Wspomnienia babki. Obrazy z dziejów rosyjskich Żydów w XIX wieku autorstwa Pauliny Wengeroff (1833?1916) są monumentalnym, dwutomowym dziełem przedstawiającym szeroką panoramę życia żydowskiego w carskiej Rosji.
Narracja Wengeroff jest pełna etnograficznych detali oraz bezcennych z naszej perspektywy opisów tradycji i zwyczajów, np. dotyczących stroju, ceremonii zaślubin, opieki nad dzieckiem, przebiegu świąt i obrzędów z nimi związanych, kuchni, praktyk leczniczych. Autorka charakteryzuje tradycyjny świat Żydów wschodnioeuropejskich, a następnie jego upadek, będący konsekwencją przemian modernizacyjnych. Opisy przepełnione są nostalgią i sporządzane z pełną świadomością, że dotyczą świata, który odchodzi.
Dzieło Wengeroff zalicza się dziś do klasyki żydowskiej autobiografii, jest ponadto jednym z pierwszych i najważniejszych żydowskich tekstów autobiograficznych napisanych przez kobietę i ujmujących kobiece doświadczenie. Poza tym (a może przede wszystkim) Wspomnienia są znakomitym tekstem literackim; zostały napisane z talentem i pisarskim wyczuciem.
Oryginalnie opublikowano je po niemiecku w Berlinie. W niniejszej polskiej edycji zachowano układ dwutomowy. Pierwszy tom obejmuje okres od najwcześniejszego dzieciństwa autorki do końca lat czterdziestych XIX wieku. Autorka opisała w nim swoje dzieciństwo w zamożnej tradycyjnej rodzinie żydowskiej w Brześciu Litewskim.
W serii ukazały się:
- Ludwig Kalisch, Obrazki z moich lat chłopięcych
- Jecheskiel Kotik, Moje wspomnienia, TOM I
- Najstarsze pamiętniki Żydów krakowskich: Meir ben Jechiel Kadosz z Brodu, Zwój pana Meira, Jom Tow Lipmann Heller, Zwój nienawiści
- Jecheskiel Kotik, Moje wspomnienia, TOM II
- Estera Rachela Kamińska, Boso przez ciernie i kwiaty. Memuary "matki teatru żydowskiego"
- Mordechaj Aron Gincburg, Awiezer. Wyznania maskila
- Beniamin R., "Płonęli gniewem". Autobiografia młodego Żyda
- Rachela Fajgenberg, Dziewczęce lata. Młodość w poleskim sztetlu
- Kadia Mołodowska, Spadek po pradziadku. Opowieść
- Natan Sternharz, Dni Natana
- Josef R. Ehrlich, Droga mojego życia. Wspomnienia byłego chasyda
- Mendele Mojcher Sforim, Szlojme od reb Chaima
- Adele von Mises, Ciotka Adela opowiada...
- Icchok Lejbusz Perec, Mogliste lata dzieciństwa. Wspomnienia z Zamościa
- Malka Lee, Oczami dziecka
- Awraham Ber Gotlober, Wspomnienia z moich lat młodzieńczych
- Jaakow ha-Lewi Lewin, Wspomnienia z dni polskiego buntu, 1830-1831
- Izrael Jehoszua Singer, Wspomnienia ze świata, którego już nie ma
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii antropologia lub z serii Żydzi. Polska. Autobiografia
