Zofia Nałkowska

Data i miejsce urodzenia: 10 Listopada 1884 w Warszawa
Data i miejsce śmierci: 17 Grudnia 1954 w Warszawa
Kraj pochodzenia: Polska
Nagrody i wyróżnienia: Państwowa Nagroda Literacka, Złoty Wawrzyn Akademicki Polskiej Akademii Literatury
Gatunek literacki:  Literatura piękna, Poezja i dramat,  Lektury i pomoce szkolne
Ważne dzieła: Granica, Medaliony, Dom kobiet
Cytat autora: “Ludzie ludziom zgotowali ten los.” Zofia Nałkowska, Medaliony

Zofia Nałkowska to jedna z najwybitniejszych pisarek polskich wszech czasów. Jest autorką m.in. powieści psychologicznej "Granica" oraz zbioru opowiadań "Medaliony".

Zofia Nałkowska to bez wątpienia jedna z najwybitniejszych pisarek w dziejach literatury polskiej. Przyszła na świat w Warszawie, 10 listopada 1884 roku. Dzieciństwo spędziła w rodzinnym domu w Wołominie. Uczęszczała na prywatną pensję dla panien, po czym podjęła studia na tajnym Uniwersytecie Latającym. Studiowała historię, geografię, ekonomię i językoznawstwo, jednak większą część swej ogromnej, wszechstronnej wiedzy zdobyła jako samouk.

Nałkowska zadebiutowała już w wieku lat czternastu. Jej wiersze ukazały się na łamach "Przeglądu tygodniowego". Szybko porzuciła jednak poezję na rzecz prozy. Z początku były to powieści utrzymane w duchu młodopolskim, pełne oderwanego od rzeczywistości teoretyzowania. Stopniowo pisarka coraz większą wagę zaczęła przywiązywać do psychologicznej warstwy swoich utworów. Doświadczenia wielkiej wojny sprawiły, że zapragnęła analizować dogłębnie zagadkę ludzkiej natury.

Takiej literackiej wiwisekcji człowieka dokonała choćby w cyklu szkiców "Charaktery", ale na wyżyny wzniosła się pisząc swoją najwybitniejszą powieść, czyli "Granicę". W 1935 roku otrzymała za nią Państwową Nagrodę Literacką. Od dwóch lat była już wtedy członkiem Polskiej Akademii Literatury, członkiem PEN Clubu i Związku Literatów Polskich. Angażowała się w działalność na rzecz równouprawnienia kobiet i obronę praw więźniów. Była współzałożycielką grupy literackiej Przedmieście.

W czasie okupacji niemieckiej pisarka wraz ze swą siostrą, rzeźbiarką Hanną Nałkowską, prowadziła sklepik z wyrobami tytoniowymi. Pisała też nieustannie. Zapiski te ukazały się później jako "Dzienniki czasu wojny". Współdziałała również z podziemiem kulturalnym. Najsłynniejszym dziełem Nałkowskiej opisującym dramat II wojny światowej jest zbiór opowiadań "Medaliony".

W latach 1945-1947 Nałkowska była posłanką do Krajowej Rady Narodowej, później zaś bezpartyjną posłanką na Sejm Ustawodawczy. Redagowała pismo "Kuźnica". Zmarła 17 grudnia 1954. Jej "Granica" oraz "Medaliony" weszły do kanonu lektur szkolnych.