Ufać zbyt mocno

Mam wrażenie, że nastała moda na pisanie powieści opartych na prawdziwym życiu. Nie tyle na codziennych losach zwykłych ludzi, co na przybliżonej analizie danej postaci, z którą może utożsamić się niemal każdy. Trudna praca, brak szczęścia, monotonia, pech w znajdywaniu miłości. Brzmi jak motyw przewodni z życia wielu ludzi. Nic więc dziwnego, że tak chętnie czytamy tego typu powieści, bo nie tylko możemy podbudować się tym, że ktoś inny ma gorzej, ale i odnaleźć trochę zrozumienia czy pocieszenia w tym, że nie jesteśmy z danym problemem sami.

Właśnie z takim motywem pojawiła się powieść "Ufać zbyt mocno". Blanka, narratorka i główna bohaterka trafiła w życiu na dobrą drogę, która pomogła jej wybić się finansowo. Tylko co z tego? Praca okazała się mieć mniejsze znaczenie niż myślała, bo gdy trafiła już do tego elitarnego świata wysokich stanowisk poznała mechanizm rządzący bankiem, w którym pracowała. Etat dyrektorki zmuszał ją do zarządzania pracownikami w sposób, który jej się nie podobał, a realizacja zamierzonych celów co raz częściej zaczęła budzić wyrzuty sumienia i wątpliwości, czy oszukiwanie klientów jest warte tego wszystkiego. Ten kto miał możliwość zajrzeć do podobnych mechanizmów władzy danej firmy wie, jak trudno jest to wszystko przetrzymać, więc nic dziwnego, że Blanka w końcu zaczyna mieć wątpliwości.

Postać kobiety niezmiernie przypadła mi do gustu - jej charakter w pełni zdobył moje uznanie a pierwszoosobowa narracja przypominała mi raczej formę pamiętnika niż zwykłej fabuły. Blanka nie ma oporów przed ujawnianiem swoich wątpliwości czy narzekaniem na wszystko co ją otacza, ale robi to w bardzo subtelny sposób, by jednocześnie nie zmęczyć tym czytelnika. Opierając się na przekonaniu, że wszystkie kobiety dookoła niej mają szczęście większe niż ona, szczególnie jeśli dotyczy to miłości - więc gdy na horyzoncie pojawia się Marcel, nie waha się ani chwili. I choć początkowo wszystko wskazuje na to, że i jej los zaczął sprzyjać, pojawiają się też wątpliwości. Wielkim plusem jest to, że Blanka ma swobodę w postrzeganiu świata i bez zbędnego rozkładania na czynniki pierwsze wszystkiego co ją otacza, jasno poddaje w wątpliwość to co uważa za słuszne. Robi to w sposób na tyle oczywisty i swobodny, że łatwo może stać się motywacją dla innych czytelniczek.

Powieść Jadwigi Czajkowskiej jest trochę inna niż wszystkie mi znane. Przede wszystkim nie ma rozdziałów, które bardzo lubię, ale bez których mogę się obejść, jeśli książka naprawdę przypadnie mi do gustu. W tym przypadku wyszło to powieści na dobre, bo autorka przedstawiła ciągiem życie Blanki z jej narracją, więc bardziej przypominało to zwierzenia bohaterki. Odnalazłam się w takiej formie bez problemu, między innymi za sprawą swobody i lekkości w stylu pisarki.

Losy Blanki to nic innego jak powieść oparta na zwierzeniach bohaterki podobnej wielu z nas. Narzucone z góry cele uniemożliwiają rozwój zawodowy w sposób o którym marzymy łączy się z miłością, która nie zawsze jest tak wartościowa jak można by przypuszczać. "Ufać zbyt mocno" uczy, że szczęście jest ulotne a zaufanie można bardzo łatwo stracić. I choć powieść napisana została z przekąsem, lekkością i pomysłem na fabułę to pokazuje prawdę o życiu jakie by ono nie było. Czyta się jednym tchem, humor i dystans do siebie przebijają z każdej strony a wartości, które dostrzec można na podstawie życia głównej bohaterki dodają powieści wartości.

Samodzielna, niezależna, zdeterminowana do osiągnięcia celu. I nieszczęśliwa. Marząca o życiu u boku silnego mężczyzny, przy którym będzie mogła zostać nieco słabszą kobietą. Tylko czy faktycznie można zmienić swoje życie z dnia na dzień? Czy możemy być przygotowani na niespodzianki i wyzwania, które szykuje nam los?

„Czy może być coś cenniejszego niż bliskość drugiego człowieka? Czy pogoń za karierą może być ważniejsza niż zaufanie, zrozumienie, dawanie i otrzymywanie ciepłych, zwykłych i bezpretensjonalnych gestów”?

Czego oczekujemy od powieści obyczajowej? Tematyki kobiecej pozwalającej nam odnaleźć się w sytuacji bohaterek? Ważnych, uniwersalnych i aktualnych tematów wśród których każda z nas znajdzie coś dla siebie? Refleksji, wzruszeń, uśmiechów? A może jeszcze więcej? Może czegoś innego? Ja skłaniam się w stronę wymienionych przeze mnie elementów i kiedy po lekturze mogę pogodnie je „odhaczyć” czuję się usatysfakcjonowana, a tak było w przypadku tej powieści.

Na początku miałam problem z doszukaniem się w niej tego czegoś, elementu pozwalającego mi zatopić się w tej lekturze bez sprawdzania liczby stron czy czasu potrzebnego do zakończenia rozdziału. Być może wynikało to z faktu, że na pierwszych stronach bohaterka opisuje swoją pracę w banku, co nie brzmi zbyt intrygująco. Sama Blanka także nie potrafiła wzbudzić mojej sympatii. Czekałam na rozwój wydarzeń, na przełom, na zmiany. Szkoda skreślać książkę na samym początku. Z radością muszę przyznać, że doczekałam się- kilku zaskoczeń, ważnych życiowych tematów, konieczności podjęcia istotnych decyzji, trudnych wyborów i podbramkowych sytuacji.

Czajkowska niestety nie do końca przekonała mnie do swojej bohaterki i to był dla mnie największy problem. Doceniłam jej siłę, niezależność, determinację w dążeniu do celu- bardzo lubię takie książkowe postacie i zawsze doceniam kobiety pokroju Blanki. Nie kupuję jednak jej temperamentu, wybuchowości, doszukiwania się drugiego dna. Czasami miałam ochotę nią potrząsnąć i zapytać, co właściwie wyprawia i w jakim celu. Bez wątpienia jednak ciężko pozostać wobec niej obojętnym, a to zawsze należy, moim zdaniem, wpisać po stronie zalet.

Warto dodać, że autorka wykreowała powieściowych bohaterów w taki sposób, że każdy z nich wywołuje w nas określone emocje. Czasami są one niezwykle pozytywne, oscylujące wokół sympatii, wzruszenia, uśmiechu na ustach. Innym razem z kolei budzi się w nas niechęć, niezrozumienie, czy nawet pogarda. Nie doszukałam się ani jednej postaci, wobec której mogłabym pozostać obojętna, co wydaje mi się sporym osiągnięciem i świadczy o tym, że dopracowaniu sylwetek bohaterów Czajkowska poświęciła sporo czasu i energii.

Na pierwszy plan w powieści wysuwa się kwestia roli kobiety w dzisiejszych czasach i jej miejsca u boku mężczyzny. I muszę przyznać, że temat ten szczerze mnie zainteresował. Czy kobieta powinna biernie polegać na mężczyźnie, ufając mu bezgranicznie czy też walczyć o siebie, swoją pozycję, zarabiać pieniądze i współdecydować o planowanych wydatkach? Co jednak najważniejsze, Czajkowska subtelnie wplata w te rozważania kolejne istotne kwestie, jak rola rodziny w naszym życiu czy ponadczasowa już adopcja.

Czyta się szybko i lekko. Autorka pisze składnie, nie rozwodząc się na temat niepotrzebnych elementów i nie odbiegając od tematu. Z czasem można faktycznie zagłębić się w tej historii, szczególnie w drugiej połowie książki, kiedy akcja staje się ciekawsza, bardziej dynamiczna i nieprzewidywalna.

Nie zaliczyłabym te książki do bestsellerów, ale to sprawnie napisana literatura o kobietach i dla kobiet. Zgrabny miks zapewniający trochę rozrywki i kilka spraw do przemyślenia.