Ujarzmienie

Przyszło mi się wreszcie skonfrontować z drugą częścią dość przerażającej serii Jeffa VanderMeera. Pomimo iż poprzedniej części nie oceniłam wysoko, to jednak w głowie przypomniał mi się strach, który towarzyszył mi podczas czytania tej książki. Czy i tym razem włosy stawały dęba?

Czasem ślepo podążam za kontynuacjami, nawet nie zwracając uwagi na to, o czym będzie następna część. Tym razem było tak samo. Chciałam poczuć te dreszcze, które niechybnie się pojawiają podczas wieczornego czytania. Jednak tym razem wkroczyłam w kompletnie inną odsłonę Southern Reach. W poprzedniej części poznajemy od podszewki Strefę X, gdzie wszystko jest inne, mroczne i niespotykane. Natomiast w Ujarzmieniu, jak sam tytuł na to wskazuje, poznajemy organizację i śledczego, który stara się rozwiązać zagadkę owej strefy.

Przyznam, że i w Ujarzmieniu nie brakowało momentów, gdy strach było odwrócić się za siebie lub gdy mroczki wpływały do świadomości. Właśnie tak działają na czytelników dzieła Pana Jeffa. Ma to swój niesamowity klimat, ale jednocześnie czegoś tutaj brakuje. Coś, co sprawia, że przemierzam strony prawie na bezdechu, a jednak ocena mówi sama za siebie. Czego więc zabrakło? Nie wiem, możliwe, że to Southern Reach tak na mnie wpływa i nie potrafię racjonalnie myśleć i odpowiednio analizować danej pozycji. Jest w niej jednak ten pierwiastek, który sprawia, że szybciej lub później po zakończenie trylogii sięgnę. Nie wyobrażam sobie również sytuacji, w której miałabym pochłaniać jedną część za drugą. Ona musi swoje odstać. Przynajmniej w moim przypadku.

W tej części jesteśmy zasypywani innymi zagadkami, kompletnie inną odsłoną tego problemu. Tym razem wchodzimy w organizację. Czy jest to możliwe, by i ona została zainfekowana? Pan Jeff to idealny manipulant. Swoimi książkami sam tworzy w umysłach czytelnika istną Strefę X. Z jednej strony chcesz odłożyć książkę, ale z drugiej, musisz wiedzieć jak się historia zakończy. Kompletna dezorientacja.

Tak, jeżeli chcesz się poczuć zmanipulowany, zdezorientowany i kompletnie wydzielony z tego świata, sięgaj po tę serię raz dwa. Pozwoli ci wniknąć w przerażający świat, który bardzo ciężko objąć umysłem.

W drugim tomie trylogii Southern Reach Jeff VanderMeer opuszcza Strefę X i pokazuje czytelnikowi organizację Southern Reach, która zajmuje się badaniem tajemniczego obszaru. Tym razem głównym bohaterem jest John "Kontroler" Rodriquez, który obejmuje stanowisko dyrektora.

VanderMeer nie wyjaśnia wszystkich tajemnic z poprzedniego tomu, odkrywa jedynie część prawdy, którą udało się poznać Southern Reach. Stwarza to kolejne tajemnice i zmusza czytelnika do tworzenia nowych teorii oraz snucia domysłów czym tak naprawdę jest Strefa X i co się w niej dzieje.

Niestety na odwróceniu narracji i "wyjściu" do realnego świata sporo traci klimat książki. Czytelnik nadal odczuwa wiszące w powietrzu napięcie, jednak nie czuje zagrożenia. Nie zmienia to faktu, że książka wciąga od pierwszych stron i ciężko jest ją odłożyć.

Kolejnym minusem jest rezygnacja z kolorowych ilustracji pomiędzy rozdziałami. Zostały one zastąpione przez szaro-czarną grafikę z ostem.

4/5 "Ujarzmienie" zaskakuje, ale nie zachwyca. Cliffhanger na końcu i coraz więcej pojawiających się pytań sprawiły, że z niecierpliwością czekam na ostatni tom trylogii o Southern Reach.

,,Ujarzmienie" ujarzmiło moją pewność co do tego, że jedynie zmysły nas nie oszukują. Że to co widzimy, słyszymy, wąchamy i dotykamy to jedyna pewność jaką mamy na istnienie czegoś. Ta książka nie tylko otwiera oczy na niuanse i śmieje się z takiego podejścia do sprawy - ona przede wszystkim gra z czytelnikiem i pokonuje go jego własną bronią - pewnością. Bardzo to enigmatyczne, klimatyczne i ciekawe. Nie dziwię się, że jest tak wysoko na amerykańskiej liście najlepszych książek.

Analizując treść tej książki i wydając o niej opinię należy w pierwszej kolejności podkreślić fakt, że jest to trylogia. Napisanie trylogii jest o tyle trudniejsze, że w każdej książce należy zachować podobny poziom - o ile, tak jak w tym przypadku nie podnosić go z każdą kolejną książką. Zakładając, że tak właśnie będzie u VenderMeera, następny tom będzie po prostu genialny, bo to, co zrobił w drugiej części sprawia, że ,,czacha dymi". Poziom napięcia sięga zenitu a pomyslowość autora dotyka samego nieba wyobraźni.

Pierwsza część trylogii Vandermeera wstrząsnęła moją bezsilnością względem poziomu współczesnych powieści sci-fiction. Przywróciła wiarę, że da się stworzyć coś innowacyjnego, co pochłonie czytelnika bez reszty nie tylko na poziomie jego czasu, ale przede wszystkim umysłu. To książka z tych, które pozostają na długo, dlatego trzeba je znać. Klasa!