W MOSKWIE NIE SŁYCHAĆ PŁACZU
Ta książka nie jest reportażem, chociaż wszystko, co w niej opisałem, zdarzyło się naprawdę. Dzieje się przy kawiarnianym stoliku w Moskwie i na wojnach, które Rosja toczy przez ostatnie lata. Opisywałem je jako dziennikarz. Oglądałem z bliska. Na wojnach giną ludzie, a równie często ginie przyjaźń Stolik z widokiem na Kreml to też historia grupy przyjaciół, którzy przestali nimi być. Ktoś z nich zapytał, dlaczego właściwie piszę książkę o Rosji. Nie wiedziałem, co powiedzieć. Może po prostu chciałem się pożegnać.
Fragment książki
Siedzieliśmy z M. przed telewizorem. Herbata. Fotele.
W wiadomościach ktoś mówi, że zaczęły się rozmowy Rosja – Japonia. I że może ich wynikiem będzie podpisanie traktatu pokojowego.
– Może oddacie im jedną z Wysp Kurylskich i podpiszecie pokój?
– Jak to „oddacie wyspę”?
– Jakąś pustą wyspę, bezludną w zamian za pokój.
M. popatrzyła na mnie jak na wariata. Oświadczyła, że na pewno w ziemię wyspy, którą chcę podarować Japończykom, wsiąkała krew jej przodków.
– Nawet nie wiesz, gdzie to jest!
– Gówno! Żadnej wyspy nie oddamy.
U M. czułość do mnie przestawała obowiązywać, gdy tylko rozmowa zaczynała schodzić w rejon geopolityki.
Pomyślałem, że to, co się stało, unieważnia całą przeszłość. Dla mnie Rosja popełniła samobójstwo. Myślę, że teraz i ona jest szczelnie zamknięta w jakimś czarnym worku. Gdyby nie była martwa, musiałaby przynajmniej zapłakać. Myślę o Rosji i nie widzę ani stołu, ani naszej ulicy, tylko czarny worek. Nic więcej.
O autorze
Paweł Reszka – dziennikarz, korespondent wojenny (m.in. w Gruzji i Ukrainie), autor bestselerowych książek. Współpracował z „Rzeczpospolitą” jako korespondent w Moskwie, był szefem działu śledczego w „Dzienniku”. Pisał dla „Tygodnika Powszechnego” i „Newsweeka Polska”. Od 2019 r. jest dziennikarzem tygodnika „Polityka”. Jego najgłośniejsze książki to m.in. Mali bogowie. O znieczulicy polskich lekarzy, Chciwość. Jak nas oszukują wielkie firmy, Czarni. Dwukrotny laureat prestiżowej Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego (2010 i 2022 r.). Otrzymał również Nagrodę Specjalną Radia ZET „Dziennikarz Dekady” (2019 r.). Był wielokrotnie wyróżniany i nagradzany w konkursie Grand Press.
Czy książka "Stolik z widokiem na Kreml" to klasyczny reportaż wojenny z frontu?
Publikacja Pawła Reszki wymyka się ramom klasycznego reportażu, stanowiąc osobiste pożegnanie z Rosją i zapis rozpadu międzyludzkich więzi. Autor opiera treść na autentycznych wydarzeniach, jednak koncentruje się na rozmowach przy kawiarnianym stoliku oraz zmianach w mentalności społeczeństwa. To głęboka analiza geopolityczna widziana przez pryzmat prywatnych relacji i wieloletnich przyjaźni, które nie przetrwały próby czasu. Lektura oferuje unikalną perspektywę na rosyjską rzeczywistość, łącząc wspomnienia z Moskwy z relacjami z konfliktów zbrojnych.
Jakie kompetencje posiada autor tej publikacji w tematyce rosyjskiej?
Paweł Reszka to wieloletni korespondent w Moskwie oraz doświadczony dziennikarz wojenny, który obserwował konflikty w Gruzji i Ukrainie z bliskiej odległości. Jego wiedza wynika z bezpośredniej obecności w centrum wydarzeń oraz pracy dla najbardziej prestiżowych polskich redakcji, takich jak "Polityka" czy "Rzeczpospolita". Jako laureat licznych nagród Grand Press i Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego, gwarantuje on najwyższy poziom merytoryczny i rzetelność przekazu. Doświadczenie autora pozwala czytelnikowi zrozumieć skomplikowane mechanizmy władzy i nastroje panujące wewnątrz rosyjskiego społeczeństwa.
Jaką atmosferę i tematykę porusza ta książka?
Publikacja utrzymana jest w refleksyjnym, a momentami gorzkim tonie, skupiając się na symbolicznym samobójstwie Rosji jako państwa i idei. Autor analizuje, jak wielka polityka i imperialne ambicje niszczą empatię oraz zniekształcają postrzeganie świata przez zwykłych obywateli. Ważnym wątkiem jest konfrontacja zachodniego punktu widzenia z rosyjską dumą narodową, która często uniemożliwia porozumienie. Książka stawia trudne pytania o winę, odpowiedzialność i moralną śmierć narodu, który przestał reagować na cierpienie innych.
Dla kogo ta pozycja może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest polecana czytelnikom poszukującym suchych danych statystycznych, technicznych opisów strategii wojskowych lub publikacji o charakterze ściśle naukowym. Osoby oczekujące neutralnego, bezstronnego opisu Rosji mogą poczuć się przytłoczone emocjonalnym zaangażowaniem autora w opisywaną historię. Nie jest to również lektura dla osób szukających lekkiej literatury podróżniczej, gdyż porusza ona ciężkie tematy etyczne i egzystencjalne. Treść wymaga od odbiorcy pewnego rozeznania w sytuacji politycznej ostatnich lat, aby w pełni docenić zawarte w niej niuanse.
Czy treść skupia się wyłącznie na działaniach politycznych Kremla?
Książka koncentruje się przede wszystkim na ludziach i ich reakcjach na wojnę, pokazując, jak ideologia przenika do prywatnych mieszkań i rozmów przy herbacie. Autor przedstawia portret rosyjskiego społeczeństwa przez pryzmat konkretnych postaci, których postawy ewoluują pod wpływem państwowej propagandy. Polityka wysokiego szczebla stanowi tu jedynie tło dla ukazania tragedii rozrywanych więzi rodzinnych i koleżeńskich. Dzięki temu czytelnik otrzymuje intymny wgląd w to, co dzieje się w głowach mieszkańców Rosji w obliczu trwających konfliktów.
