Dlaczego w świecie organizmów żywych figurą geometryczną najczęściej spotykaną jest pięciokąt, w nieożywionym zaś - sześciokąt? Dlaczego nie tylko dzieła kunsztu ludzkiego, ale i twory przyrody wykazują w swej budowie określone proporcje liczbowe? Czy to przypadek, że te proporcje wyrażają się bardzo często "
złotą liczbą
" 1,618 i że napotykamy je zarówno w ciele ludzkim, jak i w egipskich piramidach? Czy rację mieli starożytni greccy mędrcy twierdzący, że fundamentem struktury wszechświata jest liczba, on sam zaś żyje i pulsuje w jednym uniwersalnym rytmie, dającym się wyliczyć? Na powyższe (i wiele innych) intrygujące pytania stara się odpowiedzieć w niniejszej książce Matila Ghyka, dziś prawie całkiem zapomniany matematyk, filozof, pisarz i dyplomata pochodzenia rumuńskiego.
Złota liczba, wydana pierwotnie po francusku, robiła prawdziwą furorę w Europie lat trzydziestych XX w. Autor, wykorzystując bogaty materiał historyczny i porównawczy z różnych dziedzin - od fizyki atomowej poprzez dzieje architektury i sztuki aż po biologię - śledzi historię "złotej liczby" i związanych z nią pojęć rytmu oraz harmonii w kulturze zachodniej od czasów Pitagorasa do dziś. I dochodzi do zaskakującego wniosku, że geometryczna, oparta na liczbie interpretacja świata, będąca odkryciem Pitagorasa i przez całe wieki stanowiąca rdzeń ezoterycznego nauczania w tajemnych bractwach (po nowożytne wolnomularstwo!) to nie tylko historyczny wyróżnik zachodniej cywilizacji, lecz także jedno z żywych do dziś jej źródeł; przecież poszukiwanie przez fizyków nowych geometrii przestrzeni to nic innego - twierdził B. Russell - jak nawrót do pitagoreizmu...
Złota liczba to fascynujące studium dziejów, kultury i zarazem pełne niespodzianek odkrywanie jej tajemnic, często dziś już zapomnianych. Książkę dopełniają liczne ilustracje. Przedmową poprzedził ją Paul Valery, posłowiem - Mircea Eliade.
Ireneusz Kania
Wprowadzając w problematykę swej książki, autor najpierw na nowo definiuje ideę proporcji i pojęcia pokrewne, przypomina podobieństwa i różnice w formie i rytmie, między życiem a materią niezorganizowaną. Przedstawia teorię Moessela o planach architektonicznych: egipskich, greckich i gotyckich. Omawia kompozycję brył architektonicznych, korekcje optyczne, rytm poetycki, relacje między rytmami, regułami, magią. Próbuje wykazać, że pitagoreizm z jego geometrią przekazywany był poprzez "złoty łańcuch" nie tylko w sztuce (Platon, Witruwiusz, budowniczowie: Pacioli, Leonardo) czy matematyce (Platon, Nikomach z Gerozy, Pacioli, Kepler, Kartezjusz, Russell, Einstein), lecz również w innych dziedzinach.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii matematyka
Czy książka "Złota liczba" jest przeznaczona wyłącznie dla profesjonalnych matematyków?
Publikacja Matili Ghyki to interdyscyplinarne studium łączące matematykę z filozofią, historią sztuki oraz biologią, więc nie jest skierowana tylko do ścisłowców. Autor prowadzi czytelnika przez ewolucję pojęcia harmonii, od antycznych piramid po współczesną fizykę atomową. Choć w tekście pojawiają się zagadnienia geometryczne, główny nacisk położono na kulturowe i cywilizacyjne znaczenie proporcji. To idealna lektura dla humanistów poszukujących matematycznego porządku w strukturze wszechświata.
Czy w tekście znajdują się schematy i ilustracje objaśniające złoty podział?
Wydanie zawiera liczne ilustracje oraz materiały graficzne, które wizualizują omawiane proporcje liczbowe i plany architektoniczne. Rysunki te są niezbędne do pełnego zrozumienia teorii Moessela dotyczącej konstrukcji egipskich, greckich oraz gotyckich budowli. Dzięki warstwie wizualnej znacznie łatwiej jest dostrzec praktyczne zastosowanie złotego podziału w dziełach kunsztu ludzkiego i tworach przyrody. Ilustracje pomagają również w śledzeniu geometrycznych powiązań między formami życia a materią nieożywioną.
W jakim stopniu autor porusza tematykę ezoteryki i tajnych stowarzyszeń?
Matila Ghyka szczegółowo analizuje wpływ pitagoreizmu na nauczanie w tajnych bractwach, w tym w tradycji wolnomularskiej. Książka śledzi tak zwany złoty łańcuch przekazywania wiedzy o geometrii sacra od starożytności aż po czasy nowożytne. Autor wykazuje, że interpretacja świata oparta na liczbie była rdzeniem ezoterycznego nauczania przez wiele stuleci. Pozwala to czytelnikowi zrozumieć, jak dawne rytuały i wiedza tajemna wpłynęły na rozwój fundamentów cywilizacji zachodniej.
Jakim językiem napisana jest ta praca i czy jest przystępna?
Praca charakteryzuje się stylem naukowym i filozoficznym, wymagającym od czytelnika dużego skupienia oraz otwartości na abstrakcyjne myślenie. Matila Ghyka operuje terminologią z zakresu estetyki, fizyki i geometrii, co nadaje publikacji głęboko merytoryczny, ekspercki charakter. Tekst jest gęsty od faktów historycznych i porównawczych, co czyni go fascynującym, ale wymagającym intelektualnie wyzwaniem. Obecność przedmowy Paula Valery'ego oraz posłowia Mircei Eliadego dodatkowo podkreśla wysoką rangę naukową tego dzieła.
Dla kogo lektura tej pozycji może okazać się zbyt trudna?
Książka nie jest odpowiednim wyborem dla osób poszukujących lekkiej literatury popularnonaukowej lub prostego poradnika o estetyce. Ze względu na wysoki stopień sformalizowania wywodów i odwołania do skomplikowanych koncepcji matematycznych, może ona przytłaczać czytelników nieprzyzwyczajonych do tekstów akademickich. Osoby oczekujące wyłącznie ciekawostek bez głębokiej analizy historycznej i teoretycznej mogą poczuć się znużone szczegółowością autora. Jest to pozycja dedykowana świadomym odbiorcom, gotowym na wnikliwe studiowanie ewolucji myśli pitagorejskiej.
