Kartezjusz

Kartezjusz był siedemnastowiecznym filozofem, fizykiem i matematykiem francuskim. To właśnie ON wypowiedział słynne zdanie "cogito ergo sum", czyli "myślę, więc jestem". Napisał także jedno z najwybitniejszych dzieł filozoficznych pod tytułem "Rozprawa o metodzie".

Kartezjusz, czyli właściwie René Descartes, to bez wątpienia jeden z najwybitniejszych filozofów wszech czasów. Ten znakomity francuski fizyk i matematyk stał się jednym z ojców nowożytnej nauki. Wiele spośród jego utworów zostało umieszczonych przez Kościół rzymsko-katolicki na indeksie ksiąg zakazanych. Do najbardziej znanych pozycji jego autorstwa należy "Rozprawa o metodzie".

Miał życie bujne, lecz dość krótkie, zmarł w roku 1650 - w wieku niespełna 54 lat - na zapalenie płuc. Przebywał wówczas na dworze szwedzkiej królowej Krystyny, która zapragnęła, by Kartezjusz udzielał jej korepetycji. Predyspozycje ku temu miał wszelakie: ukończył prawo na Sorbonie, później przez wiele lat wojował w armii holenderskiej, pisząc przy tym traktaty z fizyki (optyka, mechanika). Zajmował się również naukami biologicznymi. Miano ojca nowożytnej nauki nadano mu głównie ze względu na zasługi na polu filozofii. Jako pierwszy porzucił bowiem paradygmat ontologiczny na rzecz mentalistycznego. Stwierdził mianowicie, że zanim zaczniemy dociekać natury bytu, należy dowieść, że możliwe jest prawdziwe poznanie.

Opisane w ten sposób podejście stało się początkiem filozofii umysłu, która bada procesy myślowe i stany świadomości. Podstawą metody kartezjańskiej jest wątpienie w wiarygodność wrażeń zmysłowych - to, że podmiot wątpi, jest czymś niepodważalnym. Wątpi, a więc myśli, bo wątpienie jest aktem myślenia. Skoro zatem myśli, dowodzi to faktu jego istnienia. I tu dochodzimy do słynnego "cogito ergo sum", które to zdanie upamiętniło postać Kartezjusza po wszystkie czasy!