Książka jest spojrzeniem na europejskie (w mniejszym stopniu amerykańskie) kino drugiej dekady XX wieku w kontekście jego miejsca wśród tradycyjnych sztuk, zwłaszcza literatury i teatru, ale też tańca i pantomimy. Składa się z czterech zasadniczych części. Część pierwsza poświęcona została refleksjom na temat kina włosko-francuskiego pisarza Ricciotto Canudo, druga narodzinom koncepcji kina artystycznego, działalności wytwórni Film d`Art oraz SCAGL, a także dorobkowi filmowemu wybitnego reformatora teatru André Antoine`a. Część trzecia, zatytułowana W kręgu tańca i pantomimy, dotyczy relacji kina niemego z wymienionymi sztukami, również związków z filmem wielu artystów, między innymi Hugona von Hofmannsthala i Maxa Reinhardta. Czwarta część skupia się na filmowych fascynacjach pisarzy-ekspresjonistów.
Książka Joanny Wojnickiej jest oryginalną próbą całościowego spojrzenia na niedocenione w historiografii filmowej dwunastolecie kina niemego. Autorka wyróżniła badawczo lata 1908–1920, ale zarazem wykazała się świetną znajomością tego wszystkiego, co tę cezurę poprzedziło i co nastąpiło bezpośrednio po niej. Swoje wywody oparła na ważnej przesłance, w myśl której fundamentalne znaczenie dla rozwoju sztuki filmowej miało eksperymentalne zajmowanie się filmem przez sławnych ludzi teatru, malarzy, muzyków i poetów na początku XX wieku. Nowe, pierwsze w pełni techniczne medium filmu przede wszystkim ciekawiło, intrygowało i inspirowało. Dla artystów drugiej dekady XX wieku okazało się atrakcyjne i produktywne, co dało autorce sposobność, by pokazać konsekwencje nieuniknionych interakcji. Stąd też rola, jaką przypisuje ona wybitnym pisarzom i poetom, by wymienić tylko Guillaume`a Apollinaire`a, Hugona von Hofmannsthala i Gabriela d`Annunzia.
Z recenzji prof. Krzysztofa Kozłowskiego
Joanna Wojnicka – historyk filmu, profesor nadzwyczajny w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się historią kina europejskiego, a także związkami kina z innymi sztukami, przede wszystkim literaturą i teatrem. Autorka książek: Świat umierający. O późnej twórczości Luchino Viscontiego (2001), Słownik wiedzy o filmie (wraz z Olgą Katafiasz, 2005, 2009), Dzieci XX Zjazdu. Film w kulturze sowieckiej lat 1956–1968 (2012, nominacja do nagrody PISF dla najlepszej książki filmowej roku), Historia filmu. Od Edisona do Nolana (wraz z Rafałem Syską, 2015), Prorocy, kapłani, rewolucjoniści. Szkice z historii kina rosyjskiego (2019). Redaktorka (wraz z Grażyną Stachówną) tomów Autorzy kina europejskiego (2003) oraz Autorzy kina polskiego (2004). Zredagowała tom Od Puszkina do Brodskiego. Adaptacje literatury rosyjskiej (2017). Opublikowała wiele artykułów w czasopismach i książkach zbiorowych.
Publikacja dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej oraz Instytutu Sztuk Audiowizualnych
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii film i kino
Jakie konkretnie państwa i nurty artystyczne są głównym tematem tej publikacji?
Książka koncentruje się przede wszystkim na kinematografii europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem nurtu włosko-francuskiego. Autorka analizuje działalność kluczowych wytwórni, takich jak Film d'Art oraz SCAGL, w kontekście ich wpływu na rozwój wczesnej sztuki filmowej. W mniejszym stopniu opracowanie dotyka produkcji amerykańskich, skupiając się na specyfice rozwoju kina na starym kontynencie. Jest to rzetelne źródło wiedzy o początkach europejskiego kina artystycznego i jego profesjonalizacji.
Jaki dokładnie przedział czasowy obejmuje opracowanie naukowe "Triumf kinematografu"?
Publikacja szczegółowo bada dwunastoletni okres w historii kina niemego, przypadający na lata 1908-1920. Joanna Wojnicka rzuca światło na rzadziej opisywaną w literaturze drugą dekadę XX wieku, wykraczając poza same pionierskie lata kinematografu. Analiza obejmuje zarówno wydarzenia bezpośrednio poprzedzające tę cezurę, jak i konsekwencje artystyczne, które nastąpiły tuż po niej. Pozwala to czytelnikowi zrozumieć ewolucję ruchomego obrazu w kluczowym momencie formowania się języka filmu.
Czy treść skupia się na aspektach technicznych, czy na teorii sztuki?
Publikacja kładzie nacisk na relacje wczesnego kina z literaturą, teatrem, tańcem oraz pantomimą. Zamiast opisów technologii kamer, czytelnik znajdzie tu rozważania o interakcji filmu z tradycyjnymi dziedzinami sztuki i literatury ekspresjonistycznej. Treść przybliża rolę wybitnych twórców, takich jak Max Reinhardt czy Guillaume Apollinaire, w procesie nobilitacji kinematografu jako nowego medium. To opracowanie teoretyczne i historyczne, które analizuje film jako pełnoprawną dyscyplinę artystyczną.
Jakie kompetencje naukowe posiada autorka tego opracowania o kinie niemym?
Autorką książki jest profesor Joanna Wojnicka, uznana historyk filmu związana zawodowo z Uniwersytetem Jagiellońskim. Jako pracownik naukowy Instytutu Sztuk Audiowizualnych, specjalizuje się w historii kina europejskiego oraz jego związkach z teatrem i literaturą. Jej dorobek obejmuje liczne, nagradzane publikacje, w tym nominacje do nagród PISF za najlepsze książki filmowe roku. Wybór tej pozycji gwarantuje dostęp do wiedzy popartej wieloletnim doświadczeniem badawczym i akademicką rzetelnością.
Dla jakiego typu czytelnika ta pozycja nie będzie odpowiednim wyborem?
Książka ta nie będzie trafnym zakupem dla osób poszukujących lekkich ciekawostek o współczesnych produkcjach blockbusterowych. Ze względu na swój naukowy charakter i gęstą strukturę analizy historycznej, tekst wymaga od odbiorcy dużego skupienia oraz zainteresowania estetyką początku XX wieku. Czytelnicy nastawieni na poznawanie technologii cyfrowych lub współczesnego Hollywood znajdą tu zupełnie inną, akademicką perspektywę badawczą. Jest to propozycja skierowana do świadomego odbiorcy, pragnącego zgłębić kulturowe korzenie dziesiątej muzy.
