Wir. Trylogia Ryfterów. Tom 2

W drugiej części „Trylogii Ryfterów” Petera Wattsa wychodzimy z oceanicznych głębin na powierzchnię, a wraz z nami wynurza się złowieszczy Behemot, prymitywny mikrob, który może zniszczyć znany nam świat.

„Wir” to kontynuacja mrocznej i napisanej z olbrzymim rozmachem „Rozgwiazdy”, a jej znajomość jest nieodzowna, by zrozumieć ten skomplikowany świat przyszłości i motywacje bohaterów. Zagłębienie się w fabule jest dość trudne, w moim odczuciu trudniejsze niż w części pierwszej. Różne wątki, perspektywy, mnogość bohaterów i specyficzna naukowa terminologia nie ułatwiają, ale początkowa uważność odwdzięcza się historią fascynującą i skłaniającą do refleksji.

W centrum wydarzeń ponownie znajduje się Lenie Clark, zmodyfikowana biologicznie ryfterka, która wychodzi z głębin oceanu stając się niespodziewanie zarówno legendą i idolką tłumów, jak i zagrożeniem wpływającym na losy całego świata. Kluczowym motywem powieści jest walka z systemem, a Lenie staje się symbolem tej walki, postacią, która balansuje na granicy między bohaterką a antybohaterką, anarchistką i wyzwolicielką, postacią niosącą zemstę i jednocześnie uwikłaną w osobiste dramaty.

Jednym z najbardziej fascynujących aspektów książki jest sposób, w jaki władza i system starają się kontrolować informacje i eliminować wszelkie zagrożenia, zarówno fizyczne, jak i ideologiczne. Autor sugestywnie przedstawia świat, w którym wszelkie niewygodne fakty są wymazywane, a ludzi, którzy mogą stanowić zagrożenie dla porządku, czeka likwidacja.

Niosące coraz większy chaos wydarzenia w świecie rzeczywistym, wydają się nierozerwalnie związane z tymi ze świata wirtualnej sztucznej inteligencji, w którym trwa równie bezpardonowa i bezwzględna walka o przetrwanie.

Tak jak wspominałam, Watts nie ułatwia czytelnikowi zadania, zmuszając go do pełnego zanurzenia się w świecie pełnym technologicznych zawiłości i głębokich psychologicznych motywacji postaci. Dla wielu czytelników może stanowić to wyzwanie zarówno ze względu na złożoność terminologii, jak i ilość wątków splatających się w tej powieści. Czy mimo to będę Was zachęcała do poznania tej historii? Zdecydowanie tak, bo pokazuje przyszłość, w której technologia i biologia są nierozerwalnie splecione, a ludzkość stoi na skraju zagłady. To wymagająca, ale też niezwykle satysfakcjonująca opowieść o zemście, manipulacji i walce o przetrwanie.

Istnieją książki, na których kontynuację czekamy wyjątkowo niecierpliwie! Do takich zdecydowanie należała "Rozgwiazda".

Pierwszy tom cyklu Wattsa dał mi dokładnie to, czego oczekiwałem! Otrzymałem diabelnie wciągającą historię, w której poczucie zagrożenia i izolacji na stacji położonej na samym dnie oceanu, pozwoliło mi naprawdę dobrze rozkoszować się opowieścią. Czy "Wir" okazał się równie udany? Dokąd tym razem autor zawiedzie czytelnika?

Stacja Beebe, położona na grzbiecie Juan de Fuca zostaje wysadzona za pomocą broni jądrowej. Okazuje się jednak, że uśpiony na dnie oceanu mikrob wydostaje się na zewnątrz. Na domiar złego fala tsunami wywołana wybuchami zabiła miliony ludzi zamieszkujących oceaniczne wybrzeże. Okazuje się jednak, że wybuch broni jądrowej przeżył jeden z ryfterów, czyli osób specjalnie przystosowanych do życia na głębokościach i do pracy w stacji Beebe. Jest nim Lenie Clarke. Kobieta szybko staje się niemal boginią wśród ludności przeżywającej prawdziwą katastrofę. Posiadająca wiele "udoskonaleń" Lenie Clarke jest wściekła. Ryfterka kierowana powtarzającymi się dziwnymi wizjami i wewnętrznym gniewem postanawia zemścić się na winnych katastrofy. Okazuje się, że w sieci neutronowej pojawiło się inne, nowe monstrum, które już niedługo zacznie swoje poczynania.

"Wir" zaczyna się dokładnie w tym samym momencie, w którym kończy się "Rozgwiazda". Tym razem jednak autor nie zabierze nas ponownie na samo dno oceanu, ale rzuci nas w samo epicentrum katastrofy, która może w szybkim czasie zmieść ludzkość z powierzchni planety. Muszę zacząć od stwierdzenia, że "Wir" mimo, że stanowi bezpośrednią kontynuację "Rozgwiazdy" posiada całkiem inny klimat! Nie ma tutaj stałego poczucia zagrożenia pojawiającego się w zasadzie z każdej strony. A co najważniejsze nie ma poczucia ciasnoty i izolacji! Opowieść położona na dnie oceanu sprawiła, że osoby posiadające klaustrofobię podczas lektury przeżywały prawdziwe katusze. Tutaj tego nie ma. Ale czy to źle? Absolutnie nie! Tym razem autor postawił na całkiem inne wartości. "Wir" funduje nam prawdziwie mroczną, cyberpunkową akcję, która wciągnie nas już od pierwszych stron!

Peter Watts tym razem postanowił zaprezentować nam kolejne dzieło hard sf, które zaskoczy nas całkiem innymi rozwiązaniami, niż znamy z "Rozgwiazdy". W "Wirze" otrzymujemy mieszankę wybuchową klimatów! Chwilami mamy wrażenie, że czytamy powieść, która pełnymi garściami czerpie np. z "Matrixa"! Tutaj akcja momentami wygląda na żywcem zaczerpniętą z legendarnego filmu. Ale abyśmy co pewien czas odczuli zaskoczenie, autor funduje nam kolejne rewelacje! "Wir" posiada fragmenty, które wręcz mistrzowsko przypominają nam thriller medyczny, który mógłby wyjść spod pióra mistrza tego rodzaju powieści, Roberta Cooka. No ale to jeszcze nie wszystko! "Wir" jest naładowany do maksimum akcją i mrokiem, stanowi naprawdę świetnie napisany thriller sf.

Świat przedstawiony przez autora to miejsce, którego za wszelką cenę chcielibyśmy uniknąć. Jest mroczny, chłodny, a nawet zimny, skalkulowany i nie liczący się z ludzką egzystencją. "Wir" to prawdziwie mroczne i chłodne dzieło sztuki!

No i bohaterowie! Watts postawił na osoby idealnie skrojone do swoich ról! Każda z postaci jest do bólu charakterystyczna! Nie ma tutaj miejsca na jałowe, papierowe postaci, które za chwilę wylecą nam z głowy. Każdy z bohaterów jest naładowany odpowiednimi cechami. I w tym momencie muszę oddać kolejny ukłon w stronę autora! Bo przecież najlepiej czyta się nam książki, z których bohaterami jesteśmy w stanie w jakiś sposób się utożsamić lub których po prostu polubimy. Tym razem staje przed nami Lenie Clarke. Bohaterka, której przeszłość okazuje się być owiana tajemnicą. Autor przedstawia nam autorkę, której jesteśmy stale ciekawi ale którą raczej niełatwo polubić. I tutaj właśnie znajduje się kolejny plus! Mimo, że nie jesteśmy w stanie "zaprzyjaźnić się" z Lenie, to i tak stale jej kibicujemy i chcemy coraz intensywniej ją odkrywać.

Klimat "Wiru", cała atmosfera jest według mnie kompletnie odmienna od tego, co autor przedstawił nam w "Rozgwieździe". Okazuje się, że nie jest to ani trochę wadą, a wręcz zaletą dzięki której otrzymujemy zróżnicowaną historię. Mroczny, ciężki, cyberpunkowy klimat "Wiru" wciąga czytelnika już od samego startu i nie pozwala się oderwać od książki dopóki nie dobrniemy do samego finału. Lektura tego typu książek jest prawdziwą przyjemnością!

Na kontynuację "Rozgwiazdy" oczekiwałem wyjątkowo niecierpliwie. Teraz podobnie będę wypatrywać kontynuacji "Wiru".

Na uznanie zasługuje również samo wydanie powieści Wattsa! Wydawnictwo Vesper przyzwyczaiło nas do tego, że w nasze ręce trafiają wydania z najwyższej półki. Nie inaczej jest w sytuacji "Wiru". Cały cykl Wymiary Wydawnictwa Vesper to świetnie przygotowana i elegancko wydana kolekcja książek, która oprócz tego, że stanowi zbiór świetnych lektur, to dodatkowo wyjątkowo cieszy oko. Polecam gorąco!