Wojna. Krótka historia

„A więc wojna” - słowa nagrane przez Józefa Małgorzewskiego i wypowiedziane na antenie Polskiego Radia 1 września 1939 roku wprowadzały Polaków w rzeczywistość o nieznanej dotąd w historii skali bólu i cierpienia. Przywołane dziś, stanowią doskonałe wprowadzenie do książki, która za przedmiot zainteresowań bierze sobie właśnie wojnę w ujęciu diachronicznym i synchronicznym zarazem.

Jeremy Black to znany, ceniony brytyjski historyk, specjalizujący się w dziejach swej ojczyzny. Pośród jego pokaźnego dorobku naukowego (aż 180 książek),znajdziemy pozycję, którą śmiało możemy nazwać kompendium wiedzy na temat wojny jako zjawiska społecznego, wpisanego w ludzką naturę. O tym właśnie traktuje „Wojna. Krótka historia”, która ukazała się w Polsce nakładem Wydawnictwa RM, w przekładzie Ignacego Kurowskiego i Pawła Szadkowskiego.

Wraz z narratorem tej historycznej narracji obserwujemy wojnę jako konflikt, który towarzyszył człowiekowi od zarania dziejów. Począwszy od walk ze zwierzętami, poprzez starcia plemienne, ekspansywne podboje i obliczone na wyniszczenie ataki wroga - wszędzie tam, gdzie zjawił się człowiek, była i wojna. Co ciekawe, Black nie uznaje wojny za strategię prowadzenia polityki państwa, udowadniając, że tego rodzaju starcia poprzedzały ideę państwowości i były raczej odpowiedzią na wewnętrzną potrzebę rywalizacji i dominacji.

„Wojna. Krótka historia” to wyjątkowa, złożona z 40 rozdziałów podróż przez tysiąclecia i rozmaite cywilizacje. Doprowadza ona czytelników do współczesności, w której zupełnie inaczej postrzega się pojęcie wojny, uzbrojenia czy taktyki bojowej. Na szczęście tu z pomocą przychodzi zastosowane w drugiej części książki ujęcie synchroniczne, skupione na sposobach i motywach prowadzenia wojen współczesnych i tych, które dopiero nadejdą.

Jak na historyka wojskowości przystało, Black nie stroni od opisów zmian zachodzących w uzbrojeniu czy wojennej taktyce ludów Afryki, Azji czy Australii i Oceanii. Podobne wzmianki rzadko występują w tego rodzaju syntezach i przez to dodatkowo zawyżają wartość tej przydatnej i przystępnej w odbiorze pozycji, którą gorąco polecam wszystkim zainteresowanym konfliktami zbrojnymi.