W Bibliotece Jagiellońskiej w rękopisie o sygnaturze 2284, któremu nadano tytuł Księga kabał królowej Sobieskiej, znajduje się siedemdziesiąt sześć recept lekarskich. Rękopis obejmuje rozmaite teksty dotyczące magii naturalnej, kabały i numerologii, które Maria Kazimiera Sobieska zbierała lub sama przepisywała w czasie swojego pobytu w Rzymie w latach 1699–1714. Znajdują się wśród nich recepty lekarskie na wszystkie choroby (panacea) oraz na różne choroby (remedia lekarskie), na środki czyszczące i kosmetyczne, recepty zapewniające sympatię, recepty arytmagiczne, czyli oparte na magii arytmetycznej i numerologii, zawierające zaklęcia magiczne (grymuary) i tak zwane charaktery. Były one pisane przez kilka osób, ale najczęściej przez Marię Kazimierę.
Wydanie recept zapisanych w językach francuskim, łacińskim, niemieckim i włoskim wymagało stworzenia zespołu tłumaczy, którzy posiadaliby także umiejętności paleograficzne. W opracowaniu zbioru przyjęto metodę historyków idei, polegającą na odtworzeniu sposobu myślenia elit, osób wykształconych i wysoko postawionych rzymskiego środowiska przełomu wieków XVII i XVIII, z którymi była związana Maria Kazimiera. Weszła ona w krąg studia humanitatis, „wtajemniczonych” w idee mitycznego Hermesa Trismegistosa, magię naturalną i kabałę, należała do Accademia dell` Arcadia. W receptach padają imiona uczonych lekarzy i aptekarzy, a jednocześnie alchemików, zarówno muzułmanów, jak i chrześcijan, których dzieła wydawano drukiem w czasach nowożytnych, ponadto imiona osób ze szczytu hierarchii społecznej, posiadających lub nawet mogących tworzyć recepty.
Zbiór recept Marii Kazimiery Sobieskiej to przykład zainteresowania medycyną i zielarstwem władców oraz kobiet należących do elit.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii książki o medycynie naturalnej i ziołach
Jakie rodzaje recept znajdują się w tym opracowaniu?
Książka zawiera siedemdziesiąt sześć unikalnych recept lekarskich, kosmetycznych oraz magicznych zebranych przez Marię Kazimierę Sobieską. Czytelnik odnajdzie tu zarówno przepisy na dawne panacea i remedia, jak i instrukcje dotyczące środków czyszczących czy preparatów upiększających. Publikacja szczegółowo opisuje również recepty arytmagiczne oraz zaklęcia oparte na numerologii i kabale. Jest to fascynujący wgląd w medycynę i magię naturalną przełomu XVII i XVIII wieku.
Czy "Zbiór recept w "Księdze kabał królowej Sobieskiej"" zawiera tłumaczenia z języków obcych?
Tak, wszystkie recepty spisane pierwotnie w językach francuskim, łacińskim, niemieckim i włoskim zostały przełożone na język polski. Nad przekładem pracował zespół tłumaczy posiadających specjalistyczne kompetencje paleograficzne, co gwarantuje wierność historycznym zapisom. Dzięki temu polski czytelnik ma pełny dostęp do treści rękopisu przechowywanego w Bibliotece Jagiellońskiej. Opracowanie pozwala zrozumieć skomplikowaną terminologię stosowaną przez elitę intelektualną dawnego Rzymu.
Dla kogo ta książka może okazać się nieodpowiednia?
Publikacja ta nie jest praktycznym poradnikiem medycznym i nie służy jako źródło gotowych kuracji do samodzielnego stosowania. Ze względu na swój naukowy charakter i metodologię historii idei, jest zbyt wymagająca dla osób szukających prostych, współczesnych porad ziołowych. Treść koncentruje się na rekonstrukcji myślenia elit nowożytnych, co wymaga od odbiorcy zainteresowania historią lub naukami humanistycznymi. Przedstawione metody lecznicze mają wyłącznie wartość historyczną i kulturoznawczą, a nie użytkową.
Jakie postacie i nurty filozoficzne pojawiają się w tym opracowaniu?
Opracowanie przybliża postacie lekarzy, aptekarzy oraz alchemików, których prace kształtowały wiedzę medyczną Marii Kazimiery Sobieskiej. Autorzy osadzili zbiór w kontekście idei Hermesa Trismegistosa oraz działalności rzymskiej Accademia dell'Arcadia. Czytelnik pozna wpływ magii naturalnej i kabały na życie codzienne i zdrowotne najwyższych warstw społecznych tamtej epoki. Publikacja wymienia konkretne nazwiska uczonych chrześcijańskich i muzułmańskich, których dzieła były wówczas powszechnie cenione.
Czy w książce znajdę informacje o dawnych praktykach magicznych?
Tak, istotna część publikacji poświęcona jest tak zwanym receptom arytmagicznym oraz grymuarom zawierającym zaklęcia. Autorzy analizują teksty dotyczące kabały i magii naturalnej, które królowa Maria Kazimiera osobiście przepisywała w czasie pobytu w Rzymie. Czytelnik dowie się, jak dawna numerologia łączyła się z codzienną troską o zdrowie i przychylność losu. Jest to rzadka okazja do zapoznania się z autentycznymi praktykami "wtajemniczonych" elit przełomu wieków.
