników fantasy trylogią „Dzieci Starych Bogów”. „Dieciołap” jest powieścią dużo bardziej przystępną, za co za pewnie odpowiada wciągający wątek kryminalny, jak i dobrze wykreowani bohaterowie. Samuel, tytułowy Dzieciołap, wydaje się tym dobrym, pomimo famy jaka się za nim ciągnie. I cudownie nieprzewidywalna Raon, której ciało sześciolatki tylko dodaje uroku. Jakiż zachwycający duet oni tworzą.

Zdarza mi się słyszeć zdecydowane deklaracje: „Nie czytam fantastyki”. A ja mam ochotę odpowiedzieć „Serio? A kryminałek byś wciągnął/ęła?” Takie hybrydy, jak „Dizeciołap” udowadniają, że nie można się zamykać na literaturę. Co z tego, że Miela wykreowała własny świat rządzony przez Śmierć i pełen demonów, skoro to tło jest skądś nam znane. Konstrukcja kryminału oswaja nam fantasy i zaprasza do eksplorowania tego świata, do starcia z nadnaturalnymi siłami. Czy dacie się wciągnąć do tej powieści i spróbujecie rozwiązać zagadkę zaginionych dzieci?

1 Agnieszka Miela, „Dzieciołap”, wyd. Zysk i s-ka, Poznań 2025, s. 7.

Nie przemawiał do mnie ten tytuł. Dosłownie. Opis z okładki natomiast całkowicie mnie kupił. Podobnie jak nazwisko autorki, która już niejednokrotnie udowodniła, że trzyma w swoich dłoniach wyjątkowy warsztat. Zabrałam się więc za lekturę a ta mnie wprost oczarowała!

To zupełnie nieoczywista fabuła, wymykająca się schematom, kreująca własne standardy. Pisana silnymi emocjami, opierająca się na dwuznacznościach. Gęsty klimat prowadzi nas w stronę niepewności, ponieważ to co wydarzy się za rogiem zależy wyłącznie od fantazji autorki. A jest ona ogromna. Świat przedstawiony, jego zasady, własne zakamarki podsycają wyobraźnię czytającego, w pełni go angażują, zbliżają do losów bohaterów, którzy ani przez moment nie są nam obojętni. Połączenie kryminalnych momentów z elementami fantastyki przełożyło się na moc atrakcji, by na ponad czterystu stronach prowadzić ekscytującą grę pełną ślepych zaułków.

Przenosimy się do Ścieków, gdzie życie dzieci nie ma żadnego znaczenia. Chociaż wiele z nich ginie w niewyjaśnionych okolicznościach, nikt nie jest zainteresowany rozwiązaniem tej zagadki. Jedynie Samuel Reilig, wyrzutek, odmieniec, decyduje się stawić czoła nieznanemu. Mając u boku Roan, demoniczną istotę zamkniętą w ciele dziecka podążą drogą pełną pułapek. Jak to się skończy? O tym musicie przekonać się sami!

Przygoda ekscytująca i niezwykle mroczna! Demoniczna, jak występujące w niej istoty a jednak przedstawiona w nader realistyczny sposób. Momentami dreszcze przebiegały mi po skórze a ja nie miałam ochoty odkładać tej książki choćby na moment. Pisana z pasją oddaje wszystkie detale, by stworzyć rozległy świat i postawić na głęboką istotę niebezpieczeństwa. Fascynowało mnie wszystko, od wiszącej w powietrzu zagadki przez charyzmatyczne sylwetki postaci a płynnie przeplatająca się mnogość wątków pobudzała moje szare komórki do intensywnej pracy. Do samego końca nie wiedziałam czego mogę się spodziewać w finale i nawet nie miałam ochoty przewidywać potencjalnego rozwiązania, ponieważ najważniejsza była dla mnie kwintesencja samej przygody, która w tej książce osiągnęła powalający na kolana poziom.

"Dzieciołap" to obowiązkowa propozycja dla wszystkich poszukujących powiewu świeżości oraz oryginalności. Książka wyróżniająca się z tłumu, odwołująca się do wielu momentów, tych smutnych i zabawnych, nostalgicznych oraz ukazujących potrzebę akceptacji, zrozumienia, miłości. Agnieszka Miela napisała niezwykle złożoną opowieść z licznymi wartościami na drugim planie, która z każdą kolejno przerzuconą stroną oszałamia bardziej. Nie piszę o tym wszystkim bez powodu - przeczytajcie, koniecznie!

Powieści Mieli są nie tylko ucztą dla fanów fantasy, ale też dla osób kochających język polski i zdania wielokrotnie złożone oraz bezbłędne dialogi. A, że autorka operuje nimi bezbłędnie, toteż jej książki czyta się z rozkoszą, nawet jeśli ociekają brutalnością. Dziś o "Dzieciołapie".

Główny bohater, Samuel Reilig, ożywieniec i sługa zapomnianej bogini, staje się nie tyle wybawicielem, co narzędziem równowagi. Towarzyszy mu Raon, czyli istota demoniczna, zamknięta w ciele dziecka. Tworzą duet pełen napięcia, moralnych dylematów i niejednoznaczności. Ich relacja, choć podszyta dystansem, zyskuje głębię w kontekście przemocy z jaką muszą się mierzyć. Raon szczególnie wyróżnia się jako postać, ponieważ jest niepokojąca i fascynująca, balansuje na granicy człowieczeństwa i czegoś znacznie starszego.

Ścieki to nie tylko miejsce akcji, to także to antybohater tej opowieści. Autorka opisuje je z intensywnością niemal zmysłową: cuchnące, brudne, pełne cierpienia i duchowej zgnilizny. Styl autorki jest surowy, gęsty od symboliki i emocji, a jednocześnie literacko wyrafinowany. W tym świecie religia, magia i mit przenikają się ze społeczną degrengoladą, tworząc gęstą, niepokojącą atmosferę, którą odczuwa się każdym fragmentem ciała, nawet jeśli czytelnik z natury jest mało wrażliwy.

Fabuła toczy się niespiesznie, ale z nieustannym poczuciem zagrożenia. Śledztwo Reiliga to nie tylko walka z mordercą dzieci, ale przede wszystkim z przeszłością – zarówno własną, jak i tą, która ciąży nad całym Lunde. W tle pobrzmiewają pytania o naturę zła, wartość życia w świecie, gdzie śmierć jest lepszym losem, i granice człowieczeństwa w obliczu niewyobrażalnego cierpienia.

To nie jest książka dla każdego. Jest brutalna, metafizyczna, pełna ciężkich tematów i obrazów, które zostają z czytelnikiem długo po zamknięciu ostatniej strony. Ale to właśnie ta bezkompromisowość czyni „Dzieciołapa” tak wyjątkowym. Miela nie boi się pokazywać rzeczy trudnych i bolesnych i właśnie dlatego jej opowieść porusza do głębi.

Jest to mroczna i poruszająca powieść dark fantasy, która z impetem wciąga czytelnika w brutalny, gnijący świat społecznego dna. Najserdeczniej i najmroczniej polecam! Wspaniała lektura!