Bardzo krótka historia świata

Popieram wszelkie formy popularyzacji przeszłości i mam świadomość, że ludzie, zwłaszcza młodzi, czytają coraz mniej. I tu z pomocą przychodzą książki takie jak „Bardzo krótka historia świata” autorstwa Emmy Marriott, z oferty Wydawnictwa RM, w przekładzie Ignacego Kurowskiego, która w skondensowanej formie prezentuje wydarzenia z niemal pięciu tysiącleci Naszych dziejów.

Brytyjska autorka, znana z popularnonaukowych publikacji historycznych, postawiła sobie za cel przedstawienie czytelnikowi kluczowych epizodów z przeszłości, począwszy od czasów starożytnych aż po II połowę wieku XX i trzeba przyznać, że całkiem dobrze wywiązała się z tego zadania. Poszczególne rozdziały tworzą chronologiczną mozaikę, w której wielkie wydarzenia polityczne i militarne przeplatają się z losami jednostek rzadziej wzmiankowanych podręcznikach. Dzięki temu historia świata jawi się jako złożony, wieloaspektowy proces, który realnie wpływał na codzienne życie ludzi.

Nie oznacza to jednak, że książka pozbawiona jest słabszych punktów. Przy tak szeroko zakrojonym zakresie czasowym niektóre epoki i obszary potraktowane zostały dość pobieżnie. I tak, nie znajdziemy tu zbyt wiele informacji o dziejach Polski i Polaków, jest to jednak cena, jaką płaci się za syntetyczne ujęcie tematu, a autorka nie ukrywa, że jej ambicją było zarysowanie panoramy dziejów a nie tworzenie szczegółowej monografii.

Choć narracja pozostaje wyraźnie eurocentryczna, zasygnalizowano istnienie innych punktów widzenia i, w miarę możliwości, je przedstawiono. W rozdziałach poświęconych XIX i XX wiekowi wyraźnie wybrzmiewają pytania o odpowiedzialność i sposób opowiadania historii w czasach współczesnych, co nadaje książce dodatkowy, refleksyjny wymiar.

„Bardzo krótka historia świata” może stanowić dobre wprowadzenie do historii dla czytelników mniej zaawansowanych, a dla bardziej obeznanych - inspirację do dalszych poszukiwań. Ta narracja zachęca do zadawania pytań o sens oraz ciągłość dziejów. W tym właśnie tkwi jej największa siła.

Polecam tę historię w pigułce. 💊

Historia świata pod ręką – dlaczego warto ufać papierowi bardziej niż algorytmom?

Często pytacie nas o książki, które potrafią uporządkować świat bez konieczności kończenia studiów historycznych. Dzisiaj mam dla Was pozycję Emmy Marriott, która zrobiła na mnie ogromne wrażenie, choć przyznam szczerze, że nasza relacja zaczęła się od małego buntu.

Kiedy wzięłam tę książkę do ręki i zobaczyła, że autorka zmieściła przyczyny i skutki II wojny światowej na zaledwie dwóch stronach, poczułam wewnętrzny sprzeciw. No bo jak to tak? Takie skracanie, wycinanie, kondensowanie? Moja wiedza historyczna może nie należy do największych, ale od razu pomyślałam o tym wszystkim, co zostało pominięte. Dopiero po chwili dotarło do mnie, że przecież właśnie w tym tkwi największa siła tej pozycji. To nie jest opasłe tomisko, które ma nas przytłoczyć, ale genialnie skonstruowana książka podręczna.

Największym atutem „Historii świata w pigułce” jest jej rzetelność, której tak bardzo brakuje nam w dzisiejszym, cyfrowym świecie. Bądźmy ze sobą szczery i powiedzmy to głośno: nawet najmądrzejsza sztuczna inteligencja, z której przecież coraz częściej korzystamy, potrafi nas perfidnie okłamać. AI miewa halucynacje, myli daty, miesza postacie historyczne i z ogromną pewnością siebie podaje fakty, które nigdy nie miały miejsca. A ta książka? Ona nas nie zmyli. Emma Marriott wykonała tytaniczną pracę, by usystematyzować pięć tysięcy lat dziejów – od pierwszych cywilizacji Mezopotamii, przez chińskie dynastie, aż po nowoczesne imperia – i podać nam to w formie, która nie kłamie.

To nie jest lektura, którą „łyka się” w jeden wieczór do poduszki. To raczej wierny doradca, który czeka na półce, gdy nagle musimy sprawdzić, o co chodziło w wojnie o niepodległość USA albo jakie znaczenie miało królestwo Kusz. Jeśli poczujecie niedosyt, zawsze możecie szukać dalej w specjalistycznych źródłach, ale Marriott daje Wam fundament – solidny, sprawdzony i bezpieczny.

Warto ją mieć pod ręką, bo historia przydaje się w najmniej oczekiwanych momentach życia, a posiadanie źródła, które nie „zmyśla” tak jak internetowe algorytmy, daje niesamowity komfort. To po prostu babska solidność w badaniu przeszłości, którą każda z nas powinna mieć w swojej domowej biblioteczce.

„Bardzo krótka historia świata” Emmy Marriott to naprawdę mocno skompresowana historia świata w jednym, dość chudym tomie. Książka podzielona na kolejne okresy historyczne od starożytności po 1945 rok, czyli Nowy Porządek świata , a w każdym z nich podzielona na kontynenty/obszary geograficzne - Afryki, Bliski i Daleki Wschód, Europa, Ameryki, Oceania. Bardzo krótka była to rzeczywiście książka, co sprawia, że sama w sobie może stanowić dobre źródło do dalszego poznawania wszelkich kultur, wydarzeń politycznych, ale zdecydowanie nie będzie wyczerpywała tematu. O ile tematy europejskie, czy później amerykańskie nie sprawiały mi aż takiej trudności, o tyle historia reszty świata - niekoniecznie poruszana na lekcjach historii w szkole spadła na mnie jak grom z jasnego nieba i momentami przytłoczyła. Ilość wydarzeń upakowanych w tak małej objętości, mnogość zagadnień wymagają maksymalnego skupienia ze strony Czytelnika. Mimo to jestem pod wrażeniem jak Autorce w dość krótkich podrozdziałach udało się przedstawić istotę wydarzeń ważnych dla ludzkości.

Po ukończonej lekturze pozostaje w głowie myśl, jak dużo ze sobą walczymy, jak wiele ofiar pochłaniają konflikty i jak tak naprawdę świat, w którym aktualnie żyjemy, z jego oczywistymi dla nas normami i zasadami, jest młody, a wręcz raczkuje.

Gdybym mogła cofnąć się w czasie i ktoś zapytałby mnie: „Jak potoczyły się losy świata?”, chyba naprawdę wręczyłabym mu tę książkę. Oczywiście - najpewniej nie byłby w stanie jej przeczytać, ale sama satysfakcja z takiego symbolicznego gestu byłaby ogromna. Bo w tej niepozornej objętości kryje się coś imponującego: uporządkowana, przystępna i zaskakująco szeroka panorama historii ludzkości.

Zawsze fascynowało mnie jak bardzo skomplikowana jest historia świata i jak bardzo próbujemy ją uprościć. Dlatego kiedy sięgnęłam po „Bardzo krótką historię świata” autorstwa Emmy Marriott, byłam ciekawa jednego: czy naprawdę da się opowiedzieć dzieje ludzkości w tak dużym skrócie, zachowując sens i ład.

Okazuje się, że da się. I to całkiem sprawnie.

Autorka prowadzi czytelnika przez kolejne epoki w sposób klarowny i logiczny. Zaczyna od najstarszych cywilizacji i imperiów - takich jak cywilizacja doliny Indusu czy starożytne potęgi Bliskiego Wschodu - następnie przechodzi przez świat antyczny, średniowiecze, epokę wielkich odkryć, rewolucje, imperializm i wreszcie dramatyczny wiek XX.

Największą siłą tej książki jest selekcja. Autorka wie, co wybrać, by pokazać mechanizmy rządzące historią: ekspansję, konflikty, rozwój technologii, przemiany społeczne, narodziny i upadki imperiów. Nie dostajemy tu rozbudowanych analiz, ale dostajemy kontekst. A kontekst to klucz do rozumienia świata.

Bałam się, że skrótowa forma oznaczać będzie spłycenie tematu. Tymczasem Bardzo krótka historia świata rzeczywiście realizuje obietnicę zawartą w tytule - jest krótka, ale nie banalna. Każdy rozdział to syntetyczne, punktowe ujęcie epoki. Jasna chronologia, wyraźne podziały, uporządkowane informacje. To książka idealna dla osób, które po prostu nie mają czasu na wielotomowe opracowania.

To trochę jak mapa - nie pokazuje każdego drzewa, ale pozwala zobaczyć cały las.

Bardzo doceniam to, że autorka nie skupia się wyłącznie na Europie. Owszem, historia europejskich potęg jest obecna, ale równie ważne są dzieje Afryki, Azji, Ameryk czy Oceanii. To podejście szerokie, wieloperspektywiczne. Dzięki temu czytelnik dostaje obraz świata jako systemu powiązań, a nie zbioru oderwanych od siebie historii narodowych.

Podsumowując: to naprawdę wiedza w pigułce.

Lektura jest krótka, ale treściwa. Zawiera dokładnie to, co obiecuje - bardzo krótką historię świata rozpisaną w klarownych punktach. Bez zbędnych dygresji, bez przeciążenia detalem, bez chaosu.

Czy zastąpi obszerne opracowania? Oczywiście, że nie.

Czy może być świetnym fundamentem do dalszego zgłębiania historii? Zdecydowanie tak.

Czasem naprawdę mniej znaczy więcej.

Za egzemplarz recenzencki dziękuję

Wydawnictwu RM

#współpracarecenzencka

#współpracabarterowa

#współpracareklamowa