Doktor Jekyll i pan Hyde

„Doktor Jekyll i pan Hyde'' to brytyjska nowela napisana przez szkockiego autora Roberta Louisa Stevensona, po raz pierwszy w oryginale opublikowana 5 stycznia 1886 roku. Znana jest jako portret psychopatologii i podwójnej osobowości. Od tego czasu nieprzerwanie fascynuje czytelników na całym świecie. To opowieść o dualizmie ludzkiej natury, moralności oraz konsekwencjach dążenia do odkrywania granic nauki.

Fabuła koncentruje się na postaci doktora Henry'ego Jekylla, szanowanego naukowca, który prowadzi eksperymenty mające na celu oddzielenie dobra od zła w ludzkiej duszy. W wyniku swoich badań tworzy eliksir, który pozwala mu na przemianę w Edwarda Hyde'a – jego mroczną, bezwzględną stronę. Hyde to postać, która reprezentuje wszystkie najgorsze cechy ludzkiej natury: brutalność, egoizm i brak skrupułów. Jego wygląd napawa grozą, jednak niebywale interesuje ludzi. Zastosowany kontrast pozwała dogłębniej poznać naturę obu postaci.

Przemiana Jekylla w Hyde'a staje się metaforą walki między dobrem a złem, która toczy się w każdym człowieku.

Stevenson w mistrzowski sposób buduje napięcie i atmosferę grozy, a jego styl pisania jest zarówno przystępny, jak i pełen głębi. Narracja prowadzona jest z perspektywy różnych postaci, co pozwala czytelnikowi na lepsze zrozumienie złożoności relacji między Jekyllem a Hyde'em, a także komplikacji wynikających z przemiany.

Książka porusza także kwestie moralności i odpowiedzialności za własne czyny. Jekyll, próbując oddzielić swoje dobre i złe oblicze, ostatecznie traci kontrolę nad swoją mroczną stroną, co prowadzi do tragicznych konsekwencji. To przestroga przed niebezpieczeństwami, jakie niesie ze sobą dążenie do odkrywania granic ludzkiej natury oraz ignorowanie moralnych aspektów nauki.

Serdecznie polecam każdemu, ponieważ historia ta jest niebywale ciekawa i intrygująca, a do tego napisana przystępnie i zwięźle.

M.G.

Szkolny Klub Recenzenta

Pan Utterson, szanowany prawnika przyjmuje na przechowanie testament Henry’ego Jekylla M.I.D., F.R.S. itd., który głosi, że nie tylko w przypadku śmierci spadkodawcy „cały jego majątek ma trafić do rąk „przyjaciela i dobrodzieja Edwarda Hyde’a”, lecz nawet w razie „zniknięcia bądź niewyjaśnionej nieobecności w okresie dłuższym niż trzy miesiące kalendarzowe” otrzyma cały majątek dr Jekylla. Pan Utterson obawia się, że wzmiankowany Hyde może zagrażać jego przyjacielowi Jekyllowi, zwłaszcza, że wzmiankowany doktor zaczyna zachowywać się coraz dziwniej. Sprawy przybierają niespodziewany obrót, gdy Pan Hyde morduje znamienitego mieszkańca Londynu sir Danversa Carewa, po czym znika. Doktor Jekyll zamyka się w domu i odmawia wszelkich spotkań. Niedługo potem Pan Utterson zostaje sprowadzony do domu przyjaciela, w którym odnajduje zwłoki Hyde’a, po Jekyllu nie ma żadnego śladu. W tej sytuacji Utterson zostaje zmuszony do przeczytania powierzonych mu dokumentów, które odkrywają straszną prawdę o doktorze Jekyll’u i Panu Hyde’dzie.

„Doktor Jekyll i Pan Hyde” Roberta Louisa Stevensona zaliczany jest do klasyki literatury i jest uważany za definiujący gatunek gotyckiego horroru. Nowela opublikowana po raz pierwszy w 1886 doczekała się nie tylko tłumaczeń na niemal wszystkie języki, stając się jednym z najbardziej rozpoznawanych utworów literatury angielskiej, ale również licznych ekranizacji i parodii. Nowela miała również znaczący wpływ na kulturę popularną, a fraza „Jekyll i Hyde” jest używana w języku potocznym w odniesieniu do osób o naturze pozornie dobrej, ale czasami szokująco złej.

Choć jest to gotycki horror, nie znajdziemy tu szokujących scen, znanych ze współczesnych horrorów. W tej noweli, jedyne akty przemocy to uderzenie w twarz, zabójstwo i samobójstwo. Jednak to, co budzi grozę to rozważania o naturze ludzkiej, widoczne zwłaszcza w ostatnim rozdziale zatytułowanym „Pełne oświadczenie Henry’ego Jekylla w sprawie”. W tym rozdziale Jekyll ujawnia swoją pracę, która doprowadziła w ostateczności do katastrofy. Stateczny doktor odkrył „że człowiek w swojej istocie nie jest naprawdę jednością, że ma dwa różne oblicza. Mówię dwa, ponieważ stan mojej wiedzy nie wykracza poza ten punkt.” Te dwa przeciwstawne oblicza jedno grzeszne i jedno prawe, Jekyll starał się rozdzielić, licząc, że będzie mógł kontrolować każdą z natur. Większość badaczy literatury pochyla się właśnie nad tym wątkiem, rozwodząc się nad dwoistością ludzkiej natury, nad wieczną walką dobra ze złem, a nawet okrzykując nowelę portretem psychopatologii. Jednak rzadko kiedy spotkałam się z podnoszeniem wątku „wspomagania farmakologicznego”, który powodował zmianę zachowania doktora Jekylla, zmiana fizyczna, mogła być wytworem wyobraźni pod wpływem „mikstury”.

Choć nowela jest krótka, niespełna dwieście stron, to niesie ze sobą olbrzymi ładunek filozoficzny dotyczący ludzkiej natury, zmuszając czytelnika do refleksji.

Warto poznać najnowsze tłumaczenie tej klasycznej powieści w wykonaniu pani Pauliny Braiter.

Serdecznie polecam!

To historia o dwóch naturach, które są częścią każdego człowieka. Składamy się z dobra. Porywów bezinteresowności, hojności, sympatii. Jednak nie brakuje w nas również iskier złośliwości, pogardy, zazdrości i gniewu. Jesteśmy chaosem, który przez całe życie staramy się trzymać w ryzach.

"Doktor Jekyll i pan Hyde" zawsze będzie książką ponadczasową, ponieważ wywleka na światło dzienne dwoistość ludzkiej natury. Zmienia się data w kalendarzu, idziemy z duchem czasu rozwojowi i technologicznie, sięgamy jako ludzkość ku gwiazdom. A mimo to, niezmiennie drzemią w nas dwie sprzeczne siły, które walczą wewnętrznie o naszą uwagę.

Motyw walki dobra i zła jest wręcz namacalny w tej powieści. Mimo krótkiej formy, dość oszczędnego zarysu fabularnego i wzniosłych dialogów czuć w trakcie czytania dozę niepokoju. Nie z powodu potworów wyskakujących z szafy. Raczej z tego, że jeden człowiek potrafi nosić w sobie takiej wiele sprzeczności, które idą w tak katastrofalnym kierunku...

Są takie dzieła literackie, które nie wymagają żadnej rekomendacji. Od stuleci znane i lubiane przez czytelników, wielokrotnie udowodniły swoją wartość i ponadczasowy charakter. Do takich książek należy z pewnością nowela autorstwa Roberta Louisa Stevensona pt. „Doktor Jekyll i pan Hyde”, której wznowienie ukazało się niedawno w serii Klasyka Literatury Światowej, publikowanej nakładem @wydawnictwosbm.

Owiana tajemnicą, przerażająca neoromantyczna narracja o przekraczającym wszelkie granice moralne człowieku, przedstawiającym się jako pan Hyde, którego poczynania śledzą czytelnicy tej opowieści, zdecydowanie wykracza poza swoją epokę. Zagadnienia związane z dwoistością natury ludzkiej i odwieczną walką dobra ze złem pod piórem Stevensona nabierają zupełnie nowego charakteru. Oto siedzibą zła staje się ludzkie ciało, a motorem napędowym niemoralnych działań psychika ludzka, dla której pożywkę stanowi człowiecze cierpienie. Brzmi jak współczesny obraz zaburzeń psychopatologicznych, a przecież utwór powstał u schyłku XIX wieku.

Uważne oko znakomitego pisarza pozwoliło mu dostrzec w człowieku więcej niż na pozór widzimy. I całe szczęście, bo dzięki temu czytelnik otrzymał ponadczasową opowieść, która przeraża i daje do myślenia. W końcu w każdym z Nas czasem prym wiedzie dr Jekyll, a czasem mr Hyde. Kwestia leży tylko w zachowaniu odpowiednich proporcji.

Jeśli jeszcze nie znacie tej kultowej opowieści o dwóch osobach żyjących w jednym ciele, to koniecznie weźcie do ręki książkę „Dr Jekyll i pan Hyde” z ilustracjami Charlesa Raymonda Macauleya z 1904r., które dodają tej opowieści charakterystycznego klimatu minionych stuleci i sprawiają, że trzymając w rękach to wznowienie, mamy wrażenie, jakbyśmy obcowali z jednym z pierwszych angielskich wydań tej historii. Warto mieć taką pozycję w swojej książkowej kolekcji! ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Zarys historii o duecie Jekyll i Hyde chyba zna większość z nas. Ja spotkałam się w wielu dziedzinach z nawiązaniem do tych panów, ale nigdy nie czytałam książki.

Gdy tylko wydawnictwo Uroboros ogłosiło premierę wiedziałam, że muszę w końcu poznać oryginalną historię.

I nie, nie było tak jak sobie wyobrażałam. Szczerze mówiąc spodziewałam się wywołującej dreszcz strachu opowieści pełnej akcji, rodem z horroru.

Dostałam coś zupełnie innego jednak równie dobrego. Opowieść o doktorze Jekyllu i panu Hyde to niespełna 160 stronicowa przeprawa przez dwoistość ludzkiej natury. To pełne grozy śledztwo, w którym czuje się na karku oddech mrocznego rozwiązania zagadki.

Jest to zatrważająca rozprawa o cienkiej granicy między nauką a tym co etyczne. To też historia o próbie ratunku samego siebie i wielkich umysłach.

To też opowieść o strachu i bezradności wobec nieuniknionego.

Cieszę się, że mogłam poznać tę opowieść w nowym przekładzie.

Warto też dodać, że książka jest wspaniale wydana. Twarda oprawa, liczne ilustracje oraz kolorystyka budząca grozę.