Duchy Nocy Kupały

,,Obrzędy związane z Nocą Kupały znane są prawie wszystkim ludom słowiańskim. Na Białorusi dwudziestego trzeciego czerwca, po zachodzie słońca, odbywa się Kupalnia, czyli Święto Kupały. Tej nocy wszyscy szukają skarbów. Najszczęśliwszy jest ten, komu uda się znaleźć i zerwać kwiat paproci. Dzięki niemu uzyskuje wzrok, który pozwala wniknąć w głąb i dojrzeć ukryte skarby-skrzynie pełne złota. Może mieć tyle bogactw, ile zachce".

Naprawdę świetnie mi się ją czytało. Ma większy druk, więc tym bardziej bardzo szybko upływa nam czas na tych opowiadaniach. Niektóre przyprawią nasze ciało o dreszcze, inne całkiem pochłonął jak nawiedzone dwory bardzo mrocznie opisane. Mnie szczególne zaciekawiły nadprzyrodzone zjawiska i pokutujące duchy. Niby wiadomo, że są to historie zmyślone, jednak niektóre mogły się zdarzyć naprawdę. Nie na darmo się mówi, że w każdej bajce jest ziarno prawdy. Jest to antologia, więc przygotujcie się na dwadzieścia świetnych historii z czego połowa jest tworem autorów polskich: Jana Barszczewskiego, Zygmunta Krasińskiego, Jana Łady oraz Romana Zmorskiego. Każde z nich ma inną długość, jednak łączy je coś istotnego. Po przeczytaniu każdego z nich będzie odczuwalny wielki niedosyt. Historie niby ukończone, ale pozostawione w stanie, jakby ktoś inny mógł tu jeszcze coś dodać. Stawiają nas w takim zawieszeniu, gdzie zastanawiamy się nad ich autentycznością. Mają niesamowity klimat, bo choć nie wszystkie mocno straszą, to jednak opisy, które czytamy wywołują gęsią skórkę na ciele. Czasem przewinie się przez nie jakiś wiersz, który sam w sobie niewiele mówi, ale wraz z kontekstem historii nabiera na wartości i przesłaniu. Jest jak słuchawka stetoskopu bez lekarza. Dopiero razem tworzą wspaniałą całość. Bohaterowie tych opowiadań mają wręcz dar do opisywania swoich uczuć czy miejsc w których przebywają. Perorują tak, że chce ich się słuchać. Nad początkiem nowej opowieści znajdziecie jej tytuł i nazwę autora. Coraz bardziej doceniam pióro tych, których już z nami nie ma. Naprawdę warta przeczytania:-)

Seria strasznych opowiadań wydana pod patronatem wydawnictwa Zysk i S-ka skradła moje serce przy pierwszym tomie. Co prawda książki łączy jedynie klimat, podobnie jak treść, ponieważ są to klasyczne, współczesne oraz teraźniejsze opowiadania grozy, ale całość pięknie wpływa na wyobraźnię i pięknie prezentuje się na półce, więc jeśli jesteście fanami antologii to bardzo polecam Wam przyjrzeć się bliżej tym wyjątkowym wydaniom.

Opowiadania zamknięte w tej księdze nie są może szczególnie przerażające i nie wywołają u nas nocnych koszmarów, ale to w żaden sposób nie umniejsza rangi klimatowi oraz magii chwili. To historie z dreszczykiem, których głównym zadaniem jest wpłynięcie na wyobraźnię (a czasem i serce) czytelnika a z tym każde opowiadanie radzi sobie rewelacyjnie.

Różni autorzy, różne tematy, motyw przewodni podobny i atmosfera kojarzona z nocnymi ogniskami. Zaczytując się w opowiadaniach czułam się jak na obozie za dawnych czasów, kiedy wszyscy zbieraliśmy w jednym miejscu i wymieniali poznanymi wcześniej historiami z dreszczykiem. Taki jest zamysł tej lektury, ale prawda jest taka, że nie ma znaczenia w jakim miejscu czy czasie zabierzemy się za wertowanie stron - za każdym razem spadnie na nas moc wrażeń, wielka przygoda oraz intrygujące sytuacje z których nie rzadko można wyciągnąć pewne nioski czy konkretny morał.

Pierwsza część składa się na same polskie opowiadania, które mocno wprowadzają nas w słowiański klimat. Fasady części prezentowanych historii były mi znane, inne okazały się ciekawym doświadczeniem a całość wypadła imponująco pod względem prezentowanych wydarzeń. Pojawiło się wszystko co znane w naszej historii: duchy, demony, wiedźmy czy rusałki, niektóre z dobrymi intencjami, inne szerzące grozę. Druga część to hołd oddany obcojęzycznym pisarzom, ich tendencji do wywoływania duchów starych posiadłościach, do bezwzględnych mocy nadprzyrodzonych czy nawet do losu, który potrafi przybierać zaskakujące formy.

"Duchy Nocy Kupały" to lektura idealna na wakacje, ponieważ niesie ze sobą wielką, niezapomnianą przygodę. I to nie jedną! Na pierwszym miejscu stoi klimat, na drugim sama fabuła, ponieważ każde opowiadanie wyróżnia się dopracowaniem i pomysłowością, więc bardzo trudno będzie mi wybrać ulubione. Każda historia zasługuje na pochwałę, każda zasługuje na przeczytanie, więc bez marudzenia, że to krótka forma - oto przed Wami lektura obowiązkowa, by pobudzić szare komórki i mocno zaangażować wyobraźnię.

Sny nocy letniej.

Najkrótsza noc w roku. Tańce przy ognisku, poszukiwania kwiatu paproci, radość z nadchodzącego lata; świętojańskie obrzędy, legendy, tajemnice... Noc Kupały jest tylko raz w roku i chyba właśnie dlatego budzi ona takie emocje - nawet po wielu latach, które minęły od czasów, gdy była ona dla słowiańskich społeczności naprawdę wielkim wydarzeniem. Niniejsza antologia opowiadań nawiązuje do niej swym tytułem, świetną okładką i obietnicą wielu dobrych historii, jednak... czy zamieszczone wewnątrz książki treści rzeczywiście odzwierciedlają istotę ducha świętojańskiej nocy?

Noc Kupały to słowiańskie święto związane z letnim przesileniem Słońca, obchodzone w czasie najkrótszej nocy w roku. Już sama nazwa święta i związane z nim obrzędy otoczone są aurą słowiańskiej tajemniczości, zabarwione budzącym z dzisiejszej perspektywy przede wszystkim ciekawość pogaństwem i przesycone atmosferą dawno minionych dni, w których chrześcijaństwu daleko było jeszcze do sprawowania rządów nad szeregiem ludzkich dusz. Wszystko to ma swój niezaprzeczalny urok. Okazuje się jednak, że w książce nie znajdziemy go aż tak wiele, jak można było sobie obiecywać po tytule oraz po opisie książki...

Książkowe Bestsellery Księgarni Tania Książka to zawsze lektury wyjątkowe, które cieszą się niesłabnącą popularnością wśród czytelników. Noc Kupały i wszystko co z nią związane jak ulał pasuje do trwającego za oknem lata; w rankingach popularności widoczne jest to bardzo dobrze. To tak naprawdę odbiorca określa to, co jest w danej chwili bestsellerem - pora roku jak widać zobowiązuje, niniejsza książka trzyma się bowiem w księgarnianym rankingu popularności całkiem dobrze.

Część pierwszą lektury stanowią opowiadania polskich autorów: Romana Zmorskiego, Jana Barszczewskiego oraz Zygmunta Krasińskiego. Duchy i demony, wiedźmy i wiedźmaki, leśniaki i rusałki przewijają się w opowieściach rozgrywających się od Pomorza, Mazowsza i Śląska po Białoruś. Część druga to teksty autorów zagranicznych: opowiadanie Jin Yonga, zwanego chińskim Tolkienem, opowieść Antona Straszimirowa o Rodopach, a także niepublikowane dotąd w Polsce opowiadania Oscara Wilde’a, Mrs Henry Wood, a także publikującej pod pseudonimem Theo Gift pisarki Dorothy Boulger, w których znajdziemy nadprzyrodzone zjawiska, nawiedzone dwory, pokutujące duchy i nieuchronność przeznaczenia.

Całość czyta się szybko, przyjemnie i mogę śmiało powiedzieć, że czas przeznaczony na tę książkę nie będzie czasem straconym. Na duży plus zasługuje zwłaszcza przytoczenie tekstów rodzimych autorów, którzy nie są szczególnie znani lub o których zapomniano (a szkoda, wszak taka "Strzyga" Zmorskiego ma ewidentnie bardzo dużo wspólnego z Wiedźminem Sapkowskiego; można się tu śmiało dopatrywać inspiracji!). Czy są to jednak świętojańskie opowieści?...

No właśnie - wracając do mojego spostrzeżenia na temat tego, że Nocy Kupały sensu stricte jest w omawianej antologii niewiele... To niestety prawda. Można te nawiązania znaleźć przede wszystkim w tekstach polskich autorów, są to jednak głównie ludowe przypowieści, w których skupiono się raczej na legendach i podaniach pełnych wspomnianych już duchów, strzyg, upiorów i morałów dotyczących ludzkiego losu oraz przeznaczenia - bezpośrednich nawiązań do Nocy Kupały nie będzie tutaj dużo, można się więc nieco rozczarować.

Można się tym wszystkim rozczarować tym bardziej, że teksty autorów zagranicznych, które zamieszczono w antologii, mają się nijak do słowiańskiego ducha i do jego realiów... Są to wszystko raczej nieco paranormalnie ubarwione historie w duchu ni to wiktoriańskim, ni to ludowym, które łączy w sobie baśniowy klimat i pewną, rzekłbym, romantyczność w stylu mickiewiczowskim (co zgadzałoby się z tymi wszystkimi duchami i widziadłami, jakie spotkamy w trakcie lektury).

Czy o to chodziło? Nie jestem tak do końca przekonany... Antologia jest, nie powiem, dobra i przyjemnie się ją czyta, jednak tytuł dobrany został w tym przypadku raczej nietrafnie. To może wprowadzać w błąd i stać się przyczyną rozczarowania ze strony czytelnika - wszak nastawiony jest on na to, że będzie miał styczność ze słowiańskimi obrzędami i wierzeniami dotyczącymi najkrótszej nocy w roku. Na to niestety nie liczcie - a przynajmniej nie w takim stopniu, jak byście tego chcieli. Nastawcie się raczej na dobrą lekturę w duchu romantyzmu, która przesiąknięta jest mistycyzmem, zjawiskami paranormalnymi i zręcznie wplecionymi w to wszystko przypowieściami o ludzkim losie.

Raz jeszcze zapraszam do działu "Bestsellery" Księgarni Tania Książka.

Książka zrecenzowana dzięki uprzejmości Księgarni taniaksiążka.pl

#bloggujezTK #taniaksiążka #duchynocykupały #antologia #lato #nocświętojańska #opowiadania #dobraksiazka #czytamksiazki #bookstagram #bookstagrampolska #bookreview #recommendedbooks #cosnapolce

[Adres usunięty]

Antologia zajmuje się opowieściami o postaciach znanych ze słowiańskich przekazów ludowych: duchy, upiory, wiedźmaki oraz demony. Towarzyszą im oczywiście obrzędy nocy świętojańskiej, nazywana również kupalnocką, czy też kupałą.

Pierwsza część antologii zawiera opowiadania polskich romantyków: Romana Zmorskiego, Jana Barszczewskiego oraz Zygmunta Krasińskiego. Duchy i demony, wiedźmy i wiedźmaki, leśniaki i rusałki przewijają się w opowieściach rozgrywających się od Pomorza, Mazowsza i Śląska po Białoruś. 🍃

Natomiast druga część stanowią opowiadanie Jin Yonga, zwanego chińskim Tolkienem, oraz opowieść Antona Straszimirowa o Rodopach. Zbiór zawiera również dotąd niepublikowane w Polsce opowiadania Oscara Wilde’a, Mrs Henry Wood, którą pokochają miłośnicy historii z dreszczykiem, oraz publikującej pod pseudonimem Theo Gift pisarki Dorothy Boulger, w których znajdziemy nadprzyrodzone zjawiska, nawiedzone dwory, pokutujące duchy i nieuchronność przeznaczenia.

To, co charakterystyczne dla romantycznej kultury, to przekroczenie granicy pomiędzy światem żywych i umarłych. Działo się to za pomocą wprowadzenia takich postaci, jak błąkające się duchy. Ludowe widzenie rozdzielało zmarłych na dwie kategorie. Po pierwsze, na tych dobrych, życzliwych, którzy służyli domownikom pomocą. Po drugie, na tych złośliwych i gniewnych, których ucieleśnieniem miały być stworzenia wampiryczne. Antologia świetnie to oddaje!

Uważam, że to świetna lektura na początek swojej przygody z wierzeniami Słowian. Każde opowiadanie traktuje o innym kręgu wierzeń, porusza różnorodne wątki i charakteryzuje nam niezwykle ciekawe nadnaturalne istoty. Połączenie opowiadań polskich autorów z opowiadaniami zagranicznych jest bardzo ciekawym zabiegiem, ponieważ czytelnik może zauważyć różne podejścia do ludowych przekazów.

Nie jest to książka na jeden wieczór. Uważam, że śmiało można czytać ją naprawdę długi czas: czytać na wyrywki różne opowiadania, odkładać je i pozwalać im oddziaływać na naszą wyobraźnię. Ja właśnie tak do tego podeszłam: na spokojnie i powoli 🤍

O kupalnocce wiemy tyle, ile kiedyś dowiedzieliśmy się w trakcie nauki. Coś nam świta, że to słowiańskie celebrowanie przesilenia letniego, szukanie kwiatu paproci i rzucanie wianków w rwącą toń. I tyle. Jeśli jednak ciekawość nie pozwala Wam na pozostawienie tego tematu, serdecznie polecam poszukać książek tematycznych. Jednak ta, o której opowiadam do niej nie należy. Duchy Nocy Kupały to po prostu zbiór niezwykłych opowiadań, które pasują idealnie, by ten niezwykły czas świętować z książką.

Literatura klasyczna obroni się zawsze, więc tu wielbiciele tego gatunku, znajdą same gratki, bowiem jest i Charles Dickens, i Oscar Wilde, ale też Roman Zmorski, czy moja ulubiona Ellen Price kryjąca się pod pseudonimem Mrs Henry Wood.

Czymże te wiktoriańskie i polskie historyjki mogłyby zachwycić współczesnego czytelnika? Ano tym, w jaki sposób są napisane. To jak oplatają czytającego niczym bluszczem, wlewając w jego serce dziwne, niebezpiecznie tragiczne i straszne historie. Każda z nich jest inna, każda wyjątkowa, ale też każda nad wyraz oryginalna i na próżno szukać podobnych w dzisiejszych publikacjach. Te opowieści stanowią o swojej ponadczasowości i zachwycają treścią.

Jakże tu bowiem duszno i klimatycznie, czasem mrocznie i zagadkowo! Ten zbiór opowiadań ucieszy każdego czytelnika. Są bowiem utwory rześkie i rzutkie, są też lekko baśniowe, ale i te z zacięciem detektywistycznym. I w tym ogromnym literackim tyglu każdy znajdzie coś dla siebie!

Serdecznie polecam! Zachwycająca, wielowymiarowa antologia.