"Wesoły rajki ptak" to książka, na której stronie tytułowej widnieją nazwiska trzech autorów: Wiktora Batera, Izoldy Kiec i Jaremy Jamrożka. To zapis wielu artykułów i wywiadów przeprowadzonych przez genialnego dziennikarza, a także zapis ostatniej rozmowy z nim.
Śmierć Wiktora Batera 7 kwietnia 2020 roku poruszyła wszystkich Polaków. Absolutnie nikt się jej nie spodziewał, do dziś zresztą nie wiemy dokładnie, jak wyglądały jego ostatnie chwile. Bater miał zaledwie 53 lata, był cenionym dziennikarzem i korespondentem wojennym, specjalistą od tematyki Rosji i Wschodu. Mówiono, że to człowiek od zadań specjalnych. Został lekko ranny podczas ataku terrorystycznego na szkołę w Biesłanie w 2004 roku. Pracował jako korespondent w Moskwie. 10 kwietnia 2010 roku z jego ust dowiedzieliśmy się o katastrofie polskiego samolotu w Smoleńsku.
Książka "Wesoły rajski ptak" nawiązuje do wywiadu, w którym Bater opowiadał o własnym życiu. Mówił o dziadku, który przed wojną prowadził sklep optyczny w Warszawie. Mówił o ojcu, przebywającym w czasie wojny w warszawskim getcie, jedynym z rodziny Baterów, któremu udało się przeżyć. Opowiadał o kluczowych doświadczeniach swojego pokolenia, o powstaniu Solidarności i rozpadzie Bloku Wschodniego. Dużo miejsca w jego wypowiedziach zawsze zajmowała Rosja. Bacznie obserwował przemiany w Rosji za czasów Gorbaczowa, Jelcyna, później plany Putina o odbudowie imperium. W wywiadzie była też mowa o sytuacji na świecie, o powtarzających się zamachach terrorystycznych.
To książka pełna goryczy i... rozczarowania człowiekiem. Człowiek jest zdolny do wszystkiego, również do zabijania z zimną krwią.
O autorach
Wiktor Bater (1966-2020) – dziennikarską pracę rozpoczął w 1992 r. w Polskim Radiu jako reporter, także wojenny (podczas konfliktu bałkańskiego). W latach 1994–2013 był korespondentem polskich mediów (Polskiego Radia, „Życia”, Radia Zet, TVN, TVP, Polsatu i „Wprost”) w Moskwie, a także w czasie konfliktów zbrojnych i zamachów terrorystycznych w Czeczenii, Afganistanie, Iraku, Izraelu oraz Osetii Północnej. W 2013 r. wrócił do Polski, gdzie pracował w telewizji Pomorska.TV (2013–2015), w Superstacji (2015–2019), współpracował z Halo Radiem (2019), „Polityką” i „Rzeczpospolitą” (2020). Jest autorem książki Nikt nie spodziewa się rzezi. Notatki korespondenta wojennego (Kraków 2008).
Jarema Jamrożek (rocznik 1985), absolwent dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, od kilkunastu lat dziennikarz radiowy i telewizyjny. Pracował w Superstacji (jako podopieczny Wiktora Batera). Obecnie związany jest z radiem Eska Rock.
Izolda Kiec – literaturoznawczyni, teatrolożka i kulturoznawczyni. Zajmuje się literaturą (głównie poezją) i teatrem (popularnym i emigracyjnym) XX wieku oraz badaniem form popularnych (przede wszystkim kabaretem, piosenką i musicalem) oraz metodologią badań kultury popularnej. Inspiruje ją krytyka feministyczna, gender studies i szkoła nowej krytyki, zwłaszcza metoda tzw. bliskiego czytania. Pracuje na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu. W 2014 roku założyła Fundację Instytut Kultury Popularnej, której jest prezeską i w ramach której współtworzy m.in. projekt Archiwum Kultury Popularnej oraz redaguje serie wydawnicze „Wielkopolskie Mikrohistorie” i „Studia z Kultury Popularnej”. Autorka opracowania wierszy Zuzanny Ginczanki Poezje zebrane (1931–1944) (Marginesy 2019) oraz biografii poetki Ginczanka. Nie upilnuje mnie nikt (Marginesy 2020).
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie
Jaki zakres tematyczny obejmuje książka "Wesoły rajski ptak" w kontekście kariery Wiktora Batera?
Książka stanowi unikalne połączenie autobiograficznego wywiadu z Wiktorem Baterem oraz zbioru jego najważniejszych tekstów publicystycznych. Czytelnik poznaje historię dziennikarza od korzeni rodzinnych, przez początki w Polskim Radiu, aż po lata pracy jako korespondent w Moskwie. Publikacja rzuca światło na przemiany w Rosji za czasów Jelcyna i początki rządów Putina. To kompendium wiedzy o kondycji współczesnego świata widzianego oczami doświadczonego reportera wojennego.
Czy w publikacji znajdują się relacje z najważniejszych konfliktów zbrojnych przełomu wieków?
Tak, publikacja zawiera szczegółowe opisy i refleksje dotyczące konfliktów w Czeczenii, Afganistanie, Iraku oraz Osetii Północnej. Wiktor Bater z ogromną empatią analizuje losy ofiar wojennych, unikając przy tym czysto politycznego dyskursu. Teksty rekonstruują tragiczne wydarzenia, takie jak zamachy terrorystyczne, które ukształtowały geopolitykę początku XXI wieku. Lektura pozwala zrozumieć mechanizmy nienawiści i walki o władzę w zapalnych punktach globu.
W jaki sposób autorzy przedstawiają wojenne losy rodziny Wiktora Batera?
Publikacja przywołuje poruszającą historię ojca Wiktora Batera, który jako jedyny z rodziny ocalał z warszawskiego getta. Autor wspomina również postać dziadka, przedwojennego właściciela sklepu optycznego przy ulicy Marszałkowskiej, budując szeroki kontekst tożsamościowy. Te osobiste wątki stanowią fundament dla późniejszej wrażliwości dziennikarza na ludzką krzywdę. Wspomnienia te są kluczowe dla zrozumienia motywacji, które kierowały Baterem w jego pracy reporterskiej.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna lub nieodpowiednia?
Pozycja ta nie jest polecana czytelnikom poszukującym lekkiej lektury, ze względu na drastyczne opisy konfliktów i pesymistyczną diagnozę natury ludzkiej. Treść obfituje w gorzkie refleksje nad skłonnością człowieka do zabijania oraz bezwzględnością systemów politycznych. Osoby nieinteresujące się historią najnowszą lub stosunkami polsko-rosyjskimi mogą poczuć się przytłoczone szczegółowością analiz politycznych. Jest to wymagający dokument historyczny, który wymusza na odbiorcy głęboką konfrontację z trudną prawdą o współczesności.
Czy ta pozycja opisuje kulisy powstawania wolnych mediów w Polsce po 1989 roku?
Publikacja szczegółowo rekonstruuje proces budowania struktur Polskiego Radia oraz powstawanie pierwszych prywatnych mediów w Polsce. Wiktor Bater dzieli się doświadczeniami z pracy w redakcjach takich jak Radio Zet, TVN czy Polsat w czasach transformacji ustrojowej. Czytelnik otrzymuje rzadką okazję zajrzenia za kulisy warsztatu dziennikarskiego okresu lat 90. i przełomu tysiącleci. To cenny zapis ewolucji polskiego dziennikarstwa od mediów publicznych po nowoczesne formaty komercyjne.
