Porywający opis największej w dziejach operacji powietrzno-desantowej i jednej z najboleśniejszych klęsk aliantów w starciu z hitlerowskimi Niemcami.
Jest 17 września 1944 roku. Narastający ryk silników lotniczych wyrywa z zamyślenia generała Kurta Studenta, twórcę wojsk spadochronowych Trzeciej Rzeszy. Niebo jest pełne transportowych dakot i szybowców przewożących alianckie dywizje powietrznodesantowe. Z balkonu swojego holenderskiego mieszkania generał z zazdrością patrzy na największą w dziejach demonstrację siły oddziałów spadochronowych.
Operacja Market Garden to odważna koncepcja. Ma zakończyć wojnę śmiałym uderzeniem z powietrza. Po przejęciu mostów na Renie droga do serca Trzeciej Rzeczy stanie przed aliantami otworem.
Nikt jeszcze nie przypuszcza, że dla aliantów będzie to bolesna klęska, która da początek ostatniej ofensywie Hitlera w Ardenach.
Ale Arnhem to także chwalebna karta, którą piszą żołnierze polskiej 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Wyszkoleni z myślą o oswobodzeniu okupowanej ojczyzny zostają wbrew woli dowódcy zrzuceni nad Arnhem. Pomimo dramatycznej sytuacji po wylądowaniu wykazują się odwagą i determinacją, ratując Brytyjczyków przed sromotną klęską. Tymczasem generał Montgomery oskarża Polaków o tchórzostwo i obarcza winą za rezultat operacji.
W swojej najnowszej książce Antony Beevor opowiada dramatyczną historię bitwy o Arnhem, która od początku była skazana na niepowodzenie. Przywołuje zarówno nowe, jak i te już zapomniane źródła z holenderskich, brytyjskich, amerykańskich, polskich i niemieckich archiwów. Rekonstruuje straszliwą rzeczywistość tego epickiego starcia. Arnhem to jednak nie tylko opis pojedynczej bitwy. Dzięki niepowtarzalnemu i porywającemu stylowi narracji to wgląd w samo serce wojny.
Czy książka "Arnhem 1944. Operacja Market Garden" skupia się na suchych faktach wojskowych?
Książka Antony'ego Beevora łączy rzetelną analizę historyczną z porywającą, niemal powieściową narracją o losach konkretnych żołnierzy. Autor rekonstruuje przebieg operacji minuta po minucie, opierając się na relacjach uczestników walk z obu stron frontu. Czytelnik otrzymuje pełny obraz chaosu bitewnego oraz decyzji dowódczych, które doprowadziły do jednej z największych klęsk aliantów. To pozycja obowiązkowa dla osób szukających głębokiego zrozumienia psychologii wojny, a nie tylko suchych statystyk i map sztabowych.
Jak w publikacji przedstawiono udział polskiej 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej?
Autor oddaje sprawiedliwość polskim żołnierzom, podkreślając ich heroizm oraz niesprawiedliwe traktowanie przez brytyjskie dowództwo. Beevor szczegółowo opisuje zrzut pod Arnhem i determinację Polaków, którzy w dramatycznych okolicznościach ratowali sojuszników przed całkowitym rozbiciem. Publikacja demaskuje próby obarczenia generała Sosabowskiego winą za niepowodzenie całej operacji Market Garden przez marszałka Montgomery'ego. Dzięki temu czytelnik zyskuje obiektywne spojrzenie na tragiczny i chwalebny los polskich spadochroniarzy w 1944 roku.
Na jakich materiałach źródłowych opierał się Antony Beevor podczas pisania tej książki?
Publikacja bazuje na ogromnej kwerendzie w archiwach holenderskich, brytyjskich, amerykańskich, a także polskich i niemieckich. Beevor dotarł do niepublikowanych wcześniej dzienników, listów i raportów, co pozwoliło na świeże spojrzenie na tę doskonale znaną bitwę. Wykorzystanie relacji cywilnych mieszkańców Arnhem dodaje opowieści unikalnego, ludzkiego wymiaru cierpienia pod niemiecką okupacją. Taka wielostronna perspektywa czyni tę monografię jedną z najdokładniejszych i najbardziej wiarygodnych analiz operacji Market Garden dostępnych na rynku.
Dla kogo książka "Arnhem 1944" może okazać się zbyt wymagającą lekturą?
Osoby poszukujące krótkiego i bardzo ogólnego zarysu II wojny światowej mogą poczuć się przytłoczone ogromem szczegółów technicznych. Beevor operuje dużą liczbą nazwisk, jednostek wojskowych oraz precyzyjnych opisów topograficznych, co wymaga od czytelnika pełnego skupienia podczas lektury. Nie jest to lekka pozycja popularnonaukowa, lecz monumentalne dzieło przeznaczone dla pasjonatów historii militarnej i strategii. Czytelnicy unikający drastycznych opisów realiów frontowych powinni przygotować się na bardzo realistyczne i surowe przedstawienie okrucieństwa starć.
Czy treść obejmuje również polityczne tło konfliktu między Montgomerym a Eisenhowerem?
Tak, autor wnikliwie analizuje ambicje dowódców i tarcia wewnątrz alianckiego sztabu, które bezpośrednio wpłynęły na planowanie operacji. Książka ukazuje, jak rywalizacja o zasoby i prestiż między generałami przyczyniła się do podjęcia ryzykownych decyzji o zmasowanym zrzucie powietrznym. Czytelnik dowiaduje się, dlaczego zignorowano kluczowe ostrzeżenia wywiadu o obecności niemieckich dywizji pancernych w rejonie desantu. To kompleksowe ujęcie pozwala zrozumieć, że klęska operacji miała swoje źródła w gabinetach dowódczych na długo przed pierwszym wystrzałem.
