W jakiego Boga wierzą naukowcy? Co wspólnego z modlitwą ma rozwiązywanie równań? Dlaczego nie należy zapychać Bogiem dziur w nauce? Co nauka może dać teologii? Czemu teoria ewolucji jest aż teorią, a koncepcja Inteligentnego Projektu zahacza o herezję?
Michał Heller w pasjonującej rozmowie z włoskim dziennikarzem Giulio Brottim opowiada o dwóch na pozór wykluczających się wartościach, które ukształtowały jego życie: religii i nauce. Wybitny uczony wspomina również wydarzenia ze swojego życia: trudy dzieciństwa na Syberii, studia, pracę duszpasterską i naukową w czasach komunizmu, a także dzieli się refleksją nad kondycją współczesnego chrześcijaństwa i powszechnej znajomości nauki.
Od autora
Spośród moich licznych fascynacji dwie okazały się szczególnie uporczywe i odporne na upływanie czasu: nauka i religia. Moją wadą jest to, że jestem zbyt ambitny. Zawsze chciałem robić tylko rzeczy najważniejsze. A czy może być coś ważniejszego od nauki i religii? Nauka daje nam Wiedzę, a religia daje nam Sens. Zarówno Wiedza jak i Sens są niezbędnymi warunkami godnego życia. I jest paradoksem, że obie te wartości często pozostają w konflikcie. Nierzadko spotykam się z pytaniem: jak potrafię je godzić? Gdy takie pytanie bywa zadawane przez naukowca lub filozofa, nieodmiennie dziwię się, jak wykształceni ludzie mogą nie dostrzegać, iż nauka nie czyni nic innego, jak tylko eksploruje Dzieło Stworzenia.
ks. prof. Michał Heller
O książce
Zazwyczaj dialog między nauką a wiarą przypomina rozmowę dwóch głuchych – rzadko spotyka się osoby, które łączą w swoim życiu naukę i wiarę: jedną z nich jest ks. Heller.
Il Manifesto
O autorze
Prof. Michał Heller (ur. 1936), uczony, kosmolog, filozof i teolog, który w matematycznych równaniach teorii naukowych potrafi dostrzec dzieła sztuki, a wielkich fizyków uważa za genialnych artystów tworzących swe kompozycje z liczb i matematycznych formuł. Sam w swoich licznych książkach i artykułach naukowych z powodzeniem odnajduje się w obu rolach: naukowca-artysty i pisarza-uczonego. W 2008 roku otrzymał prestiżową Nagrodę Templetona, przyznawaną osobowościom, które wnoszą „wyjątkowy wkład w postęp badań i odkryć dotyczących rzeczywistości duchowej”.
Nakładem Copernicus Center Press ukazały się jego książki Sens życia i sens wszechświata oraz wybór kazań 10:30 u Maksymiliana.
Czy książka ma formę wykładu naukowego czy wywiadu?
Publikacja "Bóg i nauka. Moje dwie drogi do jednego celu" została napisana w formie przystępnego wywiadu rzeki, który przeprowadził włoski dziennikarz Giulio Brotti. Taka struktura sprawia, że trudne tematy filozoficzne i kosmologiczne stają się zrozumiałe dla czytelnika niebędącego specjalistą w tych dziedzinach. Autor łączy tu wątki biograficzne, takie jak wspomnienia z Syberii, z głęboką refleksją nad relacją wiary i rozumu. Dzięki dialogowej formie lektura jest dynamiczna i pozwala lepiej poznać osobowość oraz codzienne życie ks. prof. Michała Hellera.
Na jakim poziomie trudności napisana jest ta książka?
Treść jest sformułowana w sposób zrozumiały dla szerokiego grona odbiorców, choć porusza skomplikowane zagadnienia z zakresu fizyki i teologii. Michał Heller unika hermetycznego języka naukowego, starając się wyjaśnić sens równań matematycznych jako elementu poznawania Dzieła Stworzenia. Czytelnik znajdzie tu wyjaśnienie dylematów dotyczących teorii ewolucji oraz kosmologii bez konieczności posiadania specjalistycznego wykształcenia. Jest to idealna pozycja dla osób szukających intelektualnego pogłębienia swojej wiary lub uporządkowania światopoglądu naukowego.
Czy w książce znajdę informacje o stosunku autora do teorii ewolucji?
Tak, ks. prof. Michał Heller szczegółowo wyjaśnia, dlaczego akceptuje teorię ewolucji i krytycznie odnosi się do koncepcji Inteligentnego Projektu. Autor argumentuje, że nauka i religia nie muszą pozostawać w konflikcie, jeśli właściwie rozumie się ich odrębne kompetencje i metody badawcze. Wskazuje on na błędy logiczne w traktowaniu Boga jako siły wyjaśniającej jedynie to, czego nauka jeszcze nie zdołała odkryć. Lektura pozwala zrozumieć, jak wybitny uczony godzi współczesne odkrycia biologiczne z chrześcijańską wizją świata i stworzenia.
Dla kogo ta pozycja może okazać się nieodpowiednia?
Książka ta nie jest polecana osobom szukającym prostych, dogmatycznych odpowiedzi lub radykalnie odrzucającym jakąkolwiek formę dialogu między nauką a religią. Czytelnicy oczekujący wyłącznie emocjonalnego poradnika duchowego mogą poczuć się zawiedzeni, gdyż autor kładzie duży nacisk na racjonalizm i dyscyplinę intelektualną. Nie jest to również podręcznik do fizyki, lecz raczej esej filozoficzny oparty na faktach naukowych i osobistym doświadczeniu. Publikacja wymaga od odbiorcy otwartości na krytyczne myślenie i gotowości do zrewidowania potocznych wyobrażeń o konflikcie wiary z rozumem.
Jakie unikalne doświadczenia Michała Hellera wpływają na treść tej książki?
Autor dzieli się swoimi doświadczeniami z trudnego dzieciństwa na Syberii oraz pracy naukowej i duszpasterskiej w realiach komunistycznej Polski. Te osobiste wątki stanowią fundament dla jego rozważań nad sensem cierpienia, godnością człowieka i nieustannym poszukiwaniem prawdy. Jako laureat prestiżowej Nagrody Templetona, Heller wnosi do rozmowy perspektywę światowej klasy naukowca, który nie boi się stawiać pytań o granice ludzkiego poznania. Jego biografia udowadnia, że pasja do nauki może iść w parze z głębokim życiem religijnym, wzajemnie się dopełniając i nadając życiu sens.
