Aria

Serię książek wydawaną przez Wydawnictwo Albatros i nazwaną intrygująco „Piąta strona świata” łączą nie tylko przyciągające wzrok, graficzne okładki. Dzięki każdej z nich przenosimy się do innego zakątka świata poznając wzruszające losy bohaterów na tle ówczesnych wydarzeń. Ze „Światłem między ocenami” odwiedziłam daleką Australię, a „Aria” przeniosła mnie do niespokojnego Iranu. Z innymi książkami z tego cyklu zajrzymy do Meksyku, Wielkiej Brytanii, Argentyny i Urugwaju, a nie ukrywam, że po lekturze tych dwóch mam na to ogromną ochotę.

Aria to imię dziewczynki porzuconej zaraz po urodzeniu przy śmietniku w centrum Teheranu, gdzie znajduje ją Behruz, kierowca irańskiej armii i przyjmuje na wychowanie. I to jej życie od początku lat pięćdziesiątych XX wieku, aż do wybuchu rewolucji w 1979 roku jest trzonem, wokół którego zachodzą zmiany w tym kraju.

A jest to kraj dzielący obywateli pod względem zamożności i statusu, wyznawanej religii i ze względu na płeć. Tę różnorodność obserwujemy poznając trzy matki Arii. Tę, która ją porzuciła, by chronić ją i siebie przed agresją męża. Tę, która zgodnie z wolą Behruza przyjęła ją pod swój dach znęcając się nad dziewczynką za jej inność. I bogatą wdowę, która rozłożyła nad nią ochronne skrzydła.

To opowieść o dzieciństwie i dojrzewaniu, których warunki wymuszają ciągłą walkę i ogromną wolę przetrwania. O braku poczucia przynależności i próbie odnalezienia swojego miejsca w świecie zdominowanym przez mężczyzn. O przyjaźni i miłości w czasach zmian, chaosu i wojny, która wszystko obraca w pył.

Przyznam, że tej wielowątkowej opowieści nie czyta się łatwo przez wzgląd na emocje, jakie budzi, ale i sporą szczegółowość opisów poruszanych kwestii religijnych, społecznych, politycznych i gospodarczych. Warto jednak dać sobie czas na wejście w ten ukazany z rozmachem świat, by poznać Iran, jakim był kiedyś i jakim się stał w wyniku zatrważającego konfliktu.

Nazanine Hozar w swoim debiucie zabiera nas do kraju tajemniczego i odległego nam kulturowo. Odkrywa i pokazuje nam inny świat, bolesny i niezrozumiały. Ale mam świadomość, że inni w takim kraju żyją i muszą się pogodzić z panującymi tam realiami i warunkami. Wyruszamy do Iranu, gdzie poznamy życie naszej bohaterki i spędzimy z nią wiele chwil …

Powracający z pracy kierowca pracująca w irańskiej armii, Behrouz, na drodze słyszy kwilenie. Okazuje się, że w krzakach schowane jest niemowlę. Nie zastanawiając się długo zabiera dziecko do domu i postanawia wychować. Żona jest przeciwna, ale słowo męża jest ostateczne. Dziewczynka otrzymuje imię Aria i zostaje z nimi na stałe. W domu dziecko przeżywa trudne chwile, matka nie ma do niej żadnych pozytywnych uczuć, bije ją i poniewiera. Ojca często nie ma w domu, ale pocieszenie Aria znajduje w kolegi mieszkającego obok, Kamrana. Chłopiec z czasem się w niej zakochuje i pragnie się nią opiekować. Dziewczynka dorasta, zawiązuje nowe znajomości i zmienia otoczenie. Jak opuszczenie domu rodzinnego wpłynie na jej losy? Czy w końcu zazna szczęścia w innej rodzinie? Czy Kamran dotrze do jej serca i zagości w nim na dłużej? Pamiętajmy, że historia zaczyna się w latach 50. XX wieku w Iranie, kraju ogarniętym przemianami i brutalną rewolucją. Wewnętrzne walki i panujący terror nie sprzyjają, wręcz odbierają ochotę do układania sobie szczęśliwej przyszłości.

Aria to historia opowiedziana przez dziewczynkę porzuconą przez matkę. Sierota jest wnikliwym i bacznym obserwatorem życia społecznego, i z czasem, politycznego. Odważna i bystra, potrafi zawalczyć o swoje racje, ma swoje zdanie i potrafi jego bronić. Z upływem czasu staje się dorosłą kobietą i się zakochuje, ma marzenia i pragnie je realizować. Nie jest to łatwe w kraju ogarniętym prześladowaniami i wewnętrznymi walkami. Ludzie są zastraszani i starają się nie narażać władzy, pozbawiani wolności i praw.

To wzruszająca opowieść o trudnej miłości, zarówno tej między kobietą i mężczyzną, ale również rodzicielskiej. Obserwujemy bohaterów jak się zmagają ze swoimi słabościami, jak próbują się odnaleźć i ułożyć sobie życie. A wszystko w bardzo niepewnych okolicznościach i czasach. Tło historyczne kładzie się cieniem na życiu zwykłych ludzi, bohaterów tej powieści. Aria niesie za sobą uniwersalne przesłanie, każdy winien do niego dotrzeć i je krzewić dalej. Obraz bardzo potrzebny w dzisiejszych czasach, warto mieć świadomość, jak może wyglądać życie w kraju, w którym kobiety są pozbawione praw i nie mają głosu.

Lektura trudna i smutna, czyta się powoli, bo tematyka nie należy do łatwych. Skomplikowane losy bohaterów przeplatają się z przemianami polityczno - kulturowymi i wzajemnie przenikają. Ale zdecydowanie warto poświęcić jej kilka dłuższych chwil. Mocny przekaz na długo pozostanie w nas. Zachęcam do lektury, podróży przez świat młodej kobiety usłany trudnymi momentami, które na zawsze odcisną swoje piętno.

Książka opowiada historię młodej dziewczyny o imieniu Aria, która dorasta w trudnych czasach rewolucji w Iranie. Autorka przedstawia losy Arii w sposób poruszający i pełen wrażliwości, ukazując jej siłę i determinację w świecie pełnym przeciwności. Hozar posiada niezwykłą zdolność tworzenia obrazów i atmosfery. Jej opisy krajobrazów, emocji i relacji między bohaterami są tak sugestywne, że czułam się, jakbym sama była obecna w tych momentach. To piękne pióro autorki sprawia, że lektura staje się prawdziwą przyjemnością. Ponadto, "Aria" porusza ważne tematy, takie jak wolność, tożsamość i walka o przetrwanie. Historia Arii jest jednocześnie osobista i uniwersalna, dając czytelnikowi możliwość zastanowienia się nad własnym życiem i wartościami.

Nazanine Hozar jest irańsko-kanadyjską pisarką, której debiutancka powieść Aria ukazała się w 2019 roku. Urodzona w Teheranie Hozar przeniosła się do Kanady wraz z rodziną w dzieciństwie po rewolucji irańskiej i dorastała w Surrey w Kolumbii Brytyjskiej.

„Aria” to historia sięgająca lat pięćdziesiątych w Iranie. Był to okres niepokojów oraz podziałów klasowych i religijnych. Pewnej nocy Behruz znajduje w teherańskim zaułku niemowlę otoczone przez wygłodniałe psy. Bierze je w objęcia i na zawsze odmienia przyszłość swoją i błękitnookiej dziewczynki, której nadaje imię Aria. Żona Behruza, wychowująca ją podczas nieobecności męża, nie ma serca do dziecka, którego nie urodziła. Jedynym pocieszeniem dla dorastającej Arii jest chłopiec z sąsiedztwa. Nie traci z nim kontaktu nawet wtedy, gdy pewna bogata wdowa bierze ją do siebie i zapewnia dostatek i wykształcenie. Daje jej wszystko... poza miłością. Tymczasem nad Teheran nadciąga huragan zmian.

Jest to książka, którą zachwycił się cały anglojęzyczny świat literacki. Śmiało mogę powiedzieć, że nie tylko anglojęzyczny, bo ja również jestem tą książką oczarowana. Została napisana takim stylem, że czuje się tych ludzi i te zdarzenia jak żywe, rozgrywające się przed twarzą najprawdziwsze obrazy. Dialogi między bohaterami są naturalne, niewymuszone, nie ma zbędnego patosu, który często nadaje sztuczności. Mimo wręcz prostolinijnego języka książka ma swoją głębię, ukryte przekazy w wydawałoby się oczywistych zdaniach, potrafią poruszyć czytelnika. Dzięki takim zabiegom nie chce się odkładać lektury i pragnie się coraz więcej dowiadywać się o osobach tam opisanych. Każda postać ma swoją historię, trudną, zawiłą i tajemniczą, ale wszystkie są skomplikowane w inny sposób. Przez kartki odczuwamy ból tych ludzi, tłumiony przez lata, często ukryty za milczeniem, żartem lub agresją. Poznajemy zupełnie inny świat, inne środowisko, Iran w czasie rewolucji i niepokoju, w którym wciąż życie prowadzą ludzie zwyczajni, jak każdy z nas i jednocześnie tak jak każdy z nas - wyjątkowi.

Uważam, że jest to książka, po którą sięgnąć powinna każda dojrzała osoba, która będzie się potrafiła nią zachwycić. Poznawajmy historię ludzi z innych krańców świata, szukajmy zrozumienia dla innych kultur czy decyzji ludzkich i odkrywajmy niezwykłość osób, które na pozór są bez wyrazu.

A.L.

Szkolny Klub Recenzenta