Zjawa (wydanie filmowe)

Film odbiega odrobinę od książki. Tzn. motyw przewodni jest ten sam. Śledzimy losy i poczynania trapera Hugh Glassa (żyjącego na przełomie XVIII i XIX wieku), który cudem unika śmierci i szuka zemsty na ludziach, którzy zostawili w leśnych ostępach go poważnie (bez mała śmiertelnie) rannego po ataku niedźwiedzia. Pozostawili go bez koca, noża, jedzenia, broni, bez czegokolwiek, co dawałoby mu jakąkolwiek szansę na przetrwanie. Glass po wielu, wielu dniach ocierania się o śmierć, walki z lasem, tym, co w nim żyje, własną słabością (wycieńczony, poraniony Glass zdołał przejść, przeczołgać się ponad 300 kilometrów), dociera do ludzi, przechodzi rekonwalescencję i.. dalej nie zdradzę, to cały smaczek zarówno filmu, jak i książki.

Zarówno książka, jak i film opowiadają tę samą historię. Niby powinno być tak samo. A jednak nie jest. Reżyser i pisarz położyli nacisk na coś innego. Nie zdradzę na co. Nie chcę czytelnikom i widzom odbierać przyjemności zderzenia z obrazem na ekranie i tym namalowanym słowami. Bo Punke, autor książki, maluje, ale słowami. Książka jest wspaniałym opisem zarówno przyrody, leśnej głuszy, jak i niemocy człowieka, walki z samym sobą i otoczeniem. Wszystko jest tak nakreślone, iż w czasie lektury dosłownie czujemy trud, jaki musi zadawać sobie bohater, ból, którego doświadcza, rozpacz, ale i przeogromne pragnienie zemsty.

Pisarz świetnie splata terażniejszość Glassa z przeszłością. Liczne retrospekcje dot. nie tylko głównego bohatera, zdecydowanie ubarwiają i tak wspaniałą lekturę. Dodatkowym atutem książki są liczne wstawki, które wyjaśniają, takie, a nie inne zachowania bohaterów.

Punke wspaniale kreśli opisy nie tylko przyrody, ale i samego Dzikiego Zachodu początku XIX wieku. W trakcie lektury miałam wrażenie przeniesienia się w czasie.

Zachęcam zarówno do lektury książki, jak i obejrzenia filmu. Jednak proszę pamiętać o jednym. Absolutnie nie jest to kino akcji. Osoby oczekujące czegoś ala western (czy to w przypadku książki, czy filmu) mogą poczuć się rozczarowane. To dzieła (książka i film) kładące nacisk na coś zupełnie innego. Gorąco polecam.

Na okładce znajduje się opinia The Washington Post Book World: „Znakomita opowieść o zemście” i w pełni się z nią zgadzam. Choć dla mnie to także historia o determinacji, przetrwaniu i sile ducha.

Co jest moim wyznacznikiem tego, że książka jest dobra? Najbardziej to, że podczas czytania zżywam się z bohaterem i mu kibicuję. I w „Zjawie” odruchem staje się trzymanie kciuków za Glassa, poczucie napięcia, gdy coś mu się nie udaje i tryumfu, jeśli przezwyciężył kolejną trudność. W tej pozycji bardzo wyraźnie odbiera się emocje postaci, chęć zemsty, przerażenie, irytację, nadzieję i wolę przetrwania.

Ta historia jest dla mnie czymś nowym i świeżym, na polskim rynku wydawniczym ukazuje się wiele książek, jednak nie wszystkie wyróżniają się z tłumu. „Zjawa” nie dość, że opiera się na autentycznych wydarzeniach, to jeszcze jest tak napisana, że mogę tylko pokłonić się Punke. Autor zadbał o detale, nie pozbawiając książki informacji z dziedziny geografii, historii, czy samego zawodu trapera – wykonał naprawdę rzetelną pracę. Co ciekawe, historia Glassa nie pojawiła się w jego życiu przypadkiem, jako dziecko mieszkał zaraz obok szlaku Hugh Glassa i od samego początku fascynował się tą postacią.

Wisienką na torcie są bohaterowie. Dawno nie czytałam książki z tak szczegółowo i starannie wykreowanymi postaciami. Najlepsze jest to, że poprzez skupienie się także na kompanach, którzy zostawili Glassa – można w pewnym sensie ich zrozumieć, co wywołuje wiele sprzeczności, jak i miesza w emocjonalnym odbiorze tej historii.

Punke w „Zjawie” prezentuje prawdziwą czytelniczą ucztę. Nie każdemu ta książka się jednak spodoba – jako kobieta czułam się trochę, jakbym weszła w typowo męski świat. Lubię taką literaturę i przez to zafascynowała mnie historia Glassa. Jednak odradzam lekturę miłośniczkom np. kobiecych powieści, ta książka ma całkiem inną estetykę, jest bardziej surowa, pełna mocnych i wyrazistych scen, pozbawiona łagodności.

To pozycja z wyższej półki, która jeszcze długo mnie nie opuści, bo wciąż przeżywam losy Glassa. Mieliście kiedyś tak, że nie mogliście sięgnąć po kolejną książkę, bo ta wcześniejsza dalej krążyła wam po głowie? Mam tak ze „Zjawą”, dlatego też z przekonaniem piszę: przeczytajcie, a na pewno nie będziecie tego żałować.

Cała recenzja: [Adres usunięty]

Jak zaczęłam tak nie zostawiłam, jeden długi dzień i przeczytana. Zemsta w wydaniu trapera. Dawne czasy i groźna przyroda. Polecam. Teraz mogę spokojnie obejrzeć film i zobaczyć jak pokazano na ekranie te wydarzenia.