Strajk Historia buntów pracowniczych

W ramach mojej ulubionej serii publikowanej przez Wydawnictwo RM pt. „Ludowa Historia Polski” ukazała się kolejna znakomita pozycja, która prezentuje realia życia marginalizowanych dotychczas w narracji historycznej grup społecznych. Mowa o książce autorstwa Jarosława Urbańskiego o wielce wymownym tytule „Strajk. Historia buntów pracowniczych”, która zabiera czytelnika wszędzie tam, gdzie polscy robotnicy dociekali swoich praw na drodze zorganizowanego oporu.

Co ciekawe, centrum opisywanych wydarzeń staje się Poznań, a ściślej tzw. Zakłady Cegielskiego, gdzie w II połowie XIX wieku rozpoczyna się historyczna opowieść o dziejach wielkopolskich robotników. Tam, mimo zawirowań historycznych i zmian w przynależności państwowej tego regionu, biło robotnicze serce pełne poczucia krzywdy i niesprawiedliwości społecznej. To właśnie w tej fabryce w 1872 roku miał miejsce pierwszy strajk załogi, który rozpoczął serię podobnych wystąpień pracowniczych u schyłku XIX i w XX wieku. Szczególnym okazał się strajk zorganizowany w czerwcu 1956r., który przeszedł do historii pod nazwą poznańskiego czerwca. To od niego zaczyna się historia słynnych robotniczych protestów w czasach PRL, o których również przeczytamy na kartach tej książki.

Wyjątkowy dla czytelnika zainteresowanego współczesnym rynkiem pracy jest fragment, w którym autor, bazując na relacjach pracowników przedstawił kulisy pracy w firmie Amazon, której standardy daleko odbiegają od norm obowiązujących w innych światowych koncernach. I choć problemy dzisiejszych zatrudnionych różnią się od tych sprzed dziesięcioleci, to nadal zachodzi potrzeba upominania się o bazowe prawa człowieka.

„Strajk. Historia buntów pracowniczych” to książka rzetelna, oparta na licznych materiałach źródłowych, napisana ręką teoretyka i praktyka w dziedzinie manifestacji społecznych. Jej wartość naukowa jest nie do przecenienia, zwłaszcza dla tych żywo zainteresowanych tematem, którzy chcą poznać genezę buntów robotniczych na ziemiach polskich i przekonać się, jak wiele osiągnęła ta grupa społeczna dzięki współpracy i umiejętności stawiania grupowego oporu.

„Jak się Panu/ Pani udawało pozyskać ludzi do działania? / Bogdan Borusewicz a propos strajku w stoczni / Udawało się nam zebrać ludzi, odwołują się do haseł i uczuć patriotycznych. Tylko one odnosiły skutek. Absolutnie żadne postulaty socjalne”!

Rafał Ziemkiewicz

Strajki, które zespalały społeczeństwo jeszcze w latach osiemdziesiątych, dziś dla leniwego i nastawionego na socjale narodu nic nie znaczą, a już na pewno nie zachęcają do ich powtarzania, na tak wielką skalę, jak te w stoczniach, czy podczas protestów wielomilionowego ruchu Solidarność.

Co się stało z naszym krajem, można by zapytać. Zmiana wartości, przyczyniła się do zmiany myślenia. Jeszcze pięćdziesiąt lat temu, szybujące ceny paliw wywołałyby kilkuset tysięczny bunt, jeśli nie milionowy. Dziś drożyzna w sklepach i fasola po 60 zł za kilogram nikogo nie obchodzą. Od lat strajki doprowadzały do poprawy sytuacji strajkujących, a i całego kraju, patrząc na to, co dzieje się dziś, kiedy zboże z Ukrainy wjeżdża do Polski, trując nasze dzieci, a ceny energii szybują ospałość społeczeństwa, jest wręcz niezrozumiała.

Prawdopodobnie pierwszy strajk w Polsce miał miejsce w 1690 roku w kopalni soli w Wieliczce, kiedy zarząd kopalni obniżył taryfę, według której górnicy mogli zamieniać własny deputat solny na gotówkę. Nieudane pertraktacje pracowników z kierownictwem doprowadziły do strajku. Co, to były za czasy… Pierwsze strajki latem 1980 roku były reakcją na podwyżki cen mięsa i wędlin, wprowadzone przez ówczesną ekipę rządzącą Edwarda Gierka. "Nieuzasadnione przerwy w pracy" - jak głosiła partyjna propaganda i pisały ówczesne gazety — zaczęły się w początkach lipca. Rozumiecie, to? PODWYŻKI CEN MIĘSA I WĘDLIN… Aż się nie chce wierzyć, że dziś szybujące ceny nas nie ruszają.

O strajkach w naszym kraju napisano wiele… Szkoda, że w mediach były, to raczej kłamstwa niż prawda. Nad tematem pochylił się także Pan Jarosław Urbański w swej najnowszej książce Strajk historia buntów pracowniczych. Pozycja ta, jest kolejną w serii Ludowa historia Polski, oraz kolejną, która mnie zachwyca. Autor porusza temat strajków na przestrzeni lat, w naszym kraju począwszy od tego w fabryce Cegielskiego.

Strajk, który wybuchł o godzinie 6.30 28 czerwca 1956 r. w Zakładach Przemysłu Metalowego Hipolit Cegielski (noszących wówczas nazwę Zakłady im. Józefa Stalina), przerodził się w pierwszy w PRL spontaniczny protest przeciw władzy. Robotnicy w milczeniu wyszli z zakładów i skierowali się w stronę centrum Poznania.

Dalej możemy przeczytać, o polskich stoczniach (w ostateczności rozgrabionych i sprzedanych zagranicznym inwestorom), a także o kobietach, które walczyły o zmianę w strukturach pracy, płacy i dostępności artykułów pierwszej potrzeby.

Jak już pisałam wyżej, ta publikacja jak i cała seria mnie zachwyca. Mam wielką nadzieję, że będzie ona bardzo mocno rozbudowana, bo dzisiejsze społeczeństwo i pokolenia naszych dzieci nie ma pojęcia o prawdziwej Polsce, a także w życiu w niej. Dla mnie książki Pana Urbaniaka wnoszą wiele, w świadomość społeczną, tak dziś potrzebną, a tak jednocześnie zaginioną. Potrzebujemy Pisarzy, którzy poruszą najważniejsze wątki naszej historii, w sposób, który da do myślenia narodowi i doprowadzi do zmian w kraju. Zaślepieni technologią IT, internatem, mediami społecznościowymi w ogóle nie orientujemy się nie tylko we własnej historii, ale przede wszystkim w tym, co doprowadziło do upadku naszego narodu, biedy, zacofania, strajków i życia, które jeszcze niedawno prowadzili nasi dziadkowie, czy rodzice. Książka ważna i potrzebna, otwierająca pole do szerokiej dyskusji, zwłaszcza w kwestii tego, że historia lubi się powtarzać.

[Adres usunięty]