Wysepka

Ludzie mają to do siebie, że nieustannie za czymś gonią, wciąż szukają czegoś lepszego niż mają. I dobrze, bowiem ten niedosyt, wewnętrzna potrzeba zmian na lepsze jest motorem rozwoju. Tyle tylko iż niekiedy sprowadza nas ona na manowce. Okazuje się bowiem czasami, że przysłowiowa trawa sąsiada wcale nie jest bardziej zielona. Co więcej, dążenie do czegoś lepszego, nieustanne parcie do przodu, nie pozwala nam docenić tego, co mamy. W ostatecznym rozrachunku bowiem to nie rzeczy materialne, ale tworzone relacje, są największą wartością.

O tym, jak wygląda życie w Anglii, dalekie od wyobrażeń dla wielu nacji, przekonujemy się dzięki lekturze niezwykle złożonej i wielopłaszczyznowej powieści pt. „Wysepka”. Niech czytelników nie zwiedzie sielska okładka, Andrea Levy bowiem prezentuje nam historię, której tło obejmuje nie tylko dość mroczny, śmierdzący i zadymiony Londyn, ale i nierówności społeczne, trudną sytuację ekonomiczna wdów, problem imigrantów z Jamajki i szereg innych kwestii, których zwykle w kontekście stolicy Wielkiej Brytanii się nie porusza. Opublikowana nakładem Wydawnictwa Albatros historia przedstawia nie tylko zderzenie dwóch światów, o odmiennej kulturze i mentalności, a także kolorze skóry, ale i losy pojedynczych jednostek, które w tym wszystkim muszą się odnaleźć.

Tym samym jest to książka zarówno dla tych, którzy lubią opowieści osadzone w przeszłości, dotyczące Anglii, ale i wszystkich tych czytelników, których wciągnie złożona fabuła i zachwycą wspaniale wykreowani bohaterowie. Przenosimy się zatem do Anglii 1948 roku, kiedy to kraj powoli dochodzi do siebie po wojnie, liżąc rany i pokrywając wojenne straty. Tragedia, jaką Anglicy mają za sobą, nie zmienia jednak ich stosunku do drugiego człowieka – wciąż dzielą oni ludzi na tych lepszych i tych gorszych, kierując się różnymi kryteriami, między innymi kolorem skóry. I nie jest przy tym istotne, że setki Jamajczyków oddało swoje życie w obronie Anglii, że musieli opuścić swój kraj, bliskich, stając do walki z Hitlerem.

Jednym z takich mężczyzn jest Gilbert Joseph, przybysz z Jamajki, żołnierz RAF-u. Po wojnie wiedzie on w Anglii życie dalekie od żywotu bohatera, mieszkając w nędznym wynajmowanym pokoiku bez toalety. Ponury Londyn, parszywe zarobki, pogarda okazywana przez rodowitych obywateli – to wszystko staje się jego udziałem. Jego, a także jego młodej żony, która opuszczając słoneczna Jamajkę nie miała pojęcia, na co się pisze. Jednak warunki materialne i otoczenie to jedna, zaś relacja z mężem, drugie. Okazuje się bowiem, że tak naprawdę nie zna tego mężczyzny, który pisał listy pełne deklaracji bez pokrycia…Miało być przecież zupełnie inaczej, zaś życie Hortense, mimo iż nie należało do najłatwiejszych, to dzięki stosunkowo jasnej skórze i wyksztalceniu, mogło potoczyć się zupełnie inaczej. Czy kiedykolwiek będzie mogła nazwać Anglię domem?

Mimo iż od tamtego okresu w historii wiele się zmieniło, nie tylko w Anglii, ale i na całym świecie, mimo iż szczególnie w większych miastach wielokulturowość jest powszechna, to wciąż istnieją dysproporcje, niektórzy ludzie wciąż są deprecjonowani ze względu na swoją odmienność. Tym samym Andrea Levy stworzyła powieść ponadczasową, pokazującą przy tym różne postawy wobec przybyszów. Mamy zatem przedstawione dwa obozy, z przychylną imigrantom Queenie na czele jednego z nich, mamy też problem przystosowania się do nowego miejsca, odnalezienia się w nowej, brutalnej rzeczywistości.

To wszystko składa się na książkę ważną i niełatwą, wymagającą wielkiego skupienia, by nie przeoczyć niczego, by niczego nie uronić. Każdy bowiem tu jest ważny, każdy ma swoje miejsce, ważne jest też każde słowo, które tworzy niezwykły klimat książki i doświadczyć emocji bohaterów. Tym samym to jedna z powieści, które się pamięta i do których się wraca. Czytamy je bowiem dla rozwoju swojej wewnętrznej wrażliwości, mądrości, a także po to, by zachować czujność i zwrócić uwagę także na własne zachowania.

Historia tej powieści sięga odległego roku 1948, czasu gdzie wielka Brytania z jednej strony próbuje podźwignąć się po II wojnie światowej, a z drugiej odczuwa napływ emigrantów głównie z Jamajki. Przybywających uchodźców jest coraz więcej, a każdy z nich żywi nadzieję na lepsze życie. Niestety to, co jawi się dla nich jako pierwsze to rozczarowanie. Rozgoryczenie rzeczywistością z którą przychodzi im się zmierzyć, z konfliktami na tle rasowym, z odmiennością kultury i z brutalną codziennością. Czytając można by zapytać: Gdzie jest tolerancja?? Gdzie podziały się zrozumienie i wyrozumiałość??

Jestem zachwycona stylem pisarskim, subtelnie nakreśloną historią, która potrafiła obudzić we mnie różne uczucia. I choć fabuła nakreślona jest niespiesznie, choć bohaterowie przedstawieni są dość klarownie, a całość porusza trudny temat lektura stanowiła dla mnie niezwykłą ucztę literacką. I choć skłaniała do refleksji stanowiąc niełatwą lekturę, warta jest przeczytania. Cztery różne perspektywy, które na samym końcu splatają się ze sobą tak by pozostawić czytelnika z rozdartym sercem…

Zderzenie brutalnej rzeczywistości z marzeniami, jakie czasem siedzą w naszej głowie. Czasem człowiek oczekuje nie wiadomo czego, a wszystko wygląda zupełnie inaczej. Tak, wiem, że jest to historia fikcyjna. Na dodatek rozgrywa się wiele lat temu, ale w sumie doskonale odnalazłaby się w realiach współczesnej rzeczywistości. Może dlatego autor otrzymał właśnie tyle nagród. Ciekawa propozycja, która będzie w stanie wywrzeć na Was wrażenie. Może dzięki temu człowiek zastanowi się nad tym, o czym tak naprawdę marzy.

Wysepka (Andrea Levy)

Muszę przyznać, że nigdy nie miałam styczności z tą autorką. Książkę dostałam w prezencie i długo leżała na półce. W końcu ruszyło mnie sumienie i sięgnęłam po nią. Nadal żałuję, że tak długo to odwlekałam. Okazało się, że Andrea Levy to autorka, która w 100% wpasowuje się w mój gust. Pierwsza strona porwała mnie na tyle, że nawet nie wiem kiedy pochłonęłam całość. Pomimo tego, że książka porusza bardzo trudne tematy jest piękną powieścią i zdecydowanie warto po nią sięgnąć. 

Biała gospodyni, która z braku innych możliwości przyjmuje pod swój dach czarnoskórych uchodźców. Kolorowi, którzy walczą dla siebie o lepsze jutro w bardzo niesprzyjających im czasach. Czy ich relacje może połączyć nić porozumienia?

“Wysepka” to książka, jakiej dawno już nie czytałam. Obyczajowa w najlepszym znaczeniu tego słowa. Głęboka, refleksyjna, autentyczna. Zapadająca w pamięć, siejąca spustoszenie głęboko w duszy. Opowiadająca o czasach, które choć minęły, odcisnęły się w sercach i umysłach wielu ludzi. Każdy z nas ma mniejsze lub większe pojęcie o tym, jaki stosunek dawniej mieli ludzie biali do kolorowych. A jednak ta świadomość nie sprawia, że opowieść Levy staje się mniej szokująca, że traci swój wydźwięk i charakter.

Opisywaną historią autorka stawia sobie poprzeczkę bardzo wysoko. Nie jest łatwo poruszać się wokół takich tematów, oddać szczerze i realistycznie klimat podobnych wydarzeń i nastroje minionej epoki. Zwłaszcza, że Levy oprócz rasizmu, wsparła swą historię wieloma innymi istotnymi kwestiami. Strony powieści zostały również zabarwione odwagą i strachem mężczyzn biorących udział w wojennej zawierusze i splamione krwią tych, którzy oddali swe życie za kraj i ideały. Uwielbiam książki wojenne, a takie połączenie tematyczne wzbogaca całość, nadaje jej głębi i pozwala spojrzeć na przedstawiane kwestie z różnych perspektyw.

Levy oddaje głos swoim bohaterom na równi. Wydarzenia poznajemy za sprawą narracji prowadzonej przez białą gospodynię i jej męża oraz dwoje kolorowych lokatorów. Za każdym z nich kryje się wyjątkowa opowieść, skomplikowana przeszłość i niepewna przyszłość. Autorka obdarzając ich możliwością naprzemiennego dzielenia się z czytelnikiem swymi refleksjami, emocjami i doświadczeniami sprawiła, że każdy z nas może poczuć na własnej skórze ich trudy, dylematy, upadki, ale także nadzieje i radości.

Zwłaszcza, że Levy zawarła w ich słowach dużą szczerość i prawdziwość. W tej wielogłosowej narracji widać dzielące ich różnice pochodzenia i wychowania. Kolor skóry, który rozdzielał ludzi w tamtych czasach na lepszych i gorszych nie jest wystarczającym wyznacznikiem. Levy umiejętnie, dobitnie i bezkompromisowo podkreśla to, co dzieli jej bohaterów. Zupełnie inne spojrzenia na życie, pomysły na siebie, plany na przyszłość. A to wszystko przedstawione różnorodnym stylem i językiem.

Nie jestem pewna, co najbardziej urzekło mnie w tej powieści. Czy pokazanie trudnych czasów i ludzkich zmagań? Czy odniesienie do bolesnej i przykrej historii? Czy realizm wojennych okropieństw? Czy różne barwy życia toczącego się na tak wielu płaszczyznach? A może przekonujące charaktery bohaterów i różnice o wiele bardziej znaczące niż kolor skóry? Być może to kwestia tego działającego na wyobraźnię i poruszającego serce połączenia. Pewne jest bowiem, że Levy stworzyła przepiękną, bardzo inteligentną i przerażająco prawdziwą historię, dla której inspirację stanowiło samo życie.

„Wysepka” to książka, jaką łatwo jest polecić. Nie sposób do czegokolwiek się tutaj przyczepić czy znaleźć jakieś niedociągnięcia. Levy stworzyła ujmującą, dopracowaną i kompletną opowieść. Szczerze zachęcam Was do sięgnięcia po ten tytuł.