Kultowa, prześmiewcza powieść opublikowana po raz pierwszy w 1958 roku w Paryżu (m.in. ze względów cenzuralnych), w słynnym wydawnictwie Olympia Press, które wydawało także m. in. Vladimira Nabokova i Henry’ego Millera (Southern w Paryżu podpisał książkę pseudonimem Maxwell Kenton). Wydawca zapłacił wtedy autorom 500 dolarów.
Awanturnicza fabuła tej erotycznej i komicznej książki, szydzącej m.in. z uczonych, ogrodników lekarzy, mistyków i z cyganerii artystycznej oparta jest na motywach Kandyda Woltera, ale tytułową bohaterką jest u Southerna i Hoffenberga osiemnastoletnia dziewczyna, Candy Christian, a akcja rozgrywa się współcześnie (w latach pięćdziesiątych). Wydana przez wydawnictwo Putnam w USA (1964) Candy błyskawicznie stała się bestsellerem, zyskała uznanie krytyków i dobre recenzje.
W roku 1968 powieść została sfilmowana przez Christiana Marquanda (pod tytułem Candy), a w roku 2006 „Playboy” uznał ją za jedną z „25 najseksowniejszych powieści wszechczasów”.
Candy to niezwykle piękna i pociągająca, ale naiwna dziewczyna, w swoich poglądach na świat przypominająca nieco Justynę de Sade’a. Jej wrodzona dobroć, a także chęć i wola pomagania ludziom, którzy znaleźli się w poważnych tarapatach, narażają ją na różne komiczne kłopoty i wplątują bohaterkę w farsowe sytuacje seksualne, albowiem wszyscy mężczyźni w jej życiu - z jednym wyjątkiem - bez względu na wiek i łączące ich z Candy relacje, interesują się wyłącznie jej ciałem i pragną ją posiąść. Z formalnego punktu widzenia powieść stylizowana jest na „awanturniczą powiastkę filozoficzną” – z morałem dowodzącym, że „nie wszystko jest najlepsze na tym nienajlepszym ze światów” – a jej fabuła zatacza koło, kiedy Candy odnajduje w Lhasie swego ojca, który znika w tajemniczych i zabawnych okolicznościach na początku książki.
Candy można także uznać pod pewnym względem za powieść epistolograficzną – albowiem gdy powstawała, Southern mieszkał w Genewie, a Hoffenberg w Paryżu, współpraca autorów odbywała się więc listownie. Obecnie powieść Southerna i Hoffenberga jest powszechnie uznawana za jeden z beletrystycznych tekstów założycielskich kontrkultury, wymierzonych przeciwko seksizmowi, obłudzie i konformizmowi kapitalistycznego społeczeństwa.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca lub z serii Twarze Kontrkultury
Czy powieść Candy. Twarze kontrkultury to poważny erotyk czy satyra?
Książka jest przede wszystkim prześmiewczą satyrą i komedią erotyczną, a nie klasycznym romansem czy literaturą pornograficzną. Fabuła wykorzystuje motywy prowokacyjne, aby bezlitośnie wyśmiać hipokryzję społeczną, lekarzy, mistyków oraz ówczesną cyganerię artystyczną. Czytelnik znajdzie tu liczne sytuacje farsowe, które wynikają z naiwności głównej bohaterki i jej chęci niesienia pomocy innym. Jest to lektura lekka w formie, lecz głęboko osadzona w krytyce konformizmu lat pięćdziesiątych. Całość stanowi odważny głos w dyskusji o wolności obyczajowej tamtej epoki.
W jaki sposób fabuła nawiązuje do Kandyda Woltera?
Powieść stanowi współczesną wariację na temat powiastki filozoficznej Woltera, przenosząc jej strukturę w realia Ameryki lat pięćdziesiątych. Główna bohaterka, Candy Christian, jest żeńskim odpowiednikiem Kandyda, zachowującym niezachwiany optymizm i dobroć w obliczu absurdalnych zdarzeń. Autorzy wykorzystują ten schemat, by dowieść, że świat nie jest miejscem idealnym, a ludzka natura bywa interesowna. Całość kończy się symboliczną klamrą kompozycyjną, podobnie jak w klasycznym pierwowzorze literackim. Jest to błyskotliwy dialog z tradycją oświeceniową podany w nowoczesnej formie.
Dla kogo książka Candy może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest polecana osobom poszukującym realistycznej prozy obyczajowej lub czytelnikom wrażliwym na kontrowersyjny, obrazoburczy humor. Ze względu na liczne sytuacje o zabarwieniu seksualnym oraz drwiny z autorytetów religijnych i naukowych, treść może być uznana za prowokacyjną. Nie jest to również tradycyjna literatura piękna skupiona na psychologii postaci, lecz celowo przerysowana farsa. Osoby unikające estetyki kontrkulturowej i groteski mogą poczuć się przytłoczone specyficznym stylem autorów. Warto mieć na uwadze, że to dzieło celowo łamiące społeczne tabu.
Czy do zrozumienia treści wymagana jest znajomość historii lat 50.?
Podstawowa wiedza o nastrojach społecznych tamtego okresu pomaga w pełni docenić ironię autorów, ale nie jest niezbędna do śledzenia akcji. Powieść została napisana w sposób przystępny i awanturniczy, co sprawia, że przygody Candy bawią nawet bez głębokiej analizy historycznej. Autorzy skupiają się na uniwersalnych przywarach ludzkich, takich jak egoizm i pożądanie, które są czytelne w każdym kontekście czasowym. Lektura stanowi doskonałe wprowadzenie do klimatu rodzącej się wówczas amerykańskiej kontrkultury. To uniwersalna opowieść o zderzeniu niewinności z cynizmem świata.
Czego można spodziewać się po stylu pisarskim Southerna i Hoffenberga?
Narracja charakteryzuje się dynamicznym tempem, ciętym językiem oraz stylizacją na klasyczną powieść epistolograficzną i awanturniczą. Współpraca autorów prowadzona drogą listowną zaowocowała unikalnym połączeniem humoru sytuacyjnego z błyskotliwymi dialogami. Tekst jest odważny obyczajowo, co w momencie premiery skutkowało cenzurą, a dziś czyni go ważnym dokumentem literackim epoki. Styl ten idealnie wpisuje się w założenia serii "Twarze Kontrkultury", prezentującej dzieła przełamujące schematy. Czytelnik obcuje z prozą, która jest jednocześnie intelektualnym wyzwaniem i czystą rozrywką.
