Wirus

Trudno pisać tę recenzję bez osobistego zawodu. Robin Cook od lat był dla mnie mistrzem thrillera medycznego autorem, który potrafił połączyć chłodną precyzję medycyny z dusznym napięciem rodem z najlepszych kryminałów. Tym bardziej boleśnie odczułem lekturę Wirusa.

Powieść rozpoczyna się niemal niewinnie. W środku pandemicznej rzeczywistości Brian Murphy były policjant, dziś współwłaściciel niewielkiej agencji ochroniarskiej próbuje ofiarować rodzinie namiastkę normalności. Krótki wypad na Cape Cod z żoną Emmą i czteroletnią Juliett ma być oddechem od maseczek, statystyk zgonów i wszechobecnego lęku. To bardzo współczesny, dobrze uchwycony punkt wyjścia: zmęczenie pandemią, desperacka potrzeba zwyczajności.

Sielanka kończy się gwałtownie. Emma dostaje wysokiej gorączki i dreszczy. Wszystko wskazuje na COVID-19. Powrót do domu, szpital, test, schemat aż nazbyt znajomy. Jednak Cook szybko wywraca oczekiwania czytelnika. Objawy neurologiczne, długi napad padaczkowy w drodze powrotnej i diagnoza, która brzmi jak wyrok: wschodnie końskie zapalenie mózgu, rzadka, przenoszona przez komary choroba o dramatycznych konsekwencjach.

Od tego momentu Wirus przestaje być thrillerem medycznym w klasycznym rozumieniu. To już nie gra z patogenem, lecz z systemem.

Emma trafia do szpitala, a jej stan z dnia na dzień się pogarsza. Leczenie jest intensywne, kosztowne i nie daje gwarancji powodzenia. W tle pojawia się kluczowy element: krótkoterminowa polisa ubezpieczeniowa, wykupiona przez Briana i Emmę po odejściu z policji. Zrezygnowali ze stabilnych etatów, by założyć własną firmę -amerykański sen w mikroskali. Wybrali tańsze ubezpieczenie dla samozatrudnionych. Decyzję racjonalną. Rozsądną. Jak się okazuje tragiczną.

Szpital informuje, że polisa nie pokryje kosztów leczenia. Rachunki zaczynają rosnąć w tempie, które przyprawia o zawrót głowy setki tysięcy dolarów. Brian, rozdarty między czuwaniem przy łóżku żony a opieką nad córką, musi równocześnie walczyć z machiną administracyjną. Cook bezlitośnie obnaża mechanizmy amerykańskiej ochrony zdrowia: niezrozumiałe rachunki, kruczki prawne, agresywne praktyki windykacyjne. Pacjent staje się klientem. Klient -dłużnikiem. Dłużnik -problemem.

Jednym z najbardziej przejmujących wątków jest zmiana sposobu, w jaki Brian jest traktowany w szpitalu. Gdy pojawia się z córką, personel patrzy na niego już nie tylko jak na męża ciężko chorej kobiety, lecz jak na człowieka z zaległościami w płatnościach. Status finansowy zaczyna definiować jego wartość jako pacjenta. W kontraście Cook pokazuje dyrektorów szpitali i prezesów firm ubezpieczeniowych, ludzi przemieszczających się w kuloodpornych limuzynach, opływających w luksusy, odciętych od realnego cierpienia.

To w tym miejscu napięcie powieści wyraźnie zwalnia. Autor coraz mniej skupia się na medycznej zagadce, a coraz bardziej na systemowej krytyce kapitalizmu. Fragmenty przypominają momentami reportaż interwencyjny lub manifest. Z jednej strony trudno odmówić im siły i odwagi. Cook bierze na warsztat temat niewygodny i bolesny. Z drugiej nadmiar publicystycznych wywodów rozmywa dramat i sprawia, że akcja traci impet.

A jednak w centrum pozostaje coś niezwykle poruszającego: dramat człowieka, który powoli traci wszystko. Żonę, stabilność finansową, poczucie bezpieczeństwa. Autor subtelnie podsuwa też sygnały, że zagrożenie nie musi ograniczać się do jednej osoby, drobne symptomy, krótkie sceny, które budzą niepokój o przyszłość dziecka. To cichy, ale bardzo skuteczny zabieg, który przywraca opowieści odrobinę napięcia.

Największym problemem Wirusa jest finał. Cook, jakby zmęczony własnym moralnym ciężarem, skręca w stronę groteski. Kulminacja zamiast katharsis przynosi poczucie przesady, wręcz przerysowania. Emocje, budowane przez setki stron, nie znajdują w pełni satysfakcjonującego ujścia.

A jednak nie potrafię tej książki jednoznacznie potępić. Pomysł jest elektryzujący. Wizja rodziny zniszczonej nie tylko przez chorobę, ale przez system, który miał chronić, zostaje w głowie na długo. To fikcja oparta na realnych mechanizmach, co czyni ją tym bardziej niewygodną.

Wirus to nie jest najlepszy Cook. To bardziej dramat społeczny niż thriller medyczny. Momentami nużący, momentami zbyt publicystyczny, chwilami wręcz irytujący. Ale jednocześnie odważny i bolesny. Jeśli ktoś interesuje się realiami amerykańskiej opieki zdrowotnej znajdzie tu materiał do przemyśleń. Jeśli szuka dynamicznego thrillera w stylu dawnych powieści autora może poczuć niedosyt. Ja poczułem oba te uczucia jednocześnie.

,,Samice komarów to istoty zaprojektowane doskonale przez sto milionów lat ewolucji(męczyły już dinozaury). Zdobywają swój krwisty posiłek albo giną, walcząc o niego. Z jakiegoś- wciąż czekającego na wyjaśnienie- powodu samice komara tygrysiego są szczególnie łase na krew kobiet o grupie krwi 0, choć gdy jej brak, zadowolą się każdym typem krwi, także męskiej".

Pamiętam, że panem Cookiem zaczęłam się interesować od 2009 roku i nie przepuściłam żadnej jego książki. Podobał mi się jego styl pisarski, który lokowałam pomiędzy Mastersonem a Cobenem. Ten pierwszy strzelał bardziej w horrory, drugi typowo medyczne przypadki thrillera, a pan Cook właśnie mieszał te oba gatunki sprawiając, że książki były przerażające i mądre jednocześnie. Bardzo często poruszał aktualne zagadnienia, jakie dotyczyły naszej ludzkości, dlatego nie zdziwiło mnie, że napisał o wirusie. Poza małym druczkiem, który bardzo mi w książkach przeszkadza nie było niczego, co sprawiłoby, że nie chciałam jej przeczytać. Nawet rozłożyłam ją sobie na trzy dni i wracając doskonale pamiętałam o czym kończyłam poprzednio. Chciałam po prostu by oczy mi nieco odpoczęły.

Wracając do treści, to powiem wam, że chyba najgorszym pomysłem bohaterów był wyjazd zaraz po Covidzie na Cape Cod. Zupełnie niespodziewanie małżonka bohatera zaczęła się źle czuć, po czym z pogarszającymi się objawami trafiła do szpitala. Jak sam tytuł wskazuje zbrodniarzem był tutaj komar. Można by pomyśleć, że przeszli już najgorsze, tylko, że rodzą się kolejne problemy. Ktoś musi zapłacić za pobyt jego żony w szpitalu, a wyrachowana firma ubezpieczeniowa umywa ręce. Teraz pozostaje im niesprawiedliwa walka, która bazuje na zasadzie niekorzystnego układu. Jak widać nawet w opiece zdrowie najważniejsze są pieniądze.

Autor jak zwykle sprostał moim wymaganiom. Relacja między małżeństwem była bardzo udana, wręcz czuła. Mogli na sobie polegać i niekiedy były to bardzo wzruszające sceny. Tą książkę naprawdę ciężko odłożyć na bok ze względu na jej prawdziwość i czułość. Bohaterowie równie dobrze mogliby być zwykłymi ludźmi, których problemy przerastają. Jeszcze nie zawiodłam się na jego pozycjach, dlatego bardzo je polecam!

Robin Cook to jeden z moich ulubionych autorów. Cenię go za to, że mistrzowsko wręcz łączy wiedzę medyczną z fikcją literacką. W przypadku tej książki także się nie rozczarowałam. Fabuła jest pełna zwrotów akcji, a bohaterowie są wyraziści. Jednocześnie łatwo można się z nimi utożsamić, bo są ludźmi z krwi i kości, którzy zmagają się z problemami znanymi sporej części społeczeństwa. To historia, w której walka jednostki z systemem jest ukazana tak, że podczas czytania towarzyszy dreszcz niepokoju!

Robin Cook – specjalista od thrillerów medycznych. Każda książka tego autora powiązana jest z medycyną, działką związaną z jego wykształceniem. Autor swoim doświadczeniem zawodowym dzieli się na kartach powieści. A te od lat spotykają się z uznaniem czytelników.

„Wirus” to najnowsza powieść, która ponownie potwierdza, że Robin Cook w tej dziedzinie nie ma sobie równych. Powstało już wiele książek, których fabuła związana jest z pandemią COVID-19. A ta napisana przez amerykańskiego pisarza-lekarza jak dla mnie jest numerem jeden. Autor skupił się nie tylko na czasach pandemii, lecz porusza problem, który niczym wirus trafi system opieki zdrowotnej. Obojętność, a także przepisy regulujące pomoc medyczną nie ułatwiają leczenia, lecz są „bakterią” mającą negatywny wpływ.

Robin Cook ukazuje nam historię Briana Murphy’ego, który wraz z rodziną wybiera się na Cape Cod. Niestety stan zdrowia jego żony Emmy wykazuje niepokojące objawy. Wracając do Nowego Jorku kobieta dostaje ataku padaczki. Na domiar złego lekarze zdiagnozowali u niej wschodnie końskie zapalenie mózgu. To śmiertelna choroba, która roznoszona jest przez komary. Od tej chwili rozpoczyna się heroiczna walka o zdrowie i życie Emmy. Brian musi zmierzyć się nie tylko z chorobą, lecz również z skostniałą polityką systemu opieki zdrowotnej. Rachunek, który otrzymał za pobyt żony na OIOM-ie jest ciosem, z którego ciężko jest się podnieść. Firma ubezpieczeniowa Briana odmawia uregulowania rachunku. I tutaj pojawia się pytanie o zasadność wprowadzenia prywatnej służby zdrowia.

Robin Cook nie tylko zarysował ciekawą fabułę, nie tylko stworzył intrygującą medyczną historię, lecz zaprosił nas do dyskusji na temat systemu opieki zdrowotnej. Czyt-NIK z czystym sumieniem może polecić Wam „Wirus”. Ten od Robina Cooka wciąga, bez negatywnych skutków na zdrowie. Co więcej niesie ON same pozytywny. Przecież to książka mistrza gatunku.

Książka „Wirus” ukazała się nakładem Domu Wydawniczego Rebis