W biografii artystycznej Aleksandra Fredry można wyodrębnić dwa okresy, oddzielone prawie piętnastoletnim milczeniem spowodowanym nieprzychylnym nastawieniem krytyki literackiej. W pierwszym, którego koniec datuje się na rok około 1840, powstały wystawione za życia pisarza i do dziś najbardziej znane komedie, takie jak Mąż i żona, Damy i huzary, Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca, Pan Jowialski czy Zemsta. W drugim natomiast, rozpoczynającym się około 1854 roku, Fredro napisał utwory, które pojawiły się na scenie dopiero po jego śmierci, m.in. Wielki człowiek do małych interesów, Świeczka zgasła, Teraz. Niniejszy wybór odzwierciedla ten podział i ukazuje specyfikę obu okresów twórczych. W książce znalazły się wszystkie wymienione wyżej dzieła. We Wstępie Marian Ursel analizuje najważniejsze cechy formalne oraz tematy Fred rowskich komedii. Odnoszę wrażenie, że ciągle jesteśmy jak z Fredry, z tej samej społeczności, mentalności. Chociaż bardzo chcemy być obywatelami świata, to tkwimy w naszym rodzimym zaścianku. Fredro pozostawił partytury brzmień naszego charakteru narodowego. Anna Augustynowicz, reżyserka teatralna Autor Zemsty zawsze lubił patrzeć na produkcje błaznów w cyrku. Jakby wiedząc, że początki teatru i początki cyrku z jednego korzenia wyrastają (…). Adam Grzymała-Siedlecki Fredro uważał dobrych aktorów za współtwórców sukcesu teatralnego. W Nienawiści mężczyzn, pierwotnej redakcji Ślubów panieńskich, zanotował w tekście pobocznym: „ten niemy monolog zostawia się talentowi aktora”. Niemy monolog! Talentowi aktora! — to mówi samo za siebie. Ze Wstępu Mariana Ursela Aleksander Fredro (1793-1876) – związany ze Lwowem, jeden z najwybitniejszych polskich komediopisarzy, sięgający również po inne formy wypowiedzi literackiej, m.in. balladę, poemat, bajkę, przysłowie czy aforyzm. Autor pisanego w latach 1844-1846 pamiętnika Trzy po trzy, w którym zawarł wspomnienia z czasów służby w armii Księstwa Warszawskiego i w wojsku Napoleona. Tworzył w epoce zdominowanej przez romantyków, ale jego dzieło nosi cechy późnego klasycyzmu. Ze względu na mistrzowskie wykorzystanie języka, komizm sytuacyjny oraz zapadające w pamięć kreacje bohaterów jego komedie do dziś są chętnie grywane; stały się także podstawą kilku scenariuszy filmowych. Marian Ursel (1950) – profesor nauk humanistycznych, kierownik Zakładu Historii Literatury Romantyzmu w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, rektor Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze. Opublikował m.in. Bajkopisarstwo Aleksandra Fredry (1980), O wierszach Aleksandra Fredry (1992), Fredrowskie teatralizacje. Studia i szkice (1994), Romantyzm (2000), Aleksander Fredro. Na scenie życia i teatru (2009), Romantycy i okolice śmierci (2011). Biblioteka Narodowa, seria I, numer 325
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii dramat lub z serii Biblioteka Narodowa
Jakie konkretne utwory zawiera książka "Wybór komedii. Biblioteka Narodowa"?
Niniejszy zbiór obejmuje najważniejsze dzieła Aleksandra Fredry z obu okresów jego twórczości, w tym "Zemstę" oraz "Śluby panieńskie". Wewnątrz znajdują się także takie klasyki jak "Mąż i żona", "Damy i huzary", "Pan Jowialski" oraz rzadziej spotykane utwory, m.in. "Świeczka zgasła". Całość została starannie wyselekcjonowana, aby ukazać ewolucję stylu najwybitniejszego polskiego komediopisarza. To kompletne kompendium wiedzy o dorobku artystycznym autora, wzbogacone o teksty publikowane dopiero po jego śmierci.
Czy to wydanie jest odpowiednie dla uczniów przygotowujących się do matury?
Tak, seria Biblioteka Narodowa jest uznawana za wzorcowe opracowanie lektur szkolnych i akademickich. Publikacja zawiera nie tylko treść utworów, ale również obszerny wstęp historycznoliteracki ułatwiający zrozumienie kontekstu epoki. Szczegółowe przypisy wyjaśniają archaizmy oraz zawiłości fabularne, co znacząco przyspiesza proces nauki. Jest to idealne narzędzie do pogłębionej analizy tekstów wymaganych na egzaminach państwowych.
Co wyróżnia wstęp krytyczny opracowany przez profesora Mariana Ursela?
Wstęp Mariana Ursela stanowi gruntowną analizę cech formalnych i tematycznych komedii Fredry, osadzając je w realiach XIX wieku. Autor opracowania, będący wybitnym znawcą romantyzmu, przybliża czytelnikowi specyfikę warsztatu pisarskiego oraz ewolucję bohaterów. Tekst ten pozwala zrozumieć, dlaczego utwory Fredry, mimo upływu lat, wciąż trafnie opisują polską mentalność i charakter narodowy. Lektura wstępu przygotowuje do odbioru dzieł nie tylko jako tekstów literackich, ale i partytur teatralnych.
Czy język komedii Fredry jest zrozumiały dla współczesnego czytelnika?
Język Aleksandra Fredry cechuje się niezwykłą lekkością i mistrzowskim operowaniem komizmem, co czyni go przystępnym nawet dzisiaj. Choć autor tworzył w epoce romantyzmu, jego styl nawiązuje do klarowności klasycyzmu, unikając zbędnej zawiłości. Dynamiczne dialogi oraz błyskotliwe riposty sprawiają, że lektura przebiega płynnie i dostarcza autentycznej rozrywki. Ewentualne trudności z dawnym słownictwem są skutecznie niwelowane przez profesjonalne opracowanie redakcyjne.
Dla kogo ten konkretny zbiór komedii może okazać się zbyt wymagający?
Wydanie to nie jest polecane osobom szukającym wyłącznie lekkiej beletrystyki bez naukowego komentarza. Ze względu na swój krytyczny charakter, książka zawiera bardzo obszerny aparat badawczy, który dla czytelnika rekreacyjnego może być zbyt przytłaczający. Publikacja koncentruje się na rzetelności historycznej i analizie literackiej, co czyni ją pozycją specjalistyczną. Jeśli szukasz jedynie krótkiego streszczenia bez przypisów, to akademickie opracowanie Biblioteki Narodowej może nie spełnić Twoich oczekiwań.
