Książka opowiada o intelektualno-emocjonalnej rozgrywce między geniuszem z prowincjonalnego miasteczka ? Zdzisławem Grzeczyńskim ? a pierwszym sekretarzem Komitetu Centralnego w latach 1970-1980, Edwardem Gierkiem.
Ta realistycznie-surrealna historia nawiązuje tym samym m.in. do znanej ?Apelacji? Jerzego Andrzejewskiego oraz ?Obłędu? Jerzego Krzysztonia, będąc jednocześnie oryginalną próbą opisania rzeczywistości PRL-u z kontestacyjnego, acz niepozbawionego elementów sentymentalnych, punktu widzenia wobec ówczesnych realiów.
Po podwyżce cen cukru oraz innych produktów spożywczych w czerwcu 1976 roku, Grzeczyński decyduje się porwać Gierka i zmusić go do odwołania tej, społecznie nieakceptowanej, decyzji politycznej. Swój plan stara się zrealizować z pomocą dwóch przyjaciół: spauperyzowanego w czasach PRL hrabiego Bobkowskiego oraz sąsiada-pijaka Łaziebnika.
W tle opowiadanej historii występują politycy rządzący dziś Polską, a wówczas ? młodzi działacze tworzącego się właśnie ruchu demokratycznej opozycji wobec komunistycznego reżimu.
Narratorem opowieści jest cioteczny wnuczek Grzeczyńskiego, niespełna sześcioletni przedszkolak Piotruś, co pozwala autorowi wprowadzić elementy naiwnego spojrzenia na rzeczywistość, a także stawiać fundamentalne pytania moralne oraz egzystencjalne. Autor pisze o sporach ideologicznych, które ? zrodzone w dawnym systemie politycznym ? nadal dzielą Polaków. Żongluje jednocześnie konwencjami literackimi: od satyry do powieści sensacyjnej oraz językowymi ? od paskowsko-sienkiewiczowskiej archaizacji do strumienia świadomości.
Zakończenie powieści nie tylko zaskakuje czytelnika, ale stanowi również ironiczny wariant obecnej w dyskursie społecznym tezy, że Edward Gierek był dobrym przywódcą, tylko nie zdążył doprowadzić swoich planów do końca.
Piotr Milewski (ur. 1964 w Warszawie) ? dziennikarz, publicysta, pisarz, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1989 roku mieszka w Nowym Jorku.
Korespondent Radia ZET (od 1992 roku), w latach 1992-2012 także dziennikarz nowojorskiego Nowego Dziennika ? jako reporter, recenzent wydarzeń kulturalnych oraz redaktor dodatku ?Cały ten zgiełk?, w latach 1996-1998 korespondent telewizyjnego Teleekspresu (TVP1), w latach 2001-2005 zagraniczny współpracownik ?Tygodnika Powszechnego?, w latach 2001-2010 korespondent TVN24, korespondent tygodnika ?Wprost? (2010-2012) ? a obecnie polskiej edycji tygodnika ?Newsweek? (od roku 2012).
Publikował w licznych polskich periodykach ? m.in. w ?Gazecie Bankowej?, ?PRESS-ie?, ?Przekroju?, ?Sukcesie?, ?Gazecie Wyborczej?.
Debiutował jako poeta w miesięczniku ?Poezja? (1984 r.), opublikował tomik wierszy ?PUNK? (1985). Jest także autorem zbioru opowiadań ?Szkice glanem? (2009), nominowanego do Paszportu ?Polityki? oraz powieści ?Rok nie wyrok? (nagrodzonej laurem ?Książka Zimy 2007/2008 Poznańskiego Przeglądu Nowości Wydawniczych).
W latach 1980-1988 wokalista m.in. zespołu ?Górna Grupa?.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Jaka jest główna oś fabularna książki "Z cukru był król"?
Główna oś fabularna książki "Z cukru był król" koncentruje się wokół Zdzisława Grzeczyńskiego, geniusza z prowincji, który po podwyżkach cen w czerwcu 1976 roku decyduje się porwać pierwszego sekretarza KC Edwarda Gierka. Celem jego brawurowego planu jest zmuszenie Gierka do odwołania niepopularnej decyzji politycznej. W realizacji tego zamierzenia Grzeczyńskiego wspierają dwaj przyjaciele: zubożały hrabia Bobkowski oraz sąsiad Łaziebnik. To intrygująca opowieść o heroicznej próbie sprzeciwu wobec systemu.
W jaki sposób dziecięca perspektywa narracyjna wpływa na odbiór powieści?
Powieść jest narratorem cioteczny wnuczek Grzeczyńskiego, niespełna sześcioletni przedszkolak Piotruś, co wprowadza do historii unikalną perspektywę. Dzięki temu autor może przedstawić rzeczywistość PRL-u w sposób naiwny, a jednocześnie niezwykle przenikliwy. Dziecięce spojrzenie pozwala na zadawanie fundamentalnych pytań moralnych i egzystencjalnych, które często giną w dorosłym świecie. Ta specyficzna narracja dodaje głębi i oryginalności opisowi ówczesnych realiów, czyniąc go bardziej przystępnym dla czytelnika.
Jakie konwencje literackie i style językowe zostały zastosowane w książce?
Piotr Milewski w swojej powieści żongluje różnorodnymi konwencjami literackimi, przechodząc od satyry do powieści sensacyjnej, co nadaje jej wielowymiarowy charakter. Autor wykorzystuje również szeroki wachlarz stylów językowych, od paskowsko-sienkiewiczowskiej archaizacji, która wprowadza elementy historycznej autentyczności, po strumień świadomości, oddający wewnętrzne przeżycia bohaterów. Ta mieszanka tworzy unikalny, realistyczno-surrealny obraz rzeczywistości PRL-u, angażując czytelnika na wielu poziomach. Dzięki temu książka jest dynamiczna i nieprzewidywalna.
Jakie kwestie społeczne i ideologiczne porusza autor w "Z cukru był król"?
W powieści "Z cukru był król" autor porusza szerokie spektrum kwestii społecznych i ideologicznych, które nadal rezonują we współczesnej Polsce. Głównym tłem jest rzeczywistość PRL-u, opisana z kontestacyjnego, lecz niepozbawionego sentymentów, punktu widzenia. Książka analizuje spory ideologiczne, które narodziły się w dawnym systemie politycznym i do dziś dzielą Polaków. Autor skłania do refleksji nad wyborami moralnymi, konsekwencjami decyzji politycznych oraz złożonością historycznych wydarzeń, oferując głębokie spojrzenie na mechanizmy władzy i społeczeństwa.
Czy zakończenie powieści "Z cukru był król" niesie ze sobą dodatkowe przesłanie?
Zakończenie powieści "Z cukru był król" jest niezwykle zaskakujące i stanowi jeden z kluczowych elementów utworu. Jest to ironiczny wariant tezy, która jest obecna w dyskursie społecznym, a mianowicie, że Edward Gierek był dobrym przywódcą, któremu po prostu nie udało się doprowadzić swoich planów do końca. Taki finał zmusza czytelnika do ponownego przemyślenia całej historii oraz rzuca nowe światło na postać Gierka i jego epokę. Jest to sprytne podsumowanie, które prowokuje do dyskusji i głębszej analizy przedstawionych wydarzeń.
