Bohaterami książki są ludzie, którzy w znaczący sposób wpłynęli na przebieg i wynik wojny 1920 roku, choćby na skalę lokalną. To mężczyźni i kobiety, żołnierze i cywile, dowódcy i szeregowcy, ludzie w zaawansowanym wieku i dzieciaki, służby mundurowe i najzwyklejsi obywatele, chłopi i mieszczanie - mieszkańcy wszystkich rejonów Polski objętych wojną. Siłą rzeczy, najwięcej wśród nich żołnierzy. Najważniejsze i najciekawsze jest przedstawienie ich pod kątem wszystkich rodzajów sił zbrojnych. Piechota, artyleria, czołgiści, lotnicy, wywiad, saperzy, ale też formacje tak dziś egzotyczne, jak pociągi pancerne, pociągi lotnicze, wojska aeronautyczne, czy flotylle rzeczne - wszystko to daje szeroki obraz tej wojny.
W książce są takie postaci, jak np.:
- Włodzimierz Bochenek - pułkownik WP, o barwnej przeszłości w Legionach, ale też w armii austriackiej we Włoszech. Brawurowy dowódca, który przekonał dowództwo o potrzebie rozbudowywania wojsk pancernych.
- Wiktor Karczewski - jako pilot latał na Froncie Litewsko-Białoruskim, gdzie został zestrzelony. Znajdował się na terytorium wroga. Niewiele myśląc wymontował z samolotu karabin i w pojedynkę, ostrzeliwując się, przekroczył linię frontu i dotarł do wojsk polskich.
- Janina Landsberg-Śmieciuszewska - młodziutka, szesnastoletnia wówczas dziewczyna, podczas obrony Płocka pełniła służbę sanitariuszki. Kiedy zobaczyła uciekających bez ładu polskich żołnierzy z Rynku Kanonicznego, sama złapała karabin i dając w ten sposób młodym chłopakom przykład, poprowadziła ich do walki.
- Robert Oszek - awanturnik o filmowym życiorysie. W wieku piętnastu lat uciekł ze swojego śląskiego domu rodzinnego i w Hamburgu zaciągnął się na statek wielorybniczy. W odrodzonej zaś Polsce - jako że nie miała jeszcze ani jednego okrętu morskiego - został jednym z dowódców tzw. flotylli pińskiej, wraz z którą stoczył kilka efektownych potyczek z bolszewikami na wodach Dniepru i Prypeci.
- Jan Kowalski - specjalista od wywiadu radiowego i kryptoanalityk. Genialny amator, który w połowie 1919 roku złamał pierwsze szyfry Armii Czerwonej.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii historia polski
Jakie formacje wojskowe opisuje książka "Dwudziestu wspaniałych. Bohaterowie wojny o niepodległość"?
Książka skupia się na przekrojowym przedstawieniu bohaterów służących w różnorodnych formacjach, od piechoty po wojska aeronautyczne. Czytelnik poznaje losy czołgistów, lotników, a nawet specjalistów od wywiadu radiowego i kryptoanalizy. Autor kładzie duży nacisk na pokazanie egzotycznych z dzisiejszej perspektywy jednostek, jak pociągi pancerne czy flotylle rzeczne. Taka różnorodność pozwala zrozumieć techniczną i organizacyjną skalę wojny o niepodległość.
Czy w publikacji znajdziemy historie osób cywilnych oraz kobiet walczących w 1920 roku?
Tak, autor poświęca znaczną część miejsca historiom kobiet oraz cywilów zaangażowanych w obronę kraju. Wśród bohaterów znajduje się między innymi szesnastoletnia sanitariuszka Janina Landsberg-Śmieciuszewska, która aktywnie zagrzewała żołnierzy do walki w Płocku. Publikacja udowadnia, że w wojnę 1920 roku zaangażowane było całe społeczeństwo, w tym dzieci, chłopi i mieszczanie. To podejście nadaje książce ludzki wymiar i wykracza poza czysto militarne opisy bitew.
Jaką formę narracji przyjął Wojciech Lada w tej książce historycznej?
Wojciech Lada stosuje dynamiczną narrację opartą na biograficznych szkicach konkretnych postaci, unikając przy tym suchego, akademickiego wykładu. Każdy rozdział to zamknięta opowieść o człowieku, którego czyny realnie wpłynęły na losy lokalnych starć lub ogólny wynik wojny. Dzięki barwnym życiorysom, jak ten Roberta Oszka, książkę czyta się z zaangażowaniem godnym literatury przygodowej. Jest to doskonała pozycja dla osób szukających w historii emocji i konkretnych przykładów odwagi.
Dla kogo ta książka nie będzie odpowiednim wyborem przy nauce o historii?
Książka nie jest odpowiednia dla czytelników poszukujących wyłącznie suchych analiz strategicznych, map sztabowych czy szczegółowych opisów ruchów całych armii. Publikacja koncentruje się na perspektywie jednostki i konkretnych bohaterach, a nie na globalnej geopolityce konfliktu. Osoby oczekujące podręcznikowego wykładu o dyplomacji okresu 1919-1921 mogą poczuć niedosyt z powodu braku szerokiego tła politycznego. Jest to przede wszystkim zbiór portretów ludzkich, a nie monografia naukowa o charakterze ogólnym.
Czy autor opisuje mniej znane rodzaje wojsk, takie jak flotylla rzeczna?
Autor szczegółowo przybliża działalność niszowych formacji, takich jak pociągi lotnicze oraz wojska balonowe i flotylle rzeczne. W treści znajdują się opisy brawurowych akcji kryptoanalityków łamiących szyfry Armii Czerwonej oraz dowódców operujących na Dnieprze i Prypeci. Przedstawienie tych rzadziej wspominanych jednostek pozwala docenić nowoczesność i innowacyjność ówczesnego Wojska Polskiego. To cenna wiedza dla pasjonatów militariów szukających informacji wykraczających poza standardowe opisy kawalerii.
