Nastolatki, przeżywając silne emocje takie jak strach, lęk, smutek czy złość, mogą doświadczać dystresu, niepokoju, dyskomfortu. Choć nie zawsze werbalizują trudne doznania, to ich zachowanie i emocjonalna ekspresja komunikują, że trudno im znieść własne przeżycia emocjonalne. Aby uniknąć nieprzyjemnych odczuć, podejmują działania nastawione na ich stłumienie, ucieczkę od nich lub odwrócenie od nich uwagi. Zachowania te z czasem są wzmacniane negatywnie, ponieważ za każdym razem, gdy uda się uniknąć przeżywania przytłaczających emocji i wywołującej je sytuacji, dyskomfort znika. Niestety stosowanie strategii opartej na unikaniu na dłuższą metę nie pozwala nauczyć się skuteczniejszych i bardziej pomocnych sposobów radzenia sobie z intensywnymi emocjami. Program terapeutyczny opisany w niniejszym poradniku jest przeznaczony dla osób w wieku 13–18 lat dotkniętych zaburzeniami emocjonalnymi (m.in. zaburzenie lękowe uogólnione, fobia społeczna, zaburzenie paniczne, fobie swoiste, agorafobia, zaburzenia depresyjne). Pomaga nastolatkom zrozumieć odczuwane emocje i działania podejmowane w reakcji na nie. Zmierza do zmiany nawyków związanych z regulacją emocji, aby zmniejszyć intensywność i częstotliwość narzucających się, przytłaczających uczuć. Uczy, że emocje – nawet te trudne i niewygodne – pełnią ważną funkcję, dlatego tak istotna jest ich akceptacja, pozwalająca zapanować nad odruchową reakcją, aby reagować skuteczniej. Kształtowane w jego ramach umiejętności bazują na strategiach i zasadach zaczerpniętych z terapii poznawczo-behawioralnej, terapii behawioralnej oraz terapii opartych na uważności i akceptacji. Niniejszy poradnik – stanowiący uzupełnienie podręcznika terapeuty – służy do powtarzania i utrwalania wiadomości zdobytych podczas sesji. Zawiera wszystkie materiały niezbędne do wykonywania zadań zaleconych przez terapeutę. Jest źródłem rzetelnej wiedzy dla nastolatków uczestniczących w terapii, wspierając ich działania między sesjami. Prezentowany program terapeutyczny wpisuje się w podejście transdiagnostyczne w terapii zaburzeń emocjonalnych – lękowych i nastroju (depresyjnych). Stworzono go z myślą o efektywnej pracy z młodymi osobami wykazującymi objawy kilku zaburzeń, objawy podprogowe lub mieszane. Jego modułowa struktura umożliwia terapeucie realizację całego cyklu terapeutycznego bądź zmodyfikowanie go w taki sposób, by jak najlepiej dostosować interwencję do odbiorcy. Poszczególne techniki są nakierowane na podstawowe problemy leżące u podstaw zaburzeń emocjonalnych. Autorzy: David H. Barlow , Jamie A. Sherman , Jill Ehrenreich-May , Sarah M. Kennedy , Shannon M. Bennett
Dla kogo jest przeznaczony poradnik "Transdiagnostyczna terapia zaburzeń emocjonalnych młodzieży"?
Ten poradnik jest specjalnie zaprojektowany dla nastolatków w wieku od 13 do 18 lat, którzy zmagają się z różnymi zaburzeniami emocjonalnymi. Oferuje wsparcie młodym osobom doświadczającym objawów takich jak uogólnione zaburzenie lękowe, fobia społeczna, zaburzenie paniczne, fobie swoiste, agorafobia oraz zaburzenia depresyjne. Program ma na celu pomóc młodzieży w nawigowaniu intensywnymi emocjami, takimi jak strach, lęk, smutek i złość, które często prowadzą do dyskomfortu. Jego zawartość jest dostosowana do unikalnych wyzwań, z jakimi mierzy się młodzież w efektywnym zarządzaniu swoim dobrostanem emocjonalnym.
Jakie strategie radzenia sobie z emocjami proponuje ten poradnik młodzieży?
Poradnik uczy młodzież skutecznych i pomocnych sposobów radzenia sobie z intensywnymi emocjami, odchodząc od nieefektywnych strategii unikania. Zmierza do zmiany nawyków związanych z regulacją emocji, aby docelowo zmniejszyć ich intensywność i częstotliwość. Kluczowym elementem jest nauka akceptacji emocji, nawet tych trudnych, co pozwala zapanować nad odruchową reakcją i reagować w bardziej konstruktywny sposób. Program kształtuje umiejętności bazujące na strategiach poznawczo-behawioralnych, behawioralnych oraz tych opartych na uważności i akceptacji.
Czy poradnik jest przeznaczony wyłącznie dla młodzieży z diagnozą konkretnego zaburzenia?
Nie, poradnik wpisuje się w podejście transdiagnostyczne, co oznacza, że jest skuteczny dla osób wykazujących objawy kilku zaburzeń emocjonalnych, objawy podprogowe lub mieszane. Stworzono go z myślą o szerokim spektrum trudności emocjonalnych, a nie tylko o ściśle zdiagnozowanych jednostkach chorobowych. Jego modułowa struktura umożliwia terapeutom dostosowanie interwencji do indywidualnych potrzeb młodego pacjenta. Celem jest pomoc w radzeniu sobie z podstawowymi problemami leżącymi u podstaw różnorodnych zaburzeń emocjonalnych.
W jaki sposób poradnik "Transdiagnostyczna terapia zaburzeń emocjonalnych młodzieży" wspiera proces terapeutyczny?
Niniejszy poradnik stanowi uzupełnienie podręcznika terapeuty i jest przeznaczony do pracy z młodzieżą między sesjami terapeutycznymi. Jego głównym celem jest powtarzanie i utrwalanie wiadomości zdobytych podczas spotkań z terapeutą. Zawiera on wszystkie niezbędne materiały do wykonywania zadań zaleconych przez specjalistę, co ułatwia praktykowanie nowych umiejętności. Jest to cenne źródło rzetelnej wiedzy dla nastolatków, wspierające ich aktywne działania w procesie zdrowienia. Dzięki niemu młodzież może kontynuować pracę nad swoimi emocjami w domowym środowisku.
Jakie podejścia terapeutyczne stanowią podstawę programu opisanego w poradniku?
Program terapeutyczny opisany w poradniku bazuje na sprawdzonych i efektywnych strategiach zaczerpniętych z kilku nurtów. Wykorzystuje zasady terapii poznawczo-behawioralnej, która koncentruje się na zmianie myśli i zachowań. Ponadto, czerpie z terapii behawioralnej, skupiającej się na modyfikacji nieadaptacyjnych zachowań. Kluczowe są również elementy terapii opartych na uważności i akceptacji, które pomagają w świadomym doświadczaniu i akceptowaniu trudnych emocji. Połączenie tych podejść umożliwia kompleksowe wsparcie młodzieży w regulacji emocji i radzeniu sobie z zaburzeniami.
