W kręgu upiorów i wilkołaków. Demonologia słowiańska

Książka w sposób związły i merytoryczny opisuje tematykę dość pomijaną w litaraturze.

Zacznę od tego, że książka jest przepięknie wydana. Twarda oprawa, przyjemny w dotyku papier i czytelne duże litery. Niestety, mimo tego, że tematyka jak najbardziej dla mnie interesująca, to czysta się ją raczej jak jakąś pracę magisterską. Mnóstwo całkowicie niepotrzebnych detali, wymieniania miejsc, województw, nazw obowiązujących w poszczególnych rejonach kraju. Jak dla mnie za dożo tych niemożliwych do spamiętania i poza tym nieciekawych szczegółów.. Przepraszam, ale nie interesuje mnie to, że na jednym końcu kraju nazwa kończyła się na -e, a w drugim na -a. Szczerze powiem, że jestem zawiedziony.

Świetnie i ciekawie napisana książka na temat wierzeń słowiańskich i wszelakich demonów dla osób dorosłych. Nie ukrywam, że poza lekkimi książkami dla dzieci nie znalazłam żadnej ciekawszej pozycji, jaka zaspokoiłaby moją ciekawą duszę.

''W kręgu upiorów i wilkołaków" przedstawia się następująco. Podzielona jest na rozdziały poświęcone danemu demonowi, w których znajdziemy (wydaje mi się) dość wyczerpujące informacje. Znajdziemy tam powszechnie znane demony typu: upiory, diabły, topielce etc, a także te mniej znane, o których ja raczej nie słyszałam: południce, odmieńcy, strzygi itd.

Za najbardziej ciekawy temat , który częściowo związany jest też z moją okolicą, uznałam polowanie na czarownice. Znalazłam w nim ogrom informacji, które wystarczająco zadowoliły moją ciekawską naturę do czasów minionych.

Książkę czytało mi się bardzo ciekawie i szybko, ponieważ jest to temat, na który traciłam godziny szperając w internecie tym bardziej, że moja okolica jest bardzo ciekawa i "tajemnicza". Myślę, że przypadnie do gustu również osobom, które są bardziej wtajemniczone w demonologie słowiańską..

Polecam! ;)

Już za czasów dzieciństwa coś ciągnęło mnie do mitycznych istot, legend i mrocznych opowieści. Nie pytajcie dlaczego – skąd kilkuletnie dziecko ma wiedzieć, czemu akurat przypadły mu do gustu motywy wampirów, strachów i duchów? Może wiąże się to z tym, że od maleńkiego towarzyszyła mi fantastyka – pełno było w domu książek z tego gatunku, dlatego dosyć szybko zaczęłam wchodzić w ten magiczny świat. W bardzo młodym wieku zapoznawałam się z twórczością Tolkiena czy Sapkowskiego, a legendy były czymś, co po prostu pochłaniałam. I przyznam szczerze, że do tej pory się w tym lubuję, dlatego nie mogłam sobie odpuścić lektury bestsellerowego opracowania W kręgu upiorów i wilkołaków.

Bohdan Baranowski w bardzo konkretny i rzetelny sposób zaprezentował potencjalnym czytelnikom słowiańską demonologię. Jest tutaj zebrany ogrom wiedzy, poparty bogatą bibliografią, a także bazujący na rozmowach i badaniach terenowych, którymi zajmował się sam autor. Pojawiają się opisy poszczególnych stworzeń, ich geneza, miejsca występowania, a nawet pewne statystyki. Strzygonie, zmory, południce, latawce, kikimory, leśne duchy, wąpierze, przypadki polowań na czarownice w kraju nad Wisłą – a to zaledwie jedne z tych najważniejszych motywów, które są tutaj poruszane. Bez zbędnego owijania w bawełnę, po prostu konkretnie na dany temat.

Każdy rozdział skupia się na danym demonie czy istocie. Nie brakuje też opisów różnych wierzeń i tego, jak zmieniało się postrzeganie zjawisk nadprzyrodzonych i demonów na przestrzeni dziejów. Wiara w diabła, obecność wilkołaków, istnienie dwóch dusz, co skutkuje marnymi konsekwencjami. Naprawdę można tutaj znaleźć sporo informacji i ciekawostek, które ogromnie przypadły mi do gustu. Podobał mi się również fakt, że każda istota została opisana osobno – dzięki temu panował tutaj pewien ład i uporządkowanie.

Generalnie nie przeszkadzało mi to, że dzieło Baranowskiego mocno przypomina coś w stylu podręcznika. Wiecie, w sumie gdyby zrobić jakąś słowiańską szkołę magii czy istot nadprzyrodzonych, to z pewnością znakomicie by się ta lektura spełniła w roli podstawowej lektury dla uczniów. Taka forma przekazywania wiedzy nie jest czymś, co mi przeszkadza, bowiem ma pewne aspekty, które działają na jej korzyść – właśnie to uporządkowanie i konkrety, bez jakiegoś daremnego lania wody. Niestety, sam styl autor był momentami bardzo toporny, a i korekta chyba nie stanęła na wysokości zadania – niektóre błędy mocno raziły w oczy, a całość chwilami się naprawdę ciężko czytało. Nie jest to jednak w moim odczuciu kwestia formy i konstrukcji, a samego stylu i języka. Zabrakło tutaj swoistej płynności i lekkości.

Książka jednak mocno się broni ogromem informacji, jaki ma do przekazania. Fakt, może nie przejdziecie przez nią od razu, znacznie lepiej będzie sobie ją dawkować i czytać po 2-3 rozdziały na jedno posiedzenie, ale mimo wszystko jest tego warta. Zwłaszcza jeżeli interesujecie się mitologią słowiańską, historią, dawnymi wierzeniami i miejskimi legendami. To naprawdę dobre i obszerne źródło wiedzy, w którym dodatkowym urozmaiceniem są zdjęcia prezentujące część z opisywanych stworzeń. Zdaję sobie jednak sprawę z tego, że osoby, które mocno interesują się poruszaną tutaj tematyką, mogą się poczuć lekko zawiedzione. Choć autor opisuje wiele rodzajów istot, wiec pod tym względem książka zyskuje w moich oczach miano rozległej i obszernej, to jednak gdyby skupić się tylko na jednym „gatunku”, to będzie to zapewne wiedza jedynie podstawowa – najważniejsze informacje, bez wchodzenia w szczegóły.

Mimo drobnych wpadek językowych i chwilami topornego stylu, jestem całkiem zadowolona z tej lektury. Nie jestem wielkim znawcą mitologii słowiańskiej, ale lubię o niej poczytać – a to było właśnie takie zebranie przyjemnych ciekawostek i podań, które potrafiły mnie zainteresować.

Jeżeli ktoś szuka popularnonaukowych pozycji z tematyki wierzeń słowiańskich, to chyba nie ma lepszego wyboru od serii Wydawnictwa Replika "Wierzenia i zwyczaje". Książki współgrają ze sobą estetycznie, są solidnie wydane w twardych oprawach, bogate w ilustracje, a przede wszystkim zawierają rzetelne informacje. Troszkę nie rozumiem wyboru tak dużej czcionki w każdej pozycji, ale chyba z czasem zaczynam się do niej coraz bardziej przyzwyczajać.

Co znajdziemy w "W kręgu upiorów i wilkołaków" Bohdana Baranowskiego? Wiadomości o takich demonach z naszego folkloru jak latawce, zmory, południce, ubożęta, zjawy, tytułowe upiory i wilkołaki oraz wiele innych. Po przeczytaniu każdego rozdziału czułam, że temat został wyczerpany, a w mojej głowie już wszystko się dobrze poukładało i przestaną mi się w końcu mylić pozornie podobne do siebie istoty. Książka w moim odbiorze jest z rodzaju tych, które można czytać leniwie, fragmentami, odkładać na jakiś czas, a potem znowu do niej wracać po kolejną garść ciekawostek. Lektura po prostu nigdy się nie nudzi.

Temat był dla mnie ciekawy, język autora całkowicie zrozumiały, a dzięki klarownemu podziałowi całości pracy można było dowolnie przeskakiwać pomiędzy różnymi rozdziałami wedle potrzeb. Według mnie to pozycja zdecydowanie warta swojej ceny, obowiązkowa w każdej biblioteczce. Autor wymienia tam nazwy wsi, miejscowości czy województw, w których prowadzono badania albo z których pochodzą jakieś historyczne źródła, dlatego istnieje duże prawdopodobieństwo, że czytelnik znajdzie wiadomości dotyczące bezpośrednio jego miejsca zamieszkania. A nuż ktoś nagle zrozumie, co miała na myśli jego babcia, kiedy przestrzegała przed zrobieniem czegoś, bo inaczej [tu wstaw nazwę demona] cię dorwie?

Podczas lektury naszła mnie jeszcze taka refleksja - nie sposób sobie wyobrazić, co czuli dawniej ludzie wierzący w świat nadprzyrodzony, jaki lęk im wiecznie towarzyszył. Wyobrażacie sobie dzisiaj pochować kogoś z waszej rodziny głową do ziemi z sierpem na karku, żeby tylko nocą nie wstał i was nie zaatakował? Brrr...