Smak. Moje życie i jedzenie

„Sztuka, którą można się żywić - czy może być coś lepszego?”.

Stanley Tucci. Aktor wywodzący się z rodziny włoskich ekspatów, który w mojej świadomości zdołał się zapisać przede wszystkim jako: Nigel (Diabeł ubiera się u Prady), Caeaser Flickerman (trylogia Igrzysk Śmierci) oraz skazany na wyrok śmierci Jefferson Grieff (W zamknięciu). Och, a całkiem niedawno, jeszcze jako Sean z Burleski, partnerujący na ekranie ikonicznej Cher. Podskórnie jakoś zawsze budził moją sympatię, a po lekturze „Smak. Życie i jedzenie” ta wzrosła wręcz niepomiernie. Stan to człowiek orkiestra! Już krótka notka umieszczona na skrzydełku okładki robi niemałe wrażenie i wiem, że w kwestii jego artystycznego dorobku (ale nie tylko) mam wciąż sporo do nadrobienia. I zapewniam Was, że owe braki nadrobię niezwykle ochoczo. Szczególnie uzasadniony będzie seans „Wielkiego otwarcia ” oraz „Julie i Julia”.

„Nie wiem, dlaczego my, Amerykanie, nie przykładamy wagi do zachowania tego, co było, ważniejsze wydaje się nam to, co jest albo może być. Niczym dzieci i nastolatki nie nauczyliśmy się jeszcze, że liczy się coś więcej niż teraźniejszość. Oczywiście zmiany są dobre, ale nie ma potrzeby niszczyć przeszłości, żeby stworzyć przyszłość - one mogą i powinny istnieć obok siebie”.

Wychowany w poszanowaniu włoskiej kultury, w rodzinie, która traktowała wspólne posiłki oraz ich przygotowanie niemalże z dogmatyczną czcią, wchłaniał jednocześnie amerykańskość. Jest to spory dysonans, a jednak Tucci zdołał dla siebie wyciągnąć z obu dziedzictw to, co najlepsze. Wszak stanowią trzon obyczajów oraz są ważną składową tożsamości. A osobowość Stanley ma zaiste wyrazistą. I ta charyzma wraz z ciętym poczuciem humoru oraz kulinarną wiedzą wyłaniają się z kart „Smaku”, który stanowi doskonale wyważone połączenie swoistego pamiętnika z książką kucharską. Tam, gdzie na pierwszy plan wyłaniają się bardziej osobiste wspomnienia, Autor przytomnie zachowuje… nie tyle dystans, ile daleko posuniętą samoświadomość, która pozwala uniknąć nadmiernego ekshibicjonizmu. Każda retrospektywa, każda przywołana anegdota z życia zawodowego płynnie łączy się z kolejną prezentowaną recepturą bądź odtwarzaną gastronomiczną podróżą. A z nich wynika coś pięknego, coś, co uderzyło mnie już na samym początku lektury: afirmacja miłości do jedzenia, to afirmacja miłości do życia. Tak to się manifestuje. Każdy kęs, najmniejsza choćby przyjemność czerpana z posiłku, towarzystwa oraz bogactwa smaków to pochwała. Czysty hedonizm. I jak najbardziej zdrowe podejście. W biegu nie zawsze mamy czas czy ochotę na celebrację czynności, którą nierzadko wykonujemy mechanicznie, wpychając w siebie pospiesznie to, co tylko nawinie nam się pod ręką. W ten sposób tylko powierzchownie odżywiamy ciało, a raczej zapychamy się, byle uzyskać jakąkolwiek dawkę energii niezbędną do przeżycia kolejnego, niekoniecznie łatwego dnia. Tymczasem można inaczej. Nie, nie każdy z nas musi być od razu koneserem, ba, nie każdy z nas chce być kucharzem, który podoła kapryśnej złożoności Timpano (wkrótce zrozumiecie ten fenomen, zaręczam). I to jest jak najbardziej w porządku. Warto jednak niekiedy zwolnić i przyłożyć nieco większą uwagę do spożywanego posiłku, wyrażając tym samym radość z niego i wdzięczność. Wszak do tego nie trzeba być wielkim smakoszem czy dumnym maniakiem. Zresztą, nie oszukujmy się, nie wszyscy się do tego nadajemy, tak jak nie wszyscy mamy zdrową relacje z jedzeniem oraz nabyte z czasem - czy też wyniesione z domu rodzinnego - nawyki. Książka Stanleya ma jednak szansę zapalić w nas niezbędną po temu iskierkę i skierować naszą uwagę w te właśnie rejony, równocześnie wzbudzając pewną zazdrość o rodzinne zaplecze Autora , a także jedzenie, które regularnie spożywają we wzruszający sposób zataczając pokoleniowe koło. Z pewnych tradycji w końcu się nie wyrasta. W tym przypadku zresztą nawet nie warto się wyłamywać.

„Utrata rodzinnego dziedzictwa jest bolesna - to rzeczy, których nie można odkupić ani odtworzyć. A najcenniejszym dziedzictwem są chyba rodzinne przepisy kulinarne. One też przypominają nam, skąd i od kogo pochodzimy, przekazują opowieść o innych ludziach z innych miejsc i czasów. Na szczęście są trwalsze niż przedmioty, a historie, które opowiadają, można odtwarzać raz za razem. Stracimy je tylko wtedy, gdy przestaniemy o nie dbać”.

„Smak. Życie i jedzenie” wyprzedziła moje oczekiwania o lata świetlne. Dawno żadna książka nie wywołała we mnie tak radosnego nastroju. To totalny comfort read, od którego robi się cieplej na sercu i jakoś tak lżej na duszy. Autentycznie. Nie zalecam jednak czytać na głodnego. Wasze ślinianki – tak jak i moje zdradzieckie – zapewne oszaleją. Rewelacja!

„Fascynowało mnie też podobieństwo restauracji do teatru. Kuchnia z własną biosferą, w której w porze obiadu albo kolacji biegali rozgorączkowani ludzie ledwie panujący nad ogniem i nożami, był scenicznym zapleczem. Sala jadalna - sceną, na której ci sami ludzie po przejściu przez wahadłowe drzwi magicznie zyskiwali spokój i opanowanie, niemal dobroduszność. Podobnie schizofreniczne zachowanie widziałem wcześniej (także we własnym wykonaniu) wyłącznie w teatrze. To bardzo ciekawe, choć niepokojące zjawisko jest w tego rodzaju przybytkach normą i koniecznością”.

Ta książka to bardzo interesujące połączenie autobiografii z książką kucharską. W kolejnych rozdziałach Tucci opowiada o swoim życiu, w tym także eskapadach kulinarnych. Każdy rozdział kończy się przepisem na jedno z dań lubianych przez autora, co jest świetną inspiracją do własnych odkryć kulinarnych. Książkę dostałam w prezencie, nie spodziewałam się specjalnych zachwytów. A tymczasem świetnie się bawiłam, czytając tę pełną humoru i jednocześnie bardzo osobistą pozycję. 

Lubię książki z elementami autobiografii, dlatego ta szczególnie przypadła mi do gustu. Autor w niezwykle ciekawy sposób opisuje swoje doświadczenia i łączy z nimi w fantastyczny sposób kulinaria. Książka wzbudza nowe chęci do działania i eksperymentowania w kuchni. Nie jest to kolejna, nudna książka kulinarna bez polotu. Autor doskonale połączył w niej wszystkie swoje doświadczenia i pragnie inspirować.

Od czasu do czasu mam ochotę sięgnąć po jakąś książkę non-fiction. Ostatnio bardzo polubiłam się z opowieściami znanych ludzi, najczęściej aktorów. Podziwiałam Tucciego na ekranie, a teraz wpadła mi w rękę jego książka. Powiem Wam, że nie wiedziałam, że jego życie było tak ciekawe i skomplikowane. Naprawdę czytało mi się tę książkę z wielkim zaciekawieniem.

.

Tucci nie ukrywa, że ogromną częścią jego życia od zawsze było jedzenie. Począwszy od dzieciństwa, przez młodzieńcze lata aż do teraz. Jedzenie było dla niego sposobem na wyrażanie emocji, uczuć, ale było też oczywiście przeżyciem i nośnikiem wspomnień. I myślę, że wiele osób też tak ma, że przeżycia łączy z określonymi smakami, zapachami. Jego dzieciństwo i posiłki matki, która potrafiła zrobić coś przepysznego z niczego. Budżetowe jedzenie, kiedy im się nie przelewało, potrafiła zamienić w wykwintną kuchnię. Nauczyła go doceniać smak. Nauczyła dostrzegać tego czego wiele osób nie potrafi, dostrzegać wartość jedzenia. To jak pięknie autor pisze o jedzeniu jest niesamowite, daje wytchnienie, przenosi to krainy sennych marzeń. Doprawdy tak właśnie się czułam. Coś niesamowitego. Z wielu rzeczy nie zdawałam sobie również sprawy. Tucci przeszedł przez nowotwór, który na jakiś czas odciął go od tego co niezmiernie kochał, właśnie od jedzenia. W takich momentach jeszcze bardziej docenia się możliwości jakie się miało. W swoim życiu Tucci otaczał się dobrym jedzeniem, miał przyjemność kosztować niesamowitych specjałów, otaczać się ciekawymi ludźmi i kosztować rzeczy, których nam zapewne nie będzie dane. Ale to jak o tym opowiada sprawia, że praktycznie przez papier czujemy to co on podczas tych doświadczeń.

.

Niesamowita historia. Ja jestem zachwycona. Dodatek przepisów autora i jemu znanych to takie dopełnienie całości. Świetna książka i przyjemna lektura. Polecam.

Jeśli lubicie czytać książki biograficzne, a przy okazji nie obca Wam dobra kuchnia to książka, którą powinniście przeczytać. Dzięki swojej pasji, autor przekonuje czytelnika do tego co sam lubi. Książkę czyta się jednym tchem, jest pełna smaku i dobrego gustu. To książka, która ukazuje zarówno blaski jak i cienie bycia sławną osobą. Zdecydowanie polecam spędzić z nią czas, świetnie będzie nadawać się również na prezent.