Tajemnica Leili

Koooshyar Karimi mógł prowadzić wygodne i zwyczajne życie jako lekarz. Postanowił jednak, wbrew prawu i obowiązującym nakazom, pomagać kobietom w przerywaniu ciąży. Ratując ich życie każdego dnia naraża swoje.

Lubię udawać się w czytelnicze podróże po krajach kulturalnie odmiennych, poznawać ich obyczajowość, tradycję, a przede wszystkim gromadzić wiedzę na temat warunków, w jakich żyją tamtejsze kobiety. Często podróże te mnie przytłaczają, sprawiają, że ciężko mi pogodzić się z faktami. Ale potrzeba ich odbywania zawsze okazuje się silniejsza. „Tajemnica Leili” to tytuł, który krążył mi po głowie od dawna, potrzebowałam jednak czasu, by odpowiednio się na tę lekturę nastroić.

To jedna z tych powieści, na które czas jednak nigdy nie jest odpowiedni. Przekonałam się o tym szybko, poznając już pierwsze strony. Bardzo dobrym pomysłem okazała się w tym przypadku dwutorowa, pierwszoosobowa narracja. Z jednej strony poznajemy kulisy pracy doktora Karimiego- lekarza, który pomaga kobietom, dokonując aborcji oraz odbudowując błony dziewicze, choć wie, że grozi mu za to kara śmierci. Z drugiej strony mamy możliwość wysłuchania historii tytułowej Leili, opowieści przykrej i niezwykle przytłaczającej. Połączenie tych dwóch historii, które obfitują w punkty wspólne, sprawia, że książka nabiera wielkiego ciężaru emocjonalnego, jaki wraz z lekturą przyjmujemy na swoje barki.

Bohaterzy tej powieści to ludzie, jakich dziś wydaje się być coraz mniej. Odważni, gotowi walczyć w obronie innych, zdeterminowani w realizacji celu i walce z systemem. Jestem pewna, że ktoś bez wahania nazwałby ich głupcami i być może biorąc pod uwagę realia, w których przyszło im żyć, nie byłoby to określenie przejaskrawione, ale ja potrafię i chcę ich zrozumieć. Obydwoje okazali się dla mnie postaciami szalenie inspirującymi, będącymi wzorami do naśladowania. Ani razu nie zdarzyło mi się pomyśleć, że podjęte przez nich decyzje są błędne, a wybory niewłaściwe, choć często niepozbawione konsekwencji.

Zagłębiając się w te historię czytelnik powinien być przygotowany, że to nie będzie przyjemna czytelnicza przygoda, że ta powieść nie dostarczy mu rozrywki. Nie, wręcz przeciwnie. To opowieść pouczająca i inspirująca, skłaniająca do refleksji, zmuszająca do wyborów i ujarzmienia własnej wyobraźni. Bo podczas lektury wielokrotnie nasuwają nam się nieprzyjemne refleksje, zadajemy sobie niepokojące pytania, a zdarza się, że i oczy mogą się zaszklić.

Ta powieść to także niezwykłe źródło wiedzy dotyczącej Iranu i obowiązujących w nim nakazów, szczególnie w przypadku kobiet. Choć nie spotkałam się z tym tematem po raz pierwszy, nigdy nie przestanie mnie to dziwić, a nawet szokować. Rygorystyczność ich przestrzegania, brutalność karania, wszechobecność w codziennym życiu sprawiają, że rzeczywistość irańskich kobiet jest bardzo smutna i ograniczona, nastawiona przede wszystkim (oprócz usługiwania mężom) na przestrzeganie zasad. Nigdy tego nie zrozumiem i nigdy nie zaakceptuję, niewątpliwie jednak lektura pozwala popatrzeć w inny sposób na to, co mamy. Docenić to i spokojnie odetchnąć.

To jedna z niezapomnianych książek. Autentyczna, realistyczna, prawdziwa. Do bólu.

Niby jedna z wielu książek przybliżających dramatyczną wręcz sytuację kobiet na Bliskim Wschodzie, a jednak inna. Kooshyar Karimi bardzo mnie poruszył tą lekturą. Może dlatego, że dot. ona kobiet w takim kraju, jakim jest Iran?! A może dlatego, iż postać autora i głównego obok kobiet bohatera tej książki jest tak niezwykła... Jestem pełna podziwu dla tego człowieka.

Urodzony w slumsach z ojca muzułmanina i matki żydówki autor jest żywym dowodem na to, że da się wybić, coś osiągnąć. Dzięki zdobytemu wykształceniu, determinacji, szczęściu osiągnął wysoki status społeczny, zdobył pieniądze, rodzinę. Mimo, iż miał w zasadzie wszystko, nie spoczął na laurach, a mógł. Nie potrafił odmawiać kobietom, które błagały go o pomoc.

W Tajemnicy Leili opowiada historię jednej z wielu takich kobiet, jednej z wielu, a jednocześnie ogromnej rzeszy jej podobnych, tych które do niego trafiły i tych które tego szczęścia w nieszczęściu nie miały. Dzięki Leili mający z pozoru wszystko

Kooshyar stawia wszystko na jedną kartę i dokonuje radykalnej zmiany swojego życia.

Cała historia opisana jest z dwóch perspektyw - Kooshyara i Leili. Historia, jakich w Iranie (i nie tylko) zapewne wiele. Tym bardziej powinien ją poznać świat, ten świat, który w XXI wieku tak wiele mówi, pisze o równych prawach dla kobiet i mężczyzn. Historia wciąga, porusza, nikogo nie pozostawi obojętnym. Polecam.My mamy ten przywilej, że urodziłyśmy się w miarę bezpiecznym, normalnym społeczeństwie. Bohaterki tej książki (zarówno Leila, jak i miliony bezimiennych) tego szczęścia nie miały. Trzeba o tym wiedzieć, pamiętać, mówić.

"Jaka jest nadzieja dla Iranu, jaka nadzieja dla świata, skoro ludzie, którzy widzą monstrualną niesprawiedliwość takiej kary, decydują się na jej usankcjonowanie albo milczenie?"

Publikacja przejmująco przybliża dramatyczną sytuację kobiet w islamskim fundamentalizmie pod koniec lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku. To mocny apel o przywrócenie godności irańskich kobiet, likwidację fanatyzmu, religijnego faszyzmu, teokratycznej ideologii, bezkompromisowej konserwatywności, nietolerancji, prześladowań i przemocy, w tym zabójstw honorowych, egzekucji nieletnich, kamieniowanie kobiet za cudzołóstwo i wieszanie mężczyzn za homoseksualizm. Irańskie kobiety pozbawione praw do swobodnego decydowania o sobie, dostępu do edukacji, podejmowaniu pracy, wybieraniu mężów, przymuszane do bezwzględnego posłuszeństwa i służebnictwa wobec mężczyzn. Realna groźba pozbawienia życia za zajście w ciążę lub utratę dziewictwa poza związkiem małżeńskim, zakaz dokonania aborcji, nawet jeśli ciąża jest efektem gwałtu. Czy coś zmieniło się na lepsze po dwudziestu latach?

Kooshyar Karimi, ceniony lekarz, pomimo grożącego mu niebezpieczeństwa, ratował kobietom życie dokonując zabiegów przerwania ciąży czy odtworzenia błony dziewiczej. Ze zrozumieniem specyficznej sytuacji kobiet w irańskim społeczeństwie, realistycznym spojrzeniem na otaczającą kulturową rzeczywistość, empatyczną postawą, we wzruszający i przenikliwy sposób przybliża bolesne historie kilku swoich pacjentek dbając o zachowanie tajemnicy tożsamości kobiet. Najwięcej dowiadujemy się o dwudziestodwuletniej Leili, bardzo inteligentnej i ambitnej osobie, której marzenia o studiowaniu i pracy w charakterze nauczycielki nie spełniły się ze względu na zakaz kontynuowania nauki wydany przez jej rodzinę. Pozostają jej jedynie książki, ale i do nich ma bardzo ograniczony dostęp, w ciągu roku dostaje zaledwie kilka pozwoleń na wizytę w pobliskiej, słabo wyposażonej bibliotece. Czy kobieta zdoła zawalczyć o siebie, a może jej sytuacja jest już z góry przesądzona? Jak potoczy się jej miłość do przystojnego właściciela sklepu? Z jakimi moralnymi, rodzinnymi i prawnymi konsekwencjami misji niesienia pomocy irańskim kobietom przyjdzie zmierzyć się Kooshyarowi?

[Adres usunięty]