Smak. Zapiski o kulturze i zmysłac

„Smak. Zapiski o kulturze i zmysłach” autorstwa Jehanne Dubrow to niezwykła podróż przez świat kulinariów, zmysłów i emocji, które towarzyszą jedzeniu. To nie jest typowa książka kucharska ani poradnik – to eseje o smaku w jego najgłębszym, kulturowym i egzystencjalnym znaczeniu. Autorka z wrażliwością poetki i erudycją badaczki pokazuje, że smak to nie tylko kwestia podniebienia, ale także pamięci, tradycji, relacji i tożsamości. Każdy rozdział opowiada o innym aspekcie doświadczania jedzenia – od dzieciństwa i rodzinnych wspomnień, przez społeczne rytuały przy stole, aż po refleksje nad ciałem, pragnieniami i przemijaniem. Dubrow podkreśla, że to, co jemy, i sposób, w jaki to robimy, kształtuje nasze życie i opowiada o nas samych więcej, niż moglibyśmy przypuszczać.

Książka łączy w sobie filozofię, literaturę, antropologię i autobiograficzne refleksje, dzięki czemu czyta się ją jak osobisty dziennik spleciony z naukowym esejem. Dubrow pisze językiem eleganckim, nasyconym emocjami, a zarazem niezwykle obrazowym – tak, że czytelnik niemal czuje smaki i zapachy, o których opowiada. To lektura, która angażuje wszystkie zmysły, ale też zmusza do myślenia o codzienności w szerszym kontekście kultury i historii.

Polecam „Smak. Zapiski o kulturze i zmysłach” każdemu, kto lubi książki refleksyjne, pięknie napisane i skłaniające do zatrzymania się nad tym, co wydaje się oczywiste. To idealna propozycja dla miłośników literatury eseistycznej, dla osób ciekawych kulturowych aspektów jedzenia, a także dla tych, którzy chcą spojrzeć na codzienne doświadczenia – jak posiłek czy delektowanie się kawą – w nowym, głębszym świetle. To książka, która nie tylko pobudza apetyt, ale też inspiruje do świadomego smakowania życia.

Jesteś smakoszem? Czy może jesz by przetrwać?

W obu przypadkach mam Ci do zaproponowania ciekawą pozycję czytelniczą.

🌱

„mówienie o smaku jest rzeczą trudną. Smakowanie czegoś jest przecież bezpośrednim wstrząsem neuronalnym; wszystkie słowa zawsze będą wydawać się niezdarne i mgliste.”

Jehanne Dubrow w książce „Smak. Zapiski o kulturze i zmysłach” podejmuje się w krótkich esejach próby przedstawienia przez pryzmat swoich wspomnień, kultury pasjonującej części życia jakim jest smak.

Książka podzielona jest na wstęp, smaki - słodki, słony, kwaśny, gorzki, umami i zakończenie - digestif. W każdej części jest kilka krótkich form.

Nie ma tu nudy. W jednym anegdotka z dzieciństwa, które Autorka spędziła częściowo w Polsce. W drugim nawiązanie do opery, literatury - dużo wierszy, które interpretuje Autorka, nawet Pan Tadeusz. Wszystko wokół smaku. Różne perspektywy, wiele niby oczywistych, jednak w końcu nazwanych. Smakowanie życia nabiera nowego znaczenia. Zachęca do zwrócenia uwagi, bo smak jest dla nas często istotą domu.

Ten zbiór jest zdecydowanie dla smakoszy - literatury, kultury, człowieczeństwa.

Jak dla mnie wspaniała lektura!

"Przy stole poznałam wszystkie emocje. Siedząc przed talerzem z zupą, myślałem o moim chorym psie tak długo, aż zupa zrobiła się zimna. Łzy kapały mi do kleistej owsianki, gdy słuchałam dobiegających z telewizora w salonie informacji o wyniku wyborów. I radośnie witałam szabat, rwąc na kawałki chałkę". I jeszcze jeden cytat: "Wspólnocie stołu towarzyszy od zawsze aura intymności. Poetka Joy Harjo twierdzi, że całe życie dzieje się "przy stole" - niemowlęta ząbkują, dzieci dorastają, nawet starsze osoby przygotowują się na śmierć. Stół to centrum wszystkich naszych drobnych smutków i radości — pisze w wierszu "Być może tutaj kończy się świat".

To właśnie o tym jest ta książka, czyli o emocjach, o jedzeniu, które wzbudza emocje lub wręcz jest emocjami. Jedzenie i smak bez wspólnego przeżywania przy stole są tylko przyjmowaniem pokarmu, by nie umrzeć. I w końcu smak nie dotyczy tylko tego co czujemy na języku, czyli: słodkość, kwaśność, słoność, gorycz i umami, ale także to smak, jaki wywołuje sztuka od wizualnej przez muzykę po literaturę.

Autorka porównuje smaki te, które poznawała w życiu z dziełami tworzonymi przez znakomitości świata kultury. Szuka w nich podobieństw, próbując wydobywać te, które umieszcza w oddzielnych rozdziałach. To książka, na którą trzeba mieć czas, by poczuć smaki, no ale by cieszyć się jedzeniem i degustując je, musimy dać sobie luz. W książce pojawiają się przeróżne dania czy produkty nawet te mało znane i pochodzące np. z Polski jak agrest. Jehanne Dubrow urodziła się we Włoszech i dorastała w Jugosławii, Zairze, Polsce, Belgii, Austrii i Stanach Zjednoczonych. Jest autorką dziewięciu zbiorów poezji i trzech książek literatury faktu. Stąd znajomość tematu, którego się podjęła, jest olbrzymia. Znakomicie opisuje smaki te na języku jak rosół, ale także dzieła, którymi delektują się krytycy literatury, muzyki czy malarstwa lub rzeźby.

Zacząłem cytatem i też nim skończę, bo niezwykle jest trafny, w czasach, kiedy zapominamy o wspólnych posiłkach przy stole: "Stół kuchenny wszystkich zrównuje, nikt nie siedzi wyżej od innych, niczyja narracja nie jest ważniejsza, każda czeka, by stać się — przez krotki czas — pełnym i kompletnym" A w wierszu Joy Harjo czytamy "Być może świat skończy się przy kuchennym stole — głosi ostatni linijka wiersza — gdy śmiejemy się i płaczemy, wkładając do ust ostatni słodki kęs".

Nie zwlekaj i sięgnij po tę książkę, jeśli jedzenie jest dla Ciebie czymś więcej niż tylko... przepraszam za dosadność określenie, paszą.

„Kiedy po raz pierwszy próbujemy czegoś nieznanego, zdobywamy nową wiedzę”.

Jak to się dzieje, że tylu autorów pisze o smakach, jedzeniu, o tym jak „delicje” rozpływają się im na podnebieniu a ja czytając o tym wszystkim po prostu przechodzę na tym do porządku dziennego? I dopiero taka autorka jak Jehanne Dubrow, pisząc swoją książkę o kulturze i zmysłach, które mają związek z jedzeniem, uświadamia mi jak wielkie dzieła opierają się na kubkach smakowych? Niestety, czytam dosłownie. Wyciągam wnioski. Opieram się na głównych i pobocznych bohaterach i ich historiach a nie „smakuję” literatury jak należy.

Jehanne w swojej książce „Smak. Zapiski o kulturze i zmysłach” prowadzi czytelnika przez pięć smaków. Słodki, kwaśny, słony, gorzki i umami. Jej odnośniki co do smaków są szeroko zakrojone. od biblii, po koran i talmud, przez przedstawienie teatralne po magdalenki u Prousta czy grzybobranie przedstawione w „Panu Tadeuszu”. Tak, tak moi drodzy. Kultura i smaki polskie nie są obce autorce.

Prowadzi ona czytelnika po każdym ze smaków z pasją, wyrafinowaniem i wprowadza nas w zaciekawienie - co opisze w następnej kolejności? Do czego jeszcze nawiąże? A musicie mi uwierzyć, że Pani Dubrow ma szeroką wiedzę co się odczuwa na każdejstronie napisanej przez nią książki. Dzięki niej zwróciłam uwagę na fragmenty, które niejako „pomijałam” podczas czytania. Jednak i zapisałam sobie nowe pozycje „do przeczytania”.

Skłamałabym, gdybym napisała, że przyrównuje ona smaki jedynie do dzieł pisanych. Fotografia, malarstwo - to również miało wpływ przy pisaniu tejże pozycji. Pozycji, która mnie „ugościła” duchowo, gdyż ja jako łakomczuch w trakcie czytania co poniektórych fragmentów odczuwałam brak potraw na stole... Może to i dobrze, bo przytyłabym o kilka kilogramów.

Zatem zachęcam do zapoznania się z lekturą, bo być może nauczymy sie czegoś nowego o nas samych? Tak jak niektórzy orientują się po dłużysz swoim żywocie, iż „(...) potrafimy się nauczyć nowych smaków, świadczy o tym, że nasze preferencje nie są ustalone raz na zawsze”.

Współpraca barterowa z Wydawnictwem [Adres usunięty].