Postępowy i odważny syn rabina Berdyczewski z Ukrainy i Białorusi, później sławny jako Micha Josef Bin Gorion (1865-1921), po studiach w Berlinie i Szwajcarii błysnął jako znawca nieoficjalnych tradycji biblijnych i zgromadził je w swym rewelacyjnym dziele czyli właśnie w Żydowskich legendach biblijnych Ożenił się z córką żydowskiego wydawcy z Warszawy. Mieszkali także we Wrocławiu. A wybitny polski tłumacz, kulturoznawca i judaista, nieżyjący już Robert Reuven Stiller udostępnił i rozszerzył jego fascynujące dzieło także po polsku.
Ile żon miał Adam i kto był ojcem Kaina? Biblia to przemilcza. Dlaczego? Bo już kilka tysięcy lat temu religijna cenzura usuwała ze świętych ksiąg żydowskich mnóstwo szczegółów i domysłów. Ale czy ktoś sobie poradzi z dociekliwością żydowskiego umysłu? Oto skutki! Tym bardziej zaskakujące, że przez wiele stuleci całe życie intelektualne Żydów obracało się wokół Pisma świętego. Efekty zaś pojawiały się w setkach dzieł dostępnych tylko po hebrajsku.
Jaką tematykę poruszają opowieści zawarte w tej książce?
Książka stanowi zbiór alternatywnych i nieoficjalnych tradycji żydowskich, które uzupełniają luki w kanonicznym tekście Biblii. Autor prezentuje fascynujące legendy dotyczące między innymi stworzenia świata, losów Adama czy pochodzenia Kaina. Treści te wywodzą się z wielowiekowej myśli intelektualnej i żydowskich pism dostępnych dawniej jedynie w języku hebrajskim. Publikacja pozwala spojrzeć na znane motywy religijne z zupełnie nowej, często zaskakującej perspektywy kulturowej.
Czym różnią się "Żydowskie legendy biblijne" od tradycyjnego Pisma Świętego?
Dzieło to zawiera historie i detale usunięte z oficjalnych ksiąg przez dawną cenzurę religijną. Znajdziesz tu odpowiedzi na pytania, których Biblia nie rozstrzyga, jak choćby kwestię liczby żon Adama czy ukryte motywy działań postaci biblijnych. Są to teksty o charakterze apokryficznym i midraszowym, a nie dogmatycznym zapisem wiary. Lektura ta wzbogaca wiedzę o kulturze judaistycznej o wątki pomijane w standardowych przekładach religijnych.
Czy do zrozumienia tej lektury wymagana jest zaawansowana wiedza o judaizmie?
Lektura jest przystępna dla każdego czytelnika zainteresowanego folklorem i historią religii, niezależnie od poziomu wiedzy początkowej. Dzięki opracowaniu Roberta Stillera trudne terminy i konteksty kulturowe stają się zrozumiałe dla polskiego odbiorcy. Książka łączy walory naukowe z narracją typową dla baśni i podań ludowych. Jest to doskonały punkt wyjścia do zgłębiania bogatej tradycji żydowskiej bez konieczności studiowania hebrajskich oryginałów.
Jaką rolę w tym wydaniu pełni opracowanie Roberta Stillera?
Robert Stiller nie tylko przetłumaczył tekst, ale również udostępnił i merytorycznie rozszerzył dzieło Bin Goriona dla polskiego czytelnika. Jako wybitny judaista i kulturoznawca, zadbał o precyzję terminologiczną oraz odpowiedni kontekst historyczny przedstawionych legend. Jego wkład sprawia, że polskie wydanie jest kompletnym kompendium wiedzy o nieoficjalnych tradycjach biblijnych. Praca Stillera pozwala w pełni docenić wielowarstwowość i bogactwo intelektualne zebranych opowieści.
Dla kogo ta publikacja może nie być odpowiednim wyborem?
Książka ta nie jest tradycyjnym podręcznikiem do nauki religii ani tekstem liturgicznym przeznaczonym do celów kultowych. Osoby szukające wyłącznie ortodoksyjnej interpretacji kanonu biblijnego mogą poczuć się zaskoczone obecnością nieoficjalnych i kontrowersyjnych domysłów. Publikacja skupia się na literackim i kulturowym aspekcie legend, a nie na potwierdzaniu dogmatów wiary. Nie jest to również pozycja dla czytelników oczekujących krótkich, uproszczonych streszczeń historii biblijnych dla dzieci.
