Złoty garnek i inne opowiadania

„Media Rodzina” bardzo dba o gusta miłośników klasyki. Wydane w nowych tłumaczeniach, bogato ilustrowane książki w twardej oprawie i na świetnej jakości papierze – to znak rozpoznawalny wydawnictwa, które trafia i do najmłodszych i do najstarszych czytelników.

Jedną z takich książkowych perełek jest nowe wydanie „Złotego garnka” E.T.A. Hoffmana, autora znanego przede wszystkim z „Dziadka do Orzechów i Króla Myszy”.

„Złoty garnek” to zbiór trzech opowiadań adresowanych do dorosłych odbiorców. Oprócz tytułowego utworu mamy tu jeszcze „Piaskuna” i „Don Juana”. Całość zamyka posłowie autorstwa tłumaczki, Elizy Pieciul-Karmińskiej.

We wszystkich opowiadaniach odnajdziemy baśniowy klimat. Treści fantastyczne przeplatają się z elementami realistycznymi i nieraz czytelnik musi nagłowić się, by dojść do tego, co wydarzyło się naprawdę, a co jest efektem wybujałej wyobraźni bohaterów.

Taki klimat pozwala przypomnieć sobie czasy dzieciństwa, gdy z wielkimi emocjami słuchało się baśni i bajek, gdy czytało się samodzielnie pierwsze klasyczne opowieści dla najmłodszych, gdy żyło się ich treścią – też na pograniczu jawy i snu, prawdy i zmyślenia, czarów i realnej rzeczywistości.

Treść i problematyka – mimo iż nacechowane wspomnianą baśniowością – zdecydowanie nie są dla dzieci. Zbyt wiele tu okrucieństwa i makabry. Nieraz można odnaleźć podobieństwa do atmosfery panującej w baśniach braci Grimm, nieraz nasuwają się skojarzenia z trzymającymi w napięciu pierwszymi powieściami grozy.

Ten przerażający świat rządzi się własnymi prawami, ale potrafi oczarować czytelnika kunsztownym językiem, pięknem opisów, zwłaszcza przyrody, znajomością ludzkiej natury, która jest zdolna i do wielkich poświęceń, i do niewyobrażalnych potworności. Pod tym względem opowiadania Hoffmana są ponadczasowe i uniwersalne, bliskie każdemu wrażliwemu i myślącemu czytelnikowi.

Mimo iż akcja wszystkich trzech utworów nie pędzi z zawrotną prędkością, niezmiennie trzyma w napięciu. Trudno bowiem nie przeżywać wraz z bohaterami ich lęków, obaw, nadziei i marzeń. Postacie są żywiołowe, tajemnicze, poruszające. Jedne odstręczają niegodziwością i wyrachowaniem, inne wzruszają swoją naiwnością i uczciwością. To zderzenie dobra ze złem, tak typowe dla gatunku baśni, pojawia się w każdym z opowiadań. Nie wszędzie jednak mamy zakończenia z happy endem. I nic dziwnego, skoro to teksty dla dorosłych.

Całość jest przepięknie zilustrowana przez Aleksandrę Kucharską-Cybuch. Nie są to jednak słodkie obrazki, tylko nacechowane wyzierającą z treści grozą barwne i czarnobiałe rysunki oraz obrazy. Trudno nie zatrzymać się przy nich, śledząc perypetie bohaterów i wyobrażając sobie obdarzone nadnaturalnymi zdolnościami postacie.

Czytało mi się ten zbiór z wielką przyjemnością i z dużymi emocjami.

W mojej rodzinie często mówi się, że nie szata zdobi… książkę, w tym przypadku jednak elegancka oprawa graficzna i luksusowe wydanie przeczą temu powiedzeniu.

BEATA IGIELSKA