David Hume

David Hume to XVIII-wieczny szkocki filozof, którego dzieła do dzisiaj stanowią niemal obowiązkową literaturę podczas studiów filozoficznych. W swoich pracach zawarł myśli, które podłożyły fundamenty dla wielu współczesnych rozważań prądów myślenia. Uznawany jest też za istotnego historyka oraz ekonomistę.

Filozof urodził się w Edynburgu i żył w latach 1711-1776. Pochodził ze średniozamożnej rodziny szlacheckiej i nie odziedziczył majątku, przez co przez większość życia utrzymywał się na skromnym poziomie, studiując i próbując zdobyć posady uniwersyteckie. W większości bezowocnie, ze względu na kontrowersyjne tezy zawarte w swoich pierwszych publikacjach filozoficznych. Okoliczności te zmusiły go do pracy w charakterze bibliotekarza oraz historyka, co było okazją do napisania dzieł na temat historii Anglii oraz Wielkiej Brytanii, które z kolei spotkały się z dużym uznaniem i w późniejszych latach otworzyły mu drogę do kariery dyplomatycznej oraz politycznej. 

Najważniejszym dziełem Davida Huma'a jest “Traktat o naturze ludzkiej”, w którym zaprzeczył klasycznie pojmowanemu empiryzmowi zaproponowanemu przez Johna Locke'a. W rozprawie tej skazywał, że ludzkie doświadczenie może być omylne i w uproszczeniu bez odpowiedniego sceptycyzmu nie powinno być podstawą wiedzy. Według Hume’a doświadczenie ludzkie często doszukuje się nieprawidłowej przyczynowości wydarzeń, a także podlega ułudom wynikającym z nawyków oraz emocji. Hume doszedł do wniosku, że jedynie logiczne powiązanie prostych faktów może być podstawą prawdziwej wiedzy, a więc idee złożone bez tej cechy, jak Bóg czy Absolut nie mają wartości poznawczej - te poglądy przyczyniły się do jego początkowej niepopularności. Koncepcje te rozwijał też w “Badaniach dotyczących rozumu ludzkiego” oraz “Badaniach dotyczących zasad moralności”.

Poprzez załączenie empiryzmu ze sceptycyzmem pozostaje jednym z najistotniejszych klasyków filozofii nowożytnej, którego dorobek w ogromnym stopniu przyczynił się do rozwoju psychologii oraz nauk społecznych, w tym w szczególności socjologii. Przedstawiciele tych nauk doceniają go nie tylko za wkład w rozwój współczesnej metody naukowej, ale także za jego rozważania nad różnicami między osądami a wartościami.