Cud w Dolinie Poskoków

To chyba moje pierwsze spotkanie z literaturą chorwacką i od razu powiem, że bardzo, bardzo udane.

Wysoko w chorwackich górach leży miejsce zwane Doliną Poskoków zamieszkałe przez jedną rodzinę. Jej głową jest Jozo Poskok, a wraz z nim mieszkają synowie - Kreszimir, Branimir i Zvonimir (bliźniacy) oraz najmłodszy Domagoj. Od śmierci Zory, żony i matki, to oni muszą przejąć babskie obowiązki, co nie wychodzi im najlepiej. Ich jedynym pożywieniem staje się przyrządzana na różne sposoby mamałyga, dom zarasta brudem, a ich garderoba wygląda coraz gorzej. Rodzinne bójki (ojcu też się obrywa) są na porządku dziennym, a cała piątka skazana jest na siebie, bo w zasadzie niewielu jest śmiałków, którzy odważyliby się stanąć na drodze Poskokom. Ostatni, którzy pojawili się, by zmusić ich do uiszczenia opłaty za pobór prądu właśnie zostali przez nich uwięzieni.

Zaprzyjaźniony ksiądz, widząc że synowie jego zmarłej parafianki coraz bardziej dziczeją, radzi, by któryś z nich się ożenił. Najstarszy Kreszimir postanawia opuścić Dolinę, by odszukać kobietę, którą poznał piętnaście lat wcześniej. Czy uda mu się odnaleźć Lovorkę i nakłonić ją do małżeństwa? Czy jakakolwiek kobieta miałaby ochotę porzucić miasto i zamieszkać pośród bandy nieokrzesańców rwących się do bitki?

Od momentu, kiedy Kreszimir wyrusza do Splitu, akcja nabiera tempa - porwanie, zasadzki policyjne i pościgi, ekspedycja ratunkowa bliźniaków próbujących ratować brata; czego tu nie ma.

No i odwieczne pytanie: czy niewiasta w męskim gronie przyniesie ład czy chaos?

Pewnie nie każdemu powieść przypadnie do gustu ze względu na jej rubaszny język i humor. Ale jeśli Wam to nie przeszkadza, jeśli lubicie taki gatunkowy miszmasz, sięgnijcie po "Cud w Dolinie Poskoków". To nie tylko komedia. To też opowieść o izolacji, manipulacji i o nieuchronności zmian, kiedy do głosu dochodzi wreszcie młode pokolenie. Polecam!

Książka zamiast kwiatka

„Cud w dolinie Poskoków“ to opowieść składająca się z wybuchów, zwrotów akcji, dywersji i porwania panny młodej (za jej zgodą) sprzed ołtarza. Dużo tu broni i dużo akcji, która jest pretekstem do ukazania społeczeństwa chorwackiego, a przynajmniej jego części. W centrum znajduje się jedna rodzina (i jedna dawna jednostka wojskowa) w starciu z systemem oraz pędzącą do przodu codziennością.

„Cud w dolinie Poskoków“ to opowieść pełna odwołań do wojny domowej w Chorwacji oraz zamieszania politycznego, które trwało jeszcze długie lata po niej. Ludzie, szczególnie starszej daty, mieli problem z przystosowaniem, a do „bohaterów narodowych“ stosunek był dwojaki. Powojenna zawierucha zdawała się państwa nie opuszczać, choć społeczeństwo stworzyło już dla siebie nową codzienność.

„Cud w dolinie Poskoków“ to opowieść miłosna. Mówi bowiem o uczuciu, które naiwnie przetrwało lata, miało powrót w naprawdę wielkim stylu, a potem postarało się o jako-tako stabilność. Jest ono centrum fabuły, choć wcale nie jest najważniejsze. Co istotne — kobieta uchodzi w powieści za centrum zmian, obiekt walki i siłę, która układa męskie życia według własnej modły, co mocno napędza fabułę.

W skrócie?

Komedia pomyłek, powieść pełna akcji, historia o miłości, portret społeczeństwa, a wszystko to Ante Tomić oferuje czytelnikowi w niepowtarzalnym stylu. Razem stanowi to książkę bardzo specyficzną, podobno nie dla każdego, ale ja nie dość, że znalazłam w niej wiele treści istotnej, to uśmiałam się jak dawno tego podczas czytania nie robiłam. Gdybym mogła — częściej sięgałabym po dokładnie takie tytuły.

przekł. Dorota Jovanka Ćirlić

Trochę nie chciało mi się wierzyć, że chorwacki pisarz, Ante Tomić, będzie w stanie mnie rozśmieszyć. Kiedy jednak zaczęłam czytać „Cud w Dolinie Poskoków”, przepadłam. Sceneria, w której na początku rozgrywa się akcja książki jako żywo wyjęta z filmu Samua Fuentesa „Wilcza skóra org. Bajo la piel de lobo” i w zasadzie treść trochę też przypomina scenariusz filmu. Różnica polega na tym, że tu mamy więcej postaci i nie będę ściemniać, trudno się nie uśmiechnąć poznając kolejne przygody rodu Poskoków.

Dolina Poskoków rządzi się swoimi prawami, w zasadzie rządzi w niej Jozo Poskok i jego czterej synowie. Bez kobiecej ręki nie jest im łatwo. Dzień po dniu na obiad jedzą mamałygę z dodatkami, brud można zgarniać ręką, a pranie nigdy nie jest w takim kolorze, w jakim było na początku. Widząc tę męską nieporadność tutejszy ksiądz radzi młodym Poskokom, żeby któryś w końcu ruszył z domu i znalazł żonę. I jeden z nich rusza a z nim cała lawina przypadków, absurdów, nagłych zwrotów akcji a wszystko podlane iście bondowskim klimatem, są pościgi, przebieranki i niespodziewane wybuchy tam, gdzie nikt by się ich nie spodziewał.

Jednocześnie w tej śmiesznej, bałkańskiej przygodzie pojawiają się wątki podburzania przeciw wyznawcom innej religii, żalu za niegodne traktowanie obrońców ojczyzny, czy złość na państwo, które byłych żołnierzy traktuje jak wrogów. Powidoki wojny z 91. nie nikną.

Jeśli macie ochotę na solidną dawkę śmiechu „Cud w Dolinie Poskoków” jest dla Was :) Bardzo polecam!

Do tej pory nie miałam okazji aby zaznajomić się z chorwacką literaturą, czytałam jakiś czas temu powieści różnych bałkańskich pisarzy, ale raczej nie trafiłam na chorwackich, więc tym chętniej zabrałam się za czytanie książki ,,Cud w dolinie Poskoków". Z opisu wynikało, że to pełna humoru historia, którą napisał popularny chorwacki pisarz i komik Ante Tomić.

Opowiada o maleńkiej osadzie po Splitem, w której (podobno) rządzą mężczyźni. To mnie zachęciło...

"Wysoko w górach leży Dolina Poskoków. Trudno ją znaleźć, skryła się jak obwarowana twierdza, tylko z jedną drogą otwierającą się, wijącą niczym rzeka w parowie, który za jednym z zakrętów niespodziewanie rozszerza się w małe krasowe pole, a potem, zaledwie dwieście metrów dalej, zamyka wysoką, niemal pionową turnią."

Tuż pod turnią, ukryty wśród niezamieszkałych i opuszczonych domów mieszka w dużym domu Jozo Poskok wraz z czterem synami. Odkąd zmarła mu żona coraz gorzej sobie radzi nie tylko z synami, ale także z całym obejściem. Mężczyźni nie potrafią sami o siebie zadbać, pranie, sprzątanie i gotowanie to dla nich wyższa szkoła jazdy. Jednak Jozo stara się gospodarzyć tak jak umie a nawet zachwyciło go gotowanie... Zaczął gotować mamałygę i na różne sposoby ja modyfikuje. Synowie nie są tym zachwyceni, lecz z głodu jedzą to, co im ojciec przyrządzi, choćby im nie smakowało.

"Stary zawsze się rozanielał, odkrywając nowy smak mamałygi, nawet gdy niespecjalnie przypadł do gustu jego synom, którzy raz dostali sraczki po kaszy z kakao. Mimo to ojczulek się nie poddawał. On by mamałygę mógł jeść każdego dnia.

I rzeczywiście każdego dnia wszyscy ją jedzą."

Mężczyźni nie troszczą się płaceniem żadnych rachunków, niektórzy nawet o nich zapomnieli a inkasenci ze strachu omijają ich domostwo. Gdy jednak dwóch zapalczywych inkasentów z elektrowni zakłóca ich spokój, Jozo więzi ich w piwnicy, chociaż wcześniej chciał ich nawet zabić.

Odwiedzający rodzinę Poskoków ksiądz, proponuje synom, żeby chociaż jeden z nich poszukał dla siebie żony, będzie im wtedy łatwiej, tak jak wtedy, gdy żyła ich matka.

Kreszimir, najstarszy z braci postanawia udać się do Splitu na poszukiwanie żony. Piętnaście lat temu poznał tam pewną dziewczynę i ma nadzieję, że ją tam teraz spotka...

Nie zdaje sobie sprawy z tego, że ta decyzja może wywołać całą lawinę niespodziewanych wydarzeń i jak bardzo zmieni się ich życie gdy wróci do domu. Gdyby wiedział, pewnie by się wcale nie ruszył ze spokojnej Doliny Poskoków...

Lubię czasem poczytać takie nieoczywiste i absurdalne historie, lecz przeszkadzało mi w niej zbyt dużo wulgaryzmów.

Odrobina czarnego humoru nieco łagodziła tę wulgarność a szybka i zaskakująca fabuła sprawia, że czyta się lekko.

Polecam tym wszystkim mającym ochotę na dość przyjemną i sarkastyczną lekturę (z wulgaryzmami).

Książkę przeczytałam w ramach Akcji recenzenckiej Lubimy Czytać, bardzo dziękuję wydawnictwu Noir sur Blanc za egzemplarz recenzencki!