Spuścizna Wojciecha Bobowskiego, znanego jako Albertus Bobovius i Ali Ufkî, stanowi przedmiot zainteresowania międzynarodowego grona językoznawców, muzykologów, historyków i antropologów, jednak w Polsce do tej pory nie ukazała się książka w całości jej poświęcona. Niniejsza monografia stanowi próbę uzupełnienia tej luki.
W rozdziale pierwszym autorka przedstawia biografię Bobowskiego, zaktualizowaną na podstawie badań archiwalnych przeprowadzonych w Polsce i Ukrainie oraz informacji wyczytanych między wierszami Serai Enderum (MS Harley 3409). Pełna treść „londyńskiego” rękopisu tej pierwszoosobowej relacji z życia w pałacu Topkapi w Stambule, którą Bobowski ukończył w 1665 roku, wraz z obszernym opracowaniem krytycznym i miniaturami z epoki zamieszczona została w rozdziale drugim. W rozdziale trzecim autorka zebrała i przeanalizowała ponad 300 tureckich słów i wyrażeń odnalezionych w tekście.
Z recenzji
To bardzo ważny wkład w polskie badania orientalistyczne w rozmaitych ich aspektach, w tym historycznym, kulturowym i muzykologicznym. (…) Agata Pawlina wykazuje się doskonałą znajomością dotychczasowych opracowań (częściowych) zagadnienia i podejmuje z nimi odważną, opartą na niepodważalnych argumentach dyskusję, co jest wielką zaletą książki. (…) Z przyjemnością przeczyta ją zarówno ktoś, kto chce się czegoś więcej dowiedzieć o Bobowskim czy zwyczajach panujących na dworze sułtańskim z czystej ciekawości, jak i badacz – turkolog, muzykolog, antropolog kulturowy czy historyk. Każdy bez problemu znajdzie w tej pracy coś, co wzbogaci jego wiedzę.
prof. zw. dr. hab. Marek Dziekan
O autorce
Agata Pawlina – doktor nauk humanistycznych w dziedzinie językoznawstwa. Stypendystka Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w ramach programu START 2022 dla wybitnych młodych uczonych. Absolwentka filologii orientalnej (specjalność turkologia) na Uniwersytecie Jagiellońskim, wokalistyki na Akademii Muzycznej we Wrocławiu, studiów doktoranckich UJ oraz międzywydziałowego Jagiellonian Interdisciplinary PhD Programme (2018–2020). W latach 2019–2023 kierowniczka projektu Preludium 15 fundowanego przez Narodowe Centrum Nauki, realizowanego na UJ. Autorka licznych publikacji i wystąpień konferencyjnych z zakresu terminologii muzycznej języka tureckiego i osmańsko-tureckiego oraz kultury muzycznej Turcji, Imperium Osmańskiego i Bliskiego Wschodu.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie
Czy książka "Bobovius - Ali Ufkî" skupia się wyłącznie na biografii Wojciecha Bobowskiego?
Publikacja łączy w sobie rzetelną biografię z krytycznym opracowaniem historycznego rękopisu i analizą językoznawczą. Autorka zestawia fakty archiwalne z legendami narosłymi wokół postaci Polaka w służbie sułtana, opierając się na badaniach przeprowadzonych w Polsce i Ukrainie. Czytelnik poznaje nie tylko losy Bobowskiego, ale także szeroki kontekst kulturowy i muzyczny XVII-wiecznego Imperium Osmańskiego. Jest to pierwsze tak kompleksowe opracowanie tej postaci na polskim rynku wydawniczym, wypełniające lukę w krajowej orientalistyce.
Czy w publikacji znajdę pełną treść rękopisu dotyczącego życia w pałacu Topkapi?
Tak, monografia zawiera kompletną treść tak zwanego rękopisu londyńskiego z 1665 roku wraz z opracowaniem. Tekst ten stanowi pierwszoosobową relację Bobowskiego z jego codziennego życia i obserwacji poczynionych w stambulskim pałacu sułtańskim. Materiał został wzbogacony o obszerny aparat krytyczny, który wyjaśnia zawiłości historyczne oraz specyfikę ówczesnych realiów dworskich. Dzięki temu czytelnik otrzymuje bezpośredni wgląd w autentyczne świadectwo epoki poddane naukowej weryfikacji.
Czy ta monografia zawiera analizę językową terminów używanych w dawnej Turcji?
Książka oferuje szczegółowe zestawienie ponad 300 tureckich słów i wyrażeń odnalezionych w tekstach źródłowych. Autorka, będąca specjalistką w dziedzinie językoznawstwa, przeprowadziła rzetelną analizę terminologii osmańsko-tureckiej występującej w relacjach Bobowskiego. Trzeci rozdział pracy stanowi cenne narzędzie dla turkologów oraz badaczy historii języka i terminologii muzycznej. Precyzyjne opracowanie tych leksemów pozwala lepiej zrozumieć specyfikę komunikacji i kultury materialnej tamtego okresu.
Dla jakiego typu czytelnika ta pozycja naukowa może okazać się zbyt szczegółowa?
Pozycja ta ma charakter monografii akademickiej, więc może być zbyt wymagająca dla osób szukających lekkiej powieści przygodowej. Praca zawiera specjalistyczny aparat krytyczny, liczne analizy lingwistyczne oraz odniesienia do materiałów archiwalnych, co wymaga od odbiorcy dużego skupienia. Jest to publikacja skierowana przede wszystkim do historyków, orientalistów, muzykologów oraz czytelników ceniących głęboką analizę merytoryczną. Osoby preferujące uproszczone biografie mogą poczuć się przytłoczone ilością technicznych danych naukowych.
Czy publikacja zawiera materiały graficzne ilustrujące życie na dworze sułtańskim?
Wydanie zostało wzbogacone o reprodukcje miniatur z epoki, które wizualnie dopełniają treść historycznego rękopisu. Ilustracje te pozwalają czytelnikowi lepiej wyobrazić sobie opisywane przez autora zwyczaje i ceremonie panujące w pałacu Topkapi. Materiały graficzne są ściśle powiązane z tekstem źródłowym i służą jako istotny element dokumentacji historycznej i antropologicznej. Obecność tych rycin podnosi wartość poznawczą publikacji, czyniąc ją atrakcyjną także dla historyków sztuki.
