Splątanie

"Tylko usychające błyskawicznie odnóża drgały, napędzane pośmiertnymi impulsami płynącymi z przeżartego ciemnością umysłu."

Mam bardzo mieszane odczucia po przeczytaniu książki. Z jednej strony ciekawy pomysł na fabułę, mnogość elementów grozy zgrabnie przeplatająca się z kryminalnym rdzeniem, wzbogacona intrygującymi wątkami obejmującymi mroczne istoty i zjawiska wymykające się ludzkim zdolnościom poznawczym. Z drugiej strony mimo wszystko brakowało mi mocnej dawki napięcia i niepewności, serii dreszczyków charakterystycznych dla wciągających thrillerów. Łapałam się na tym, że było mi w zasadzie obojętne, jak dalej potoczy się akcja, mało cierpiałam z powodu pojawiania się śmierci skutecznie zaglądającej w oczy kolejnym ofiarom. Tak po prostu bywa, że nie zgrywamy się z powieścią, nie mamy jej zbyt dużo do zarzucenia, ale niestety nie okazuje się ona dla nas źródłem satysfakcjonującego zaczytania. Jednak przyznaję, że autor ma obrazowy styl pisania, pasowało mi ciekawe urozmaicenie w dialogach, przyjmowanie różnych form narracji. Podobała mi się także przyspieszona kulminacja zdarzeń w zakończeniu powieści, pozostawienie otwartej furtki dla wyobraźni czytelnika, w kolejnych tomach serii może się ona rozwinąć w porywający sposób. Jakub Kempner, przeniesiony do wrocławskiej policji, za sprawą zagadkowego samobójstwa zostaje zostaje natychmiast wciągnięty w sekwencję zdarzeń, upiornych i trudnych do wyjaśnienia. Wspólnie ze Sławomirem Bauerem tworzą nietuzinkowy duet detektywistyczny. Przed nimi seria bardzo osobliwych i skomplikowanych spraw do rozwiązania.

[Adres usunięty]

Stosunkowo od niedawna czytam literaturę grozy, ale właściwie już od samego początku niesamowicie mnie ona urzekła i staje się jej coraz większym zwolennikiem. Podobnie jeśli chodzi o kryminały, choć tych akurat czytam zdecydowanie mniej. Połączenie tych dwóch gatunków wydawało mi się być niezwykle interesujące, stąd też z ogromną ciekawością sięgnąłem po debiutancką książkę Macieja Lewandowskiego Splątanie.

Powieść ta opowiada o Jakubie Kempnerze - zdegradowanym policjancie, przeniesionym do Wrocławia, gdzie zostaje przydzielony do rutynowej sprawy samobójstwa. Sprawy jednak bardzo szybko przybierają dość nieoczekiwany obrót i to co miało być prostą sprawą, staje się poważnym śledztwem. Policjanci zaczynają być dręczeni widziadłami oraz ciężkimi do wyjaśnienia zjawiskami, które trudno racjonalnie wytłumaczyć. Muszą porzucić utarte ścieżki dochodzeniowe i ruszyć tropem tajemnicy zagrzebanej w jednej z wrocławskich dzielnic. Czasu mają niewiele – z każdym dniem opinia publiczna jest coraz bardziej zaniepokojona a kolejne samobójstwa są coraz bardziej makabryczne...

Pierwsze co zwraca uwagę po otworzeniu książki, oprócz dedykacji, są słowa od autora. Ot wydawałoby się zwyczajna rzecz a jednak u Lewandowskiego nie do końca. Przede wszystkim autor otwarcie pisze, że zanim usiadł do pisania Splątania, to przeczytał cały stos książek w tym takich autorów jak Lovecraft, King, Gaiman, czy Barker i nie kryje się z tym, że wpływ ich twórczości możemy odnaleźć na kartach powieści. Czy jest to w mojej opinii poważna wada, a może raczej rodzaj nieuniknionego, kiedy coś czytamy i nieświadomie wzorujemy się danym pisarzu? Dłuższy czas się nad tym zastanawiałem i bardzo ciężko to ogólnie i jednoznacznie ocenić. Skłaniam się jednak zdecydowanie ku tej drugiej opcji, ponieważ autor od samego początku jest szczery z czytelnikiem i nie ukrywa swoich inspiracji, co jest dla mnie bardzo ważne. Wydaje mi się, że musiało to wymagać również niemałej odwagi - jakby nie patrzeć, Lewandowski podaje na tacy punkt do rozważań i krytyki swojej powieści. Jako osoba dopiero poznająca literaturę grozy, nawiązań odnalazłem stosunkowo niewiele, lecz z tego co zauważyłem nie są to rzeczy wzięte wprost i przeniesione do książki. Jest to raczej inspiracja dziełami tych pisarzy, bądź użycie podobnych zabiegów do opisania grozy, niż powtórzenie cudzych pomysłów.

Chociaż Splątanie jest debiutem pisarza, to zupełnie tego po powieści nie widać. Rzadko się bowiem zdarza bym nie miał nic do zarzucenia bohaterom i tak jest w przypadku tej książki. Postacie są bardzo dobrze wykreowane, mamy okazję ich poznać, wejść w ich psychikę, poznać co lubią i co kryją na mrocznym dnie swoich serc. Oczywiście nie każdego bohatera poznamy tak świetnie jak Jakuba Kempnera, lecz nie mamy poczucia niedosytu. Tam gdzie jest to konieczne autor ujawnia szczegóły z życia postaci a w wielu innych miejscach pozostawia tajemnice i zagadki.

W Splątaniu łatwo odnaleźć motyw policjanta wysłanego z dużego miasta na prowincję, seryjnego i brutalnego zabójcy i tak dalej. Są to schematy dość często wykorzystywane zarówno kiedyś jak i obecnie - stąd też bardzo ciężko stworzyć fabułę ich pozbawioną. Dlatego dobrym posunięciem autora było dodanie elementów grozy, do tych znanych elementów powieści kryminalnej. Jak to sugeruje fabuła, znajdziemy w książce co najmniej kilka ofiar z dość makabrycznymi obrażeniami, lecz nie to najbardziej wzbudza niepokój u czytelnika. Tym elementem są dziwne i z początku niewytłumaczalne dręczenia widziadłami i przerażającymi wizjami oraz ciemność zbierającą się w kątach, której nawet światło latarki nie rozprasza. W moim odczuciu jest to groza na bardzo dobrym poziomie - autor świetnie oddaje klimat niewyjaśnionego, tajemniczego jestestwa, które nawiedza ludzi a brutalne morderstwa stanowią dopełnienie niepokoju sączącego się z książki.

Splątanie jest bardzo ciekawym połączeniem kryminału i grozy, które zawiera w sobie to co najlepsze w obu gatunkach. Znajdziemy tutaj zarówno śledczych szukających sprawcy kolejnych brutalnych morderstw, jak również niezwykle tajemniczą i niewytłumaczalną istotę, nawiedzającą dzielnicę Wrocławia co kilkadziesiąt lat. Lektura tej książki niesamowicie wciąga, sprawia że ciągle się o niej myśli i chcemy jak najszybciej poznać zakończenie. Polecam zwłaszcza osobom o mocnych nerwach!

Za możliwość przeczytania ebooka serdecznie dziękuję Maciejowi Lewandowskiemu!

[Adres usunięty]

W szponach ciemności

Zapewne większość z nas, w dzieciństwie, odczuwała lęk przed ciemnością, wiążąc jej obecność z czającymi się potworami nieokreślonego pochodzenia. Być może – nawet jeśli już dawno przestaliśmy wierzyć w potwory – to ten lęk przed ciemnością wciąż mieszka w naszym ciele. Okazuje się, że ten strach to spadek po naszych przodkach, którzy musieli być czujni, chroniąc się przed drapieżnikami, które polowały właśnie w porze nocnej, w ciemnościach. Obecnie, kiedy ten naturalny wróg został wyeliminowany, tworzymy w naszych umysłach potwory, wypełniające pustkę po zagrożeniu ze strony dzikich zwierząt. Tak przynajmniej tłumaczą strach przed ciemnością psychologowie. Czy to jednak możliwe, żeby ten lęk, również współcześnie, miał swoje uzasadnione podstawy? Twórcy kolejnych horrorów przekonują nas, że tak. Nie dość, że w ciemnościach konfrontujemy się sami ze sobą, ze swoimi wspomnieniami i obawami, to jeszcze z energią, która wypełnia każdy fragment przestrzeni. Z energią, która nie zawsze jest pozytywna, która nie zawsze ma dobre zamiary. Nie bez przyczyny z porą nocną powiązany jest żer wampirów czy wilkołaków, nie bez przyczyny mówi się, że w ciemności kryją się złe myśli, że mieszkają w niej demony…

Co jednak wspólnego wszystkie te – współcześnie wydawałoby się niedorzeczne – wierzenia, mają wspólnego z przeciętnym funkcjonariuszem policji, Jakubem Kempnerem. To nie legendy, ale proza życia, sprawiła iż został zesłany z Warszawy do służby na komisariacie Wrocław Leśnica, gdzie mogłoby się wydawać, że najgroźniejszym przestępstwem jest kradzież wycieraczki sprzed domu sąsiada. Nic bardziej mylnego – na terenie podległym jednostce mają miejsce krwawe zbrodnie, tajemnicze wydarzenia, które nasilają się szczególnie w okresie października i listopada. Bzdury opowiadane przez lokalnego pijaczynę? Przekonamy się o tym dzięki dość makabrycznej lekturze Macieja Lewandowskiego, który „Splątaniem” dołączył do grona pisarzy rozsławiających ulice Wrocławia, choć w tym jednak przypadku, powód do sławy jest dość… kontrowersyjny. Opublikowana nakładem wydawnictwa Videograf powieść to bowiem nie tylko samotna wędrówka po mieście, ale i prawdziwa wyprawa do piekieł. Tym sposobem kolejne ciała nabierają demonicznej wymowy, czytelnik zaś zostaje pchnięty w szpony atawistycznego lęku przed tym, co nieznane, niedopowiedziane i … przed ciemnością. Ta bowiem w powieści odgrywa pierwszoplanową role, sączy się z każdej strony, wyciągając ku bohaterom swoje macki.

Jakub Kempner zostaje przyjęty na miejsce Jacka Domagalskiego, funkcjonariusza, który na terenie komendy zginął w wypadku. Czytelnik już dobrze wie, że ów wypadek to efekt alkoholu krążącego w żyłach oraz panicznego lęku przed cieniami kryjącymi się w kątach komendy oraz przed głosem, który pojawia się niespodziewanie, który produkuje iście piekielne dźwięki. Przybycie funkcjonariusza pokrywa się z wyjątkowo zagadkowym morderstwem i samobójstwem, dlatego natychmiast zostaje ON wciągnięty w wir wydarzeń. Rozpoczyna, wraz z komisarzem Sławkiem Bauerem, swoje pierwsze śledztwo i niemal od razu zaczyna wątpić w prawdziwość przyjętej wersji wydarzeń. Zamordowana przez syna matka, będący ponoć wcieleniem łagodności chłopak popełniający samobójstwo na oczach sąsiadki, a na dodatek jego odcięty palec i sfatygowany list, na którym widnieje deklaracja: „To nie ja”. To zaledwie pierwsza ze zbrodni, które tylko pozornie mają racjonalne wyjaśnienie, pierwsza, która postawi przed funkcjonariuszami zadanie przekroczenia ograniczeń swojego umysłu.

Co kryje się za tajemniczymi morderstwami i samobójstwami? Co wspólnego z tym wszystkim mają ciała okaleczonych zwierząt? Czy to przypadek, iż serie morderstw powtarzają się systematycznie aż od pierwszej wojny światowej? Czy cienie na komendzie i inne niewyjaśnione zjawiska to tylko pułapka umysłu znajdującego się pod wpływem strachu, czy może realne niebezpieczeństwo? To tylko kilka z pytań galopujących w umyśle czytelnika, który pragnąć zgłębić to, co niezgłębione, może liczyć na solidna dawkę strachu.

Sam autor przyznaje, że wychował się między innymi na powieściach Stephena Kinga, trzeba też przyznać, że ręka mistrza jest w powieści „Splatanie” widoczna, choć inspiracja ta ma wymiar twórczy, nie zaś odtwórczy. To sprawia, że przerażenie zyskuje indywidualny charakter, że – mimo znanych schematów – wciąż jesteśmy zaskakiwani, zaś fabuła nieustannie zadziwia zarówno reakcjami bohaterów, jak i kreacją kolejnych wydarzeń, ale przede wszystkim … opisami. Te, pomimo niezwykłej szczegółowości, nie tylko nie nudzą i nie wydają się zbędne, ale wręcz stanowią trzon historii, pobudzając nasza wyobraźnię oraz potęgując grozę. Lewandowskiemu z takim pietyzmem udało się odtworzyć atmosferę mroku pełnego czającego się zła, że nie tylko bohaterowie, ale i czytelnik ulega tej sugestii, drżąc z przerażenia. Mimo to nie sposób jest przerwać lekturę, nie sposób jest odłożyć książkę nie dowiadując się kto (lub co) stoi za tymi wszystkimi zgonami. To sprawia, że po powieść „Splatani” sięgnąć powinni wyłącznie czytelnicy, których konstrukt psychiczny jest bardzo silny, choć nie jestem pewna, czy i to wystarczy, by ustrzec się przed demonami czającymi się w ciemnościach …

Justyna Gul

Qulturasłowa

[Adres usunięty]

"Splątanie" to pierwsza część przygód Jakuba Kempnera. Mężczyzny, który został zdegradowany i przeniesiony do Wrocławia. Tam zostaje przydzielony do rutynowej sprawy samobójstwa. A przynajmniej tak się na początku wydaje. Standardowe śledztwo, zwyczajne poszlaki ? O nie, nie tym razem. Z coraz to nowymi informacjami okazuje się, że nie będzie to zwyczajna sprawa. Policjanci zostają wplątani w sprawę, w którą nikt nie chciałby uczestniczyć. Dręczeni widziadłami, wystawieni na różne próby, decydują się na porzucenie utartych procedur i rezygnują z utartego schematu przeprowadzania śledztwa. Ruszają tropem tajemnicy zagrzebanej w jednej z wrocławskich dzielnic. Krok po kroku docierają do rozwiązania zagadki brutalnych samookaleczeń, a jednocześnie stają przed wyzwaniem, w którym na szali kładą własne życie.. Czasu mają niewiele – demoniczny byt gnieżdżący się w okolicy ma szansę tylko raz na kilkadziesiąt lat wypełnić rytuał zapoczątkowany ponad dwa wieki temu. Jak zakończy się to śledztwo? Jaką postać ma zło?

Z tego co można wyczytać na skrzydełku autora fascynuje twórczość Stephena Kinga. I to widać, a nawet czuć. Uważam, że książki Kinga okropnie się dłużą, początek jest tak rozbudowany, akcja rozkręca się powoli. Tak samo było w przypadku "Splątania". Pierwsze strony mnie nie porwały, a akcja zaczęła się rozkręcać dopiero w połowie książki.

Pracę policji autorowi udało się oddać w bardzo realistyczny sposób. Żadnych przerysowań, ale też żadnych braków. Dzięki temu czytając tę książkę można się poczuć jak w trakcie oglądania filmu kryminalnego wysokiej klasy.

Bohaterowie książki, stają przed trudnymi wyzwaniami, mierzą się ze strachem - często wręcz paraliżującym, ale przede wszystkim są niesamowicie naturalni. Autor nie boi się też wplatać w ich wypowiedzi przekonań politycznych, religijnych.

Uważam, że "Splątanie" jest połączeniem gatunków. Thrillera z powieścią grozy. Książka trzyma w napięciu ( tak jak wspomniałam - mniej więcej dopiero w połowie), a autor doskonale sprawdził się w tworzeniu niepokojącego klimatu. Może książka nie jest wybitnie straszna, przerażająca. Jest w niej coś jednak...

Jeśli nie boicie się odbyć przygody, której celem jest odkrycie korzeni zła, koniecznie sięgnijcie po książkę Macieja Lewandowskiego. Na własnej skórze przekonajcie się czym jest demoniczny byt.

Izabela Nestioruk

„Pomimo włączonych latarek cienie rzucane przez drzewa i krzaki szybko ich pochłonęły”.

Jakub Kempner zostaje zdegradowany i przeniesiony do niewielkiego komisariatu w Leśnicy. Już pierwszego dnia spotyka mrukliwego funkcjonariusza Bauera, który okazuje się jego nowym bliskim współpracownikiem. W zasadzie nic nie zapowiada dobrego początku nowej służby. Jednak prawdziwe nieprzyjemności zaczynają się w chwili, gdy na policję trafia nietypowe zgłoszenie: okrutne morderstwo. Kempner zostaje wysłany na miejsce zbrodni, jednak to, co zastaje, przerasta jego najśmielsze oczekiwania: całe mieszkanie zroszone jest krwią, a ofiary są okaleczone. Niedługo później Jakub dowiaduje się o nietypowych, jesiennych zbrodniach...

„Patrzył na wybałuszone oczy przyjaciela, drgające konwulsyjnie, pobudzane porażonymi nerwami. Tęczówki traciły kolor, blakły i siniały, zasnuwającą się widmową pajęczyną”.

Makabryczne morderstwa pojawiają się coraz częściej, a Kempner czuje, że ich spoiwem jest jeden konkretny człowiek. Wskazują na to znikające z miejsc zbrodni fragmenty ciał, ręce, dłonie, a nawet narządy intymne. W tym samym czasie na policję napływają zgłoszenia dotyczące okrutnych zbrodni dokonywanych na domowych zwierzętach. Pomimo usilnych starań policja stoi w miejscu, a wściekły komendant Bednarski coraz częściej rozdaje podwładnym reprymendy. Kempner postanawia podążać za przeczuciem i stara się rozwiązać zagadki na własną rękę, nie zważając na łatwe, pozornie pasujące odpowiedzi...

„Kuba drugi raz tego dnia otworzył opuchnięte powieki. Świat nadal był paskudnym miejscem” .

„Splątanie” to bardzo ciekawa mieszanka kryminału oraz opowieści z dreszczykiem. Choć horror został tutaj zaserwowany bardziej jako przyprawa dla tajemniczych śledztw, spełnia swoją rolę. Przy „Splątaniu” można dostać gęsiej skórki, a także nabawić się obaw, że gdzieś w mroku czai się gęste, cieniste zło. Elementami, które podkreślają posępny charakter powieści są wyraziści bohaterowie, nieco przesiąknięci amerykańskim stylem, momentami zaskakujący, przez większość czasu po prostu bezwzględni.

Głównym grzechem „Splątania” są długie opisy, niekiedy bardzo do siebie podobne. Chwilami mierzić może także zbyt wulgarny (moim zdaniem niepotrzebnie) język, jak na przykład w przypadku ordynarnego aktu seksualnego, który do fabuły nie wniósł w zasadzie nic, za to pozostawił pewien niesmak. Na uwagę zasługują za to liczne wymyślone przez autora powiedzonka, która podkreślają sposób bycia bohaterów, są ciekawym ozdobnikiem i niewątpliwie dodają książce uroku.

W „Splątaniu” widać sporo inspiracji innymi pisarzami, w szczególności Stephenem Kingiem. Momentami można odnieść wrażenie, że to odbiera książce nietuzinkowości, lecz w końcowym rozrachunku tworzy ciekawy smaczek dla fanów amerykańskiego mistrza horroru. Ode mnie z kolei duży plus za odniesienia do żydowskiego mistycyzmu.

Czy „Splątanie” to ciekawy debiut? Zdecydowanie! A skoro pierwszy tom przygód Jakuba Kempnera już za nami, pozostaje tylko czekać na kolejną część mrocznej historii...