Historię wojen i wojskowości morskiej podzielić można na kilka dość wyraźnie wyodrębnionych okresów, z których jednym jest okres „pary i żelaza”. Rozpoczyna się on wraz z wprowadzeniem do służby pierwszego pancernika – francuskiego Gloire w roku 1860 – a kończy wraz z zakończeniem budowy pancernika monokalibrowego nowej generacji o nazwie Dreadnought w roku 1906. Niniejsza książka ma na celu zaznajomienie czytelnika z tym być może nieco zapomnianym, ale jakże ciekawym okresem. Wychodząc od opisu schyłkowych flot żaglowych, Autor kolejno przedstawia uwarunkowania, które przyczyniły się do rewolucyjnych zmian tak w budownictwie okrętowym, jak i morskiej sztuce wojennej prezentuje również rozwój poszczególnych klas okrętów i środków walki na morzu, ich wpływ na ewolucję morskiej sztuki wojennej przybliża też przyczyny kolejnej rewolucji morskiej, kończącej epokę „pary i żelaza”, choć przecież z niej wyrosłej. Dodatkowo książka zawiera krótki rys polityki morskiej najważniejszych państw okresu 1860-1905. Całość wzbogacona została licznymi tabelami i ilustracjami. Załączniki przedstawiają zestawienie podanej w brzmieniu oryginalnym klasyfikacji (bardzo różnorodnej) okrętów najważniejszych marynarek oraz wykaz systemów pieniężnych wspomnianych już wcześniej najważniejszych państw. Piotr Olender – Historyk i politolog. W 2012 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych z zakresu historii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Specjalizuje się w historii wojen i wojskowości morskiej, szczególnie okresu „pary i żelaza” (lata 1860-1905) i „żagla” (XVI-XVIII wiek). Autor kilkunastu książek i około 50 artykułów z zakresu wspomnianej tematyki. Jest członkiem Komisji Historii Wojen i Wojskowości PAU w Krakowie. Aktualnie pracuje w PWSZ w Raciborzu.
W jakim dokładnie przedziale czasowym osadzona jest tematyka tej publikacji?
Książka koncentruje się na latach 1860-1905, czyli od wprowadzenia pancernika "Gloire" do powstania jednostki "Dreadnought". Autor szczegółowo analizuje ewolucję technologiczną oraz zmiany w strategii morskiej zachodzące w tym przełomowym półwieczu. Publikacja wyjaśnia przyczyny odejścia od tradycyjnych flot żaglowych na rzecz jednostek napędzanych parą i opancerzonych stalą. Dzięki temu czytelnik otrzymuje kompletny obraz rozwoju morskiej sztuki wojennej w drugiej połowie XIX wieku. To doskonałe źródło wiedzy o zapomnianym, lecz kluczowym etapie modernizacji flot wojennych.
Czy w książce znajdę dane techniczne i zestawienia parametrów okrętów?
Publikacja zawiera liczne tabele oraz ilustracje prezentujące rozwój poszczególnych klas okrętów i środków walki. Czytelnik ma dostęp do zestawień oryginalnych klasyfikacji statków stosowanych przez najważniejsze marynarki wojenne tamtego okresu. Dodatkowym atutem są załączniki opisujące ówczesne systemy pieniężne, co pozwala lepiej zrozumieć koszty budowy flot. Takie bogactwo danych czyni tę pozycję cennym źródłem informacji dla modelarzy i hobbystów interesujących się detalami konstrukcyjnymi. Całość opracowania została przygotowana z dużą dbałością o precyzję historyczną i techniczną.
Jaki poziom wiedzy merytorycznej reprezentuje autor tej publikacji historycznej?
Autorem książki jest dr hab. Piotr Olender, uznany specjalista w dziedzinie historii wojen i wojskowości morskiej. Jako pracownik naukowy i członek Komisji Historii Wojen i Wojskowości PAU w Krakowie, gwarantuje on najwyższą rzetelność przedstawianych faktów. Jego dorobek obejmuje kilkanaście książek oraz dziesiątki artykułów naukowych poświęconych ewolucji flot w okresach nowożytnym i nowoczesnym. Wybór tej pozycji to inwestycja w wiedzę popartą wieloletnim doświadczeniem badawczym wybitnego eksperta. Lektura pozwala na obcowanie z tekstem przygotowanym przez autorytet w swojej dziedzinie.
Jak "Wojskowość morska okresu pary i żelaza 1860-1905" opisuje politykę morską mocarstw?
Książka przedstawia zwięzły rys polityki morskiej najważniejszych państw świata w latach 1860-1905. Autor nie ogranicza się tylko do aspektów technicznych, ale ukazuje szerszy kontekst geopolityczny wpływający na wyścig zbrojeń. Dowiesz się, jakie uwarunkowania skłaniały poszczególne rządy do rewolucyjnych zmian w budownictwie okrętowym i strategii operacyjnej. Takie podejście pozwala zrozumieć, dlaczego konkretne typy jednostek zdominowały ówczesne oceany. Jest to kompleksowe ujęcie tematu, które łączy historię techniki z historią polityczną.
Dla kogo ta książka nie będzie odpowiednim wyborem?
Publikacja ta nie jest beletrystyką ani lekką powieścią przygodową, lecz rzetelnym opracowaniem o charakterze naukowo-historycznym. Osoby szukające fabularyzowanych opisów bitew morskich mogą poczuć się przytłoczone ilością danych technicznych, tabel i analiz strategicznych. Treść wymaga od czytelnika pewnego skupienia oraz zainteresowania konkretnymi aspektami inżynierii i historii wojskowości. Jeśli jednak szukasz twardych faktów i fachowej analizy ewolucji flot, ta pozycja spełni Twoje oczekiwania. Nie jest to książka przeznaczona dla osób oczekujących uproszczonego, czysto rozrywkowego podejścia do tematu.
