Zapach szafranu

Roya żyje w Teheranie w 1953 roku. Jej kraj targany jest przez zawieruchy i wszystko lada moment ma się zmienić. Dziewczyna jest młoda i ma przed sobą całą przyszłość. Rodzice wiele się po niej spodziewają i starają się aby była jak najlepiej wykształcona. Jej oazą jest sklep papierniczy pana Fakhriego. To tam Roya poznaje przystojnego Bahmana, rówieśnika przepełnionego ideałami i miłośnika poezji.

Teheran staje się coraz bardziej niebezpiecznym miejscem, ale w małym sklepiku czas wydaje się stawać w miejscu. Roya i Bahman spędzają tam spokojne chwile zakocując się w sobie coraz bardziej. Niebawem zaczynają planować ślub, jednak czeka ich wiele przeszkód - zamach stanu, zły stan zdrowia matki i nieporozumienia... Narzeczeni tracą ze sobą kontakt. Zrozpaczaczona dziewczyna przenosi się do Kalifornii, a następnie Nowej Anglii, gdzie poślubia innego mężczyznę. Mija wiele lat, kiedy przypadek sprawia, że znów mają okazję się spotkać...

Już dawno nie czytałam tak wzruszającej i chwytającej za serce historii. Poznajmy Royę i Bahmana jako dzieci i starców. Już od samego początku wiemy, że nie spędzili oni ze sobą całego życia, a ich miłość została nrutalnie zdeptana. Nie znamy jednak ich całego życia, kilka szczegółów jest niejasnych... To wszystko powoli wyjaśnia wraz z poznawaniem ich historii, ich bliskich i ich tajemnic. Powieść wciągnęła mnie już od pierwszych stron. Przeczytałam ją niebywale szybko podczas wykładu na uczelni. Po zakończeniu ogarnął mnie ogromny smutek i nie mogłam przestać myśleć o tym jak potoczyły się losy Royi i Bahmana. Od przeczytania książki minęło trochę czasu, a ja wciąż nie mogę przestać o tym myśleć i pewnie ich historia pozostanie w mojej pamięci na długo. Jeśli szukacie książki, która Was wzruszy i dostarczy wiele emocji, to z załego serca polecam.

Nie należę do miłośników romansów czy literatury obyczajowej, ale uważam, że "Zapach szafranu" jest naprawdę przyzwoitą książką. Fabuła może jest mało prawdopodobna, ale myślę, że w fikcji literackiej jest miejsce na mało realistyczne wątki. Bardzo polubiłam główną bohaterkę. Jest ona osobą idealistyczną i żyjącą marzeniami, a ja uwielbiam takie postaci i często się z nimi utożsamiam. Podoba mi się także fakt, że akcja książki rozgrywa się w różnych dekadach, chociaż miałam wrażenie, że niektóre okresy zostały zbyt krótko opisane. Niemniej jednak uważam, że książka jest dobra i warto ją przeczytać. Myślę, że spodoba się osobom, które lubią czytać o kulturach innych państw, gdyż tutaj tego nie brakuje.

Sięgnęłam po powieść "Zapach szafranu" niesiona chęcią przeżycia literackiej przygody. Połechtana szansą na podróż w miejscu i w czasie. Pełna tęsknoty za nowymi doznaniami. Ta książka oferowała w swej zapowiedzi niemal wszystko czego łaknęłam. Była zapowiedzią słodko-gorzkiej opowieści o miłości. Niby nic nowego w literackim świecie, ale, ile takich historii znacie? Historii których akcja ma miejsce w Iranie? Do tego w latach pięćdziesiątych. W czasie politycznych przewrotów w Teheranie. Niewiele - Prawda? Wiedziona do tego wspomnieniem jednej z najznakomitszych powieści Hosseiniego "Tysiąc wspaniałych słońc" - nie mogła się jej oprzeć. Zabrała ją więc w jedną ze swoich podróży. Czytała w drodze, w przerwie na kawę, późnym wieczorem i o wschodzie słońca. Teraz przyszła pora, by rozliczyć się z jej lektury.

Początek, nie był łatwy. Podobnie jak sytuacja polityczna w której znaleźli się bohaterowie powieści. Roya - pełna marzeń nastolatka oraz przystojny i wyjątkowo inteligentny Behman. W ich życiu polityka wdzierała się wszędzie. Kierowała absolutnie wszystkim w ich kraju. Była w domu, w szkole i jak zwykle dzieliła ludzi. Oni jednak do siebie lgnęli. Ich serca zawrzały, choć Roya miała tego wszystkiego dość, a ON był zapalonym aktywistą. Los jednak nie był dla nich łaskawy. Prócz niego, starań do zburzenia ich szczęścia dołożyli ręki też ludzie. I to najbliżsi. Nie wszyscy bowiem patrzyli łaskawym okiem na ten związek. Równie niesprzyjająca była sytuacja polityczna w kraju. Zamach stanu i zamieszki na ulicach Teheranu. Sprzyjało im za to pewne miejsce. Oaza, którą mieli w postaci papierniczego sklepiku pana Fakhriego, który jak się okazało odegrał znaczącą rolę w ich historii. Tam się spotykali i tam kwitła ich miłość. A kiedy byli siebie już taka bardzo, bardzo blisko, Bahman zniknął.

Zrozpaczona Roya długo nie mogła pogodzić się z utratą ukochanego. Podobnie jak i zrezygnować z szansy na realizację własnych marzeń. Na naukę i bycie pionierką wśród irańskich kobiet, które taką możliwość dostały. Wkrótce potem opuszcza swój kraj i ląduje z siostrą Ameryce, gdzie zaczyna nowe życie. Nowe, aczkolwiek niepozbawione wspomnień i tęsknoty za utraconym. Tak mijają lata. Zmienia się Świat, a wraz z nim nasi bohaterowie. Mamy rok 20213 - Iranem nie rządzi już szach a religijni przywódcy. Mimo to są sprawy, które wciąż prześladują. Nie da się zapomnieć strzałów ani obalić potęgi miłości. Tymczasem ich życie po raz kolejny wywraca się do góry nogami i to za sprawą jednej szklanki wypitej herbaty. To sprawia, że kochankowie sprzed sześćdziesięciu lat, znów wpadają na siebie. Oboje chcą też wiedzieć, dlaczego...

"Zapach szafranu" Marian Kamali to bez wątpienia piękna historia o miłości, która nie zdarza się często. Nasycona zapachem teherańskich przypraw i pełna gwałtownych zwrotów akcji. Nie od początku jednak ją pokochałam. Balansowałam na granicy zmęczenia jej polityczną stroną i ciekawością, co wywoływało we mnie dość mieszane uczucia. Z czasem jednak sprawy państwa zeszły na dalszy plan, a ja miałam okazję w pełni poznać bohaterów i ich codzienność. To jak radzili sobie z rozłąką, tęsknotą i nowymi doznaniami. Jak kiełkowały w nich nowe uczucia i nowe życie. To zajmowało mnie znacznie bardziej od tła powieści, które bądź co bądź jest nierozerwalnym elementem tej historii nadającym mu oryginalności.

Trudno mi wieć jednoznacznie ocenić powieść. Nie zachwycam się nią, ale i nie żałuję. Wiele w niej spraw doczesnych i faktów. Inspiracji by sięgnąć głębiej do historii. Oferuje też romans niemal wszechczasów, który mógłby okazać się bestsellerem w wersji kinowej. Czego więc zabrakło? Chyba nieco emocji - tak, to było to. Autorka (lub tłumacz) nie zdołali wywrzeć na mnie takiego wrażenia jakiego oczekiwałam. Nie było wzruszeń ani łez. Drżenia. Nie zmanipulowali mnie słowem. A wielka szkoda. Niezależnie jednak od tego jestem dla tej książki bardzo na TAK.

Może nie wszystko od razu musi falować emocjami, by było zwyczajnie dobre. :)

Od momentu, gdy po raz pierwszy ujrzałam okładkę powieści Marjan Kamali, pragnęłam ją przeczytać. Wiecie, że ja jestem okładkową sroką, więc nie mogłam przejść obojętnie obok takiego połączenia kolorystycznego. Sam opis jeszcze mocniej utwierdził mnie w moim postanowieniu i w taki oto sposób w moich rękach znalazła się właśnie ta pozycja. Na tylnej okładce znajduje się informacja, że ta książka to połączenie [Adres usunięty]. Pamiętnika Nicholasa Sparksa (ja akurat nie jestem fanką tego tytułu), więc musiałam sprawdzić, czy rzeczywiście jest to coś podobnego. O tym, czy Zapach szafranu przypadł mi do gustu, piszę poniżej.

Roya jest marzycielką i choć przyszło jej żyć wśród politycznych zawirowań i przewrotów 1953 roku, to udało jej się odnaleźć swoją oazę w sklepie papierniczym pana Fakhriego. Można tam odnaleźć książki, długopisy oraz butelki atramentu w przeróżnych kolorach. Właściciel przedstawia Royę swojemu ulubionemu klientowi – przystojnemu Bahmanowi, młodzieńcowi o wielkim sercu, poczuciu sprawiedliwości i zakochanego w poezji Rumiego. Romans młodych zaczyna kwitnąć, a mały sklepik staje się ich bezpieczną przystanią. Kiedy zaczynają oni planować ślub, wydaje się, że wszystko zmierza ku lepszemu. Niestety, idyllę przerywa zamach stanu, a zakochani tracą ze sobą kontakt. Zrozpaczona Roya przenosi się do Kalifornii, a później do Nowej Anglii, gdzie wychodzi za mąż za innego mężczyznę. Mija sześćdziesiąt lat, a przypadek i przewrotność losu sprawia, że dawni kochankowie znów stają na swojej drodze. Czy nie jest za późno na to, by odpowiedzieć na dręczące ich pytania?

Przyznam Wam szczerze, że gdy zaczęłam tę powieść, przez pierwsze strony nie do końca wiedziałam co mam myśleć. Niby wciągnęło mnie od pierwszej chwili, ale jakby nie do końca. No i właśnie te pierwsze strony były dla mnie trochę ciężki, jednak! Im dalej byłam, tym lepiej zaczęło być. No i cóż, ostatecznie bardzo się wciągnęłam i co więcej, zżyłam z tą historią.

Główna bohaterka, czyli Roya zyskała moją ogromną sympatię. Coś było w tej bohaterce, co mnie nie tylko do niej przyciągało, ale i poruszało. Uważam, że autorka bardzo dobrze wykreowała tę postać i nadała jej charakteru, który nie był zbyt wyidealizowany, ale ludzki – tak po prostu. Roya popełniała błędy, bywała dość lekkomyślna, ale to czyniło ją tylko bardziej realną. Co tu dużo mówić, jestem po prostu pod wrażeniem.

Drugi główny bohater powieści, czyli Bahman również zasługuje na uwagę. W jego przypadku autorka również wykazała się dużymi umiejętnościami w kreacji postaci i udało jej się stworzyć bohatera, którego da się lubić, da się podziwiać, a jednocześnie momentami można się na niego denerwować. Nie mówię oczywiście, że cały czas, ale bywały chwile, gdy miałam ochotę po prostu krzyczeć. To też trzeba umieć i po raz kolejny – Marjan Kamali wykonała świetną robotę.

Choć książka to teoretycznie powieść obyczajowa, to nie da się nie zauważyć szeroko przedstawionego wątku politycznego. Autorka w doskonały sposób pokazała, jak polityka i sprawy państwowe przenikają do życia ludzi i ich relacji. Tragiczne wydarzenia z roku 1953 zostały tutaj przedstawione w sposób wyważony, realistyczny i zdecydowanie nieprzejaskrawiony. No i co więcej, autorka przedstawiła historię dwojga ludzi, którzy mimo otaczającej ich tragedii, byli w stanie odnaleźć nie tylko siebie, ale i prawdziwe szczęście, a ich miłość - mimo wieloletniej przerwy wciąż gdzieś się tliła.

Zapach szafranu to słodko-gorzka, bardzo dobra, poruszająca, przepełniona smakowitymi opisami i zapachami powieść. Z pewnością nie było to moje ostatnie spotkanie z twórczością autorki. Czy porównałabym tę powieść do Pamiętnika? No cóż, może nie do końca, choć wątek rzeczywiście podobny. Ja jednak będę traktować tę książkę jako historię podobną tylko i wyłącznie do siebie. Jeżeli lubicie literaturę obyczajową, to zdecydowanie powinniście zwrócić uwagę na ten tytuł.

Marjan Kamali "Zapach szafranu",

Uwielbiam powieści Khaleda Hosseiniego, do których między innymi porównuje "Zapach szafranu" okładkowy opis. Przeczytałam je wszystkie. Przepełnione afgańskimi zamachami stanu, przemianami politycznymi, pełne tęsknoty, pachnące egzotyką. Nie mogłam zatem nie sięgnąć po "Zapach szafranu" powieść stworzoną przez pisarkę, która urodziła się w Turcji, dzieciństwo spędziła podróżując po świecie z irańskimi rodzinami, a obecnie mieszka w Bostonie.

Kiedy w Iranie lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku w księgarni będącej zarazem sklepem papierniczym prowadzonym przez Pana Fakriego spotykają się siedemnastoletnia Roya, marzącą i tym by zostać naukowczynią lub pisarką (dziękuję bardzo tłumaczce Xeni Wiśniewskiej za feminitywy) i uwielbiający poezję, nazywany chłopcem, który chce zmienić świat Bahman, nie mają pojęcia, że za choć sobie przeznaczeni, za chwilę zostaną rozdzieleni na długie lata, by potem zupełnie przypadkowo, na starość, spotkać się ponownie w Stanach Zjednoczonych.

Co takiego wydarzyło się w międzyczasie? Oczywiście nie zdradzę, bo zawirowań w życiu obojga bohaterów i całego Iranu będzie w międzyczasie sporo.

Uwiódł mnie niezmiernie klimat teherańskich ulic. Jestem również zachwycona sklepem pana Fakriego, oazą spokoju ciszy i dobrej książki, w którym zawsze można spotkać bratnią duszę i liczyć na interesującą rozmowę z właścicielem. Nie mogę również zapomnieć egzotycznych zapachów lokalnej kuchni. Jedzenie przewija się bowiem w powieści niejednokrotnie.

W "Zapachu szafranu" emocje odgrywają ogromną rolę. Miłość miesza się z nienawiścią, zazdrość staje na drodze szczęściu, ból i cierpienie muszą być nieutulone, tradycja spiera się z nowoczesnością, a na to wszystko wkracza jeszcze wielka polityka, która zamiast burzyć, buduje kolejne mury. Lubię historie otoczone mgłą egzotyki, również takie, które w treść wplatają rzeczywiste historyczne wydarzenia. Lubię również w tego typu książkach tę wschodnią, czasem nieco przerysowaną, ludzką egzaltację. Nie inaczej jest oczywiście w przypadku "Zapachu szafranu", który już od pierwszej strony wciągnął mnie w swoją smutną opowieść.