Ciemno, prawie noc

Doskonale napisana ale niesamowicie mroczna książka. Wciągająca. Pozostaje w pamięci. Polecam, że względu na doskonały warsztat pisarski, ale przygnębiająca, gdyż ukazuje najokropniejsze zakamarki ludzkich serc.

"Ciemno,prawie noc" przeczytałam ale ileż razy ją odkładałam,wracałam,miałam ochotę ja porzucić a zarazem dokończyć czytać.Zwyciężyła ciekawość i powieść mam przeczytaną.

To powieść,którą nie czyta się może łatwo bo autorka rozdrobniła się w lirycznych opisach do maksimum. Sprawiły one,że miałam ochotę rzucić książką gdzieś w najdalszy kąt bo ileż można rozdrabniać się nad każdym elementem .Ale z drugiej strony ,język jakim posługuje się autorka jest wart tego by usiąść i skupić się na powieści.I warto było ,bo emocje po jej lekturze wciąż nie ostygły.Czuję grozę,przerażenie ale i satysfakcję,że Joanna Bator napisała taka perełkę,zupełnie inną niż te z kategorii literatury kobiecej.

Główną bohaterką "Ciemno,prawie noc" jest zdolna dziennikarka Alicja Tabor,która pracuje w Warszawie.Kiedy w jej rodzinnym mieście-Wałbrzychu- dochodzi do serii porwań dzieci i spłonięcia schroniska dla zwierząt przyjeżdża na miejsce by zebrać materiały do artykułu.Kobieta zatrzymuje się w rodzinnym domu,gdzie nikt już nie mieszka( w czasie jej nieobecności domem opiekuje się sąsiad Albert Kukułka),ponieważ z rodziny Taborów nikt już nie żyje.Powrót do domu sprawi,że powracają na nowo wspomnienia i refleksje dotyczące spędzonych tam lat dziecięcych.Poznajemy ojca Alicji,siostrę Ewę oraz matkę Annę Lipiec ,która jest wielką zagadką książki.Mamy tu również Jana Kołka-wizjonera,któremu ukazała się Matka Boska w biedaszybie.

Im dalej będziemy wczytywać się w lekturę tym bliżej będziemy poznawać, skrywane tajemnice,pojawią się nowe wątki z życia Alicji,starzy znajomi i listy,które czekają na Alicję w bibliotece od wielu lat.Prócz tych sekretów autorka stworzyła świat ,który wydaje się taki realny.Mamy tu podziemne korytarze ,wiszący na drzewie kot,próby włamania,ukryte w szparach pod podłogą niemieckie włosy czy paznokcie,ludzi,którzy są wykluczeni ze społeczności,tajemnicze kociary."Ciemno,prawie noc" to powieść o wykorzystywaniu seksualnym dzieci,pornografii,zaburzeniach psychicznych,o przemocy,szaleństwie, krzywdzie i biedzie,to jest po prostu prawda o naszym społeczeństwie,która boli.Można by jeszcze sporo wymieniać ale nie chcę zdradzać więcej i zniechęcać do czytania.

Joanna Bator to doskonała obserwatorka świata rzeczywistego,która zadbała o każdy szczegół.Idealnie wychwyciła język ,którym posługuje społeczeństwo na forach internetowych, odtworzyła błędy językowe,bluźnierstwa,wtopiła w tą niesamowitą fabułę wydarzenia,którym żyła cała Polska.

Książka jest na prawdę imponująca,bo wszystko jest tu dopracowane w najmniejszych detalach i zasługuje na uwagę.

Jeżeli ktoś boi się tego, jak wygląda prawdziwe życie, zamykając się na stałe w jakiejś bańce, to tej książki nie powinien czytać. Jak na moje ta książka pokazuje życie takim jakim jest naprawdę. Tak, każdy z nas ma prawo do radości, ale czasem musi zmierzyć się z brutalną prawdą, chociaż nie do końca tego chce. Przy czym - uwaga! - finał jest najlepszy. Jest źle, ale trzeba wierzyć, że i tak kiedyś dobro pokaże nam się i wszystko wróci na dobry tor. W książce mamy wiele brutalnych scen, to fakt. Tylko, że całość jest na tyle wciągająca, iż czyta się ją z wielką przyjemnością. Ja tą książkę polecam.

Jestem pod wielkim wrażeniem pomysłowości Joanny Bator, jej "Ciemno, prawie noc" to powieść z pogranicza wielu gatunków, ale (o dziwo!) wszystko jest bardzo spójne. Autorka raz raczy nas historiami z okresu II wojny światowej, potem maluje pełen grozy obraz Zamku Książ, by za chwilę przeskoczyć do teoretycznie głównego wątku, czyli opowieści o dziennikarce Alicji Tambor. Do tego dochodzi jeszcze Wałbrzych (i okolice) wyrastający na jednego z najważniejszych bohaterów powieści. Płynne poruszanie się po tych tematach zasługuje na uznanie.

Czy mogę z czystym sumieniem polecić "Ciemno, prawie noc"? Tak, choć myślę, że wartość powieści docenią osoby o mocnych nerwach, bez nich niełatwo będzie dotrzeć do ostatniej strony. Warto to jednak zrobić.

"Ciemno, prawie noc" Joanna Bator

Dziennikarka Alicja Tabor po latach powraca do rodzinnego Wałbrzycha, którym wstrząsnęła seria zaginięć dzieci. Kobieta zdaje sobie sprawę z tego, że nie będzie to powrót łatwy. W kątach rodzinnego domu czają się traumy i duchy przeszłości, które w każdej chwili gotowe są zaatakować...

"Ciemno, prawie noc", gdy miało swoją premierę prawie 10 lat temu, bo w roku 2012, wzbudziło wśród krytyków literackich niemałą konsternację. Była to jedna z tych powieści, która ogromnie wybijała się na tle dziesiątek, a nawet setek innych, a której fabuła powodowała zagubienie, ale jednocześnie czytelnik nietrudno potrafił odnaleźć się w historii przedstawionej. Tym samym owa pozycja została laureatką prestiżowej nagrody literackiej - Nike. Niestety, moja opinia zdecydowanie nie pokrywa się z recenzjami krytyków i osób ściśle związanych z literaturą, jakie to były zamieszczane niejednokrotnie na łamach gazet, a które miałem okazję niejednokrotnie czytać.

Mimo że powieść ta nie wpasowała się do końca w moje gusta czytelnicze, to ma ona wiele ogromnych plusów, walorów, jakich oczekujemy od dobrej książki.

Jednym z nich jest niesamowita aura, jaką Bator wprowadziła do historii. Od pierwszych stron czujemy duszną, wilgotną, a tym samym niezwykle czarującą atmosferę. Z zainteresowaniem podążamy za Alicją osnutymi mgłą, zapyziałymi uliczkami Wałbrzycha, który jesienią jawi się czytelnikom jako miejsce nieprzyjazne, niedostępne, tajemnicze i oniryczne w całej swojej okazałości. W "Ciemno, prawie noc" nieustannie przewija się to, co poniemieckie, a więc domy, przedmioty codziennego użytku i wiele, wiele innych; jest to jeden z elementów, które nadają powieści charakteru i głębi. Jest to opowieść nad wyraz senna, oniryczna, w której senne majaki mieszają się z rzeczywistością i tworzą, nie oszukujmy się, mieszankę z lekka wybuchową.

Autorka świetnie przedstawiła sposób bycia mieszkańców miasta, którzy żyją w cieniu zamku Książ od lat, z uwagą śledzą newsy dotyczące legendarnego pociągu, a także nieprzerywanie zmuszeni są mierzyć się z przeszłością, tajemnicami, jak i również własną, niełatwą historią. Wałbrzyskie społeczeństwo ukazane zostało jako jedno z tych szczelnie odizolowanych od innych, zamkniętych w sobie, takich, które zostały pochłonięte w całości przez codzienność i postępują według schematu - praca, dom.

Rozbudowana jest także sfera psychologiczna postaci. Nietrudno zauważyć, że Joanna Bator jest mistrzynią w kreacji bohaterów, tworzeniu ich przemyśleń, światopoglądu i perspektywy patrzenia na świat.

"Ciemno, prawie noc" poszczycić się może genialnie skonstruowaną intrygą kryminalną. Do końca nie jesteśmy w stanie przewidzieć kolejnych kroków podejmowanych przez bohaterów książki. Kiedy tylko nasunie nam się jakaś myśl odnośnie śledztwa, okazuje się ona pomyłką, gdyż wszystko zostało utkane tak, że idzie w zupełnie inną stronę, wbrew naszym oczekiwaniom - co idzie na ogromny plus.

Jednak niska nota, jaką oznaczyłem książkę, wzięła się nie bez przyczyny.

Alicja Tabor to jedna z najbardziej irytujących postaci, jakie spotkałem w literaturze. Jej cechy charakteru, które pewnie zostały przydzielone jej osobie celowo, nie przysparzają kobiecie wielbicieli. Jest to bohaterka niemalże depresyjna; widać w niej pesymizm i nieprawdopodobnie zatrważającą zgorzkniałość.

Definitywnie nie zdobył mojego serca styl pisania Joanny Bator, jak i sposób narracji. Nie do zniesienia było łączenie przez autorkę kilku słów w jedno, nie zliczę, ile czasu zajmowało mi odszyfrowanie tego, co Bator miała na myśli. Na niekorzyść, moim zdaniem, wpływają fragmenty, w których nie ma interpunkcji i poprawnej składni, mają one naśladować przemyślenia, coś na wzór dialogów, wymiany myśli, jednak dla mnie są one całkowicie nieużyteczne i zbędne.

Lektury nie ułatwiała przesadzona ilość retrospekcji, które powodowały u mnie dosyć częste gubienie się w podejmowanym w książce wątku. Fragmenty te wrzucone były w sam środek danej akcji, przez co niepotrzebnie gmatwały całość. Dodam, że częste retrospekcje i wspomnienia nie wniosły praktycznie niczego ważnego do fabuły.

Podsumowując, "Ciemno, prawie noc" jest jedną z tych książek, o których nie wiem, co myśleć. Z jednej strony autorka odwaliła kawał kapitalnej roboty, a z drugiej sprawiła, że nie miałem ochoty wracać do lektury. Na pewno sytuację książki w moich oczach ratuje nutka realizmu magicznego, który przecież tak uwielbiam.

⭐4,5/10

Za egzemplarz książki dziękuję Wydawnictwu Znak.