Cukier w normie

Czerwone od alkoholu twarze, obojętne oczy wpatrzone w odbiorniki telewizyjne i męskie dłonie, które zbyt chętnie lubią bić. Przyszłość bez perspektyw i ciągły lęk przed zdaniem innych, które kieruje naszym działaniem. Wścibstwo, uprzedzenia i sztuczności małe oraz duże.

Wiara staje się pozą, gdy na pierwszy plan wychodzą pieniądze. Zachowanie pozorów zdaje się być ważniejsze niż faktyczne zadbanie o bliskich. Wszelkie niepowodzenia stają się winą kobiety. Są ludzie, których nie da się zadowolić i tacy, którzy niczego nie wymagają. Tacy, który pragną, ale się boją i tacy, którzy pragną i biorą. Okrutni mężowie, pełne pretensji matki, zimne dzieci, ciekawscy sąsiedzi.

Shuty pozostawił społeczeństwo nagie. Pozbawił je kolejnych warstw ubrań stworzonych z pozorów i ukazał jego zgniliznę. Za pomocą krótkich opowiadań przedstawił tak wiele twarzy brzydoty, że czytelnik może mieć wrażenie, jakby patrzył na kolaż z ludzkich emocji. Stworzył wizję boleśnie prawdziwą, raniącą w serce i dającą do myślenia. Niektóre słowa celowo zostały zapisane błędnie, niektóre fragmenty brzmiały niemalże poetycko. Po pierwszym spotkaniu z twórczością autora mogę powiedzieć, że językowo do mnie trafił i na koniec z jednej strony byłam bardzo zadowolona z lektury, ale z drugiej... Było mi niedobrze. Nie potrafiłam tekstów dawkować, więc raz po razie uderzały we mnie i zabierały oddech. Zgnilizny społeczne jakie Shuty przedstawił obserwuję od dziecka, każdego z nas otaczają, ale zbyt często odwracamy oczy. Bierzemy je za codzienność i nawet przez myśl nam nie przejdzie, że coś jest nie tak. Wystarczy jednak jeden autor, który coś wyostrzy, gdzieś zostawi czarny humor i oto człowiekowi otwierają się oczy.

Opowiadania mocno osadzone są w rzeczywistości, ale kilka ostatnich równie mocno od nich odbiegaja. Nie byłam na to gotowa i nie do końca zamieszczenie ich w tym zbiorze mi się spodobało, choć językowo wciąż były dobre. Raczej kwestia gustu.

Zbiór momentami mocny, zbiór chwilami przyjemny, zbiór na pewno potrzebny.

Typowe blokowisko. Szum, zgiełk, wścibscy sąsiedzi, szare i zmęczone życiem twarze. Życie bez emocji, obdarte z marzeń i złudzeń. Alkohol, codzienne kłótnie i zewsząd wydobywający się fałsz i obłuda. W takich rozmiarach, że przyprawia o zawrót głowy.

Sławomir Shuty w swoich krótkich opowiadaniach pokazuje nam zwykłych ludzi, dla których butelka alkoholu czy mocny film pornograficzny to wystarczające powody do życia. Ludźmi z obrazów autora kieruje chciwość i pazerność. Żyją na pokaz, bo co ludzie powiedzą. Ma tak być, a nie inaczej. Dzieci wychowują w wierze do … wartości materialnych. Sakrament I Komunii Świętej to znakomita okazja do pijaństwa i zarobienia kolejnych „setek”. Ksiądz po kolędzie – trzeba przyjąć i mieć z głowy na kolejny rok. Takie zasady przekazują swoim dzieciom. Smutne i przykre. Aż strach myśleć, jakie będą kolejne pokolenia rodaków, wypaczone i pozbawione sensu życia, nie potrafiące się kierować w życiu jakimikolwiek zasadami. Dlaczego? Taki przykład otrzymują od bliskich, taki obraz widzą na co dzień i takie mają wyobrażenie o swojej przyszłości.

Cukier w normie to konsumpcjonizm w najlepszym, cukrowym wydaniu.

Te małe karykatury to jedno. A drugą warstwą, zdecydowanie ciekawszą, jest zabawa językiem. Celowo pisane słowa z błędem, uwypuklają znaczenie i sens słów, nadają charakterystycznego tonu zdarzeniom i sytuacjom. Kierują nasze spojrzenie w określonym kierunku, zmuszają, aby się celowo zatrzymać przy nich i nadać im głębszego znaczenia. Ten język pachnie bezradnością i nicością, wydobywającą się z małych i zagrzybionych mieszkań. Czasami mocny i dosadny, taki knajpowy. Chwilami wyniosły i niezrozumiały. Miks brzydoty z pozornym pięknem. Agresywny i waleczny, brzydki i przerażający. Czyli tak naprawdę nie wiadomo co …

Ten zbiór miniatur warto samemu przeżyć, przetrawić i spróbować zrozumieć. Nie będzie to łatwe, ale myślę, że satysfakcjonujące. Coś innego i nowatorskiego. Coś, z czym nie mamy styczności na co dzień. A więc coś pożądanego i ciekawego.

Twórczość tego autora bardzo trudno jest zaszufladkować i przyporządkować do określonej kategorii. Mnie to sprawiło problem. A to jeszcze jeden powód, który powinien was zachęcić do sięgnięcia po nią. Ciekawość, z czym mamy do czynienia często jest trudna do opanowania i zachłannie kieruje nas w stronę tego, co nieznane i nie do końca odkryte i nazwane.

Po chwilach głębszych refleksji można zauważyć, że autor chciał nam coś przekazać. Pytanie, czy zrozumieliśmy jego zamysł? Czy do nas dotarł? Czy sprawił, że zatrzymaliśmy się na chwilę i próbowaliśmy rozumieć życie bohaterów? Ja otrzymałam pewną lekcję, nie zdradzę jaką, aby was nie uprzedzać. Zmierzcie sobie poziom cukru i odpowiedzcie na pytanie: czy cukier jest w normie? Jeżeli jest za wysoki to nie wiem, czy ta lektura jeszcze wam go nie podniesie. Warto rozważyć, zanim po nią sięgniecie. Ostrzegam! Robicie to na własną odpowiedzialność!