Sarma rozstaje się z mężem. Z dnia na dzień zostaje sama z dwójką małych dzieci: z karmieniem piersią, odprowadzaniem do przedszkola, chorobami, rachunkami, gotowaniem, sprzątaniem i śpiewaniem do snu ulubionej kołysanki dziesięć razy z rzędu. Jednocześnie czuje w sobie ogromną potrzebę miłości – tej duchowej i tej fizycznej. Presja społeczna wymusza na niej bycie „matką doskonałą”. To oraz brak akceptacji samej siebie sprawia, że w jej głowie pojawia się… Skarbeniek.
Kim jest?
Wewnętrznym głosem, alter ego, a może najlepszym przyjacielem, który nie pozwala Sarmie się poddać?
Na pewno jest głosem, który stara się znaleźć formę wyrazu dla tego, co zwykle nazywamy feminizmem.
Inspirację do książki stanowiły monologi ze słynnego łotewskiego “Stand-upu kobiet”, którego Gaile jest współzałożycielką.
O autorce:
Inga Gaile
Poetka, autorka ośmiu zbiorów poezji i autorka beletrystyki: pięciu powieści i jednego zbioru opowiadań.
Jest jedną z organizatorek i uczestniczek kobiecej grupy stand up w Rydze.
Jej zbiory poezji ukazały się w języku angielskim, hiszpańskim i polskim. Jej powieści tłumaczone były na włoski, estoński, litewski, hiszpański, serbski, niemiecki.
Dzięki swojemu wyjątkowemu poczuciu humoru, doskonale przedstawia wewnętrzne rozterki, własne doświadczenia, a także codzienne życie kobiet i napiętnowanych grup społecznych, walcząc tym samym o ich równe prawa.
Inga Gaile była wielokrotnie nominowana do Łotewskiej Nagrody Literackiej, w 2015 roku otrzymała tę nagrodę za zbiór poezji Vai otra grupa mani dzird?, a w 2020 roku za powieść Skaistas. W 2020 roku nominowana do nagrody Europejski Poeta Wolności za zbiór Wielkanoc (Lieldienas) przetłumaczony na polski przez Agnieszkę Smarzewską.
O tłumaczu:
Daniel Łubiński
Rodowity ryżanin, mieszka w Polsce od lat 90. Absolwent filologii łotewskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, obecnie wykładowca na tej uczelni. Przetłumaczył do tej pory cztery książki i jedną sztukę teatralną. Gra i śpiewa w zespole Dziwy, organizuje festiwal „Łotwo i przyjemnie”. Jest członkiem Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
W jakim stylu utrzymana jest narracja w książce "Skarbeniek"?
Książka łączy w sobie cechy literatury pięknej z formą monologu wewnętrznego inspirowanego stand-upem. Autorka wykorzystuje poczucie humoru do opisania trudnej codzienności samotnej matki zmagającej się z presją społeczną. Tekst ma charakter introspektywny i skupia się na emocjonalnych oraz fizycznych potrzebach bohaterki. Taka konstrukcja pozwala czytelnikowi na głębokie utożsamienie się z przeżyciami protagonistki w sposób bezpośredni i bardzo intymny.
Jaką rolę pełni tytułowy "Skarbeniek" w życiu głównej bohaterki?
"Skarbeniek" to wewnętrzny głos i alter ego bohaterki, który pomaga jej przetrwać trudne chwile po rozstaniu z mężem. Postać ta stanowi formę wyrazu dla skrywanych myśli i feministycznych przekonań, których Sarma nie potrafi wypowiedzieć wprost. Jest to swoisty mechanizm obronny ułatwiający akceptację samej siebie w wymagającej roli matki i kobiety. Obecność tego głosu dodaje opowieści unikalnego, nieco surrealistycznego charakteru, który wyróżnia tę pozycję na tle innych powieści obyczajowych.
Czy treść książki nawiązuje do rzeczywistych doświadczeń łotewskich kobiet?
Inspiracją dla powstania tej powieści były monologi z popularnego łotewskiego "Stand-upu kobiet", którego Inga Gaile jest współzałożycielką. Dzięki temu autorka autentycznie przedstawia problemy, z jakimi mierzą się współczesne kobiety na Łotwie i w całej Europie Środkowej. Narracja porusza tematy tabu związane z macierzyństwem, samotnością oraz codzienną walką o równe prawa. Realistyczne podejście do obowiązków domowych sprawia, że historia staje się uniwersalnym manifestem współczesnej kobiecości.
Kto odpowiada za polskie tłumaczenie powieści Ingi Gaile?
Przekładu na język polski dokonał Daniel Łubiński, doświadczony tłumacz i wykładowca filologii łotewskiej. Jako rodowity ryżanin doskonale oddaje on niuanse kulturowe oraz specyficzny rytm języka oryginału w polskiej wersji językowej. Tłumaczenie zachowuje humorystyczny i poetycki ton, z którego słynie twórczość Ingi Gaile w jej ojczystym kraju. Profesjonalne opracowanie tekstu gwarantuje płynność lektury przy zachowaniu pełnej wierności wobec łotewskiego pierwowzoru literackiego.
Dla kogo lektura książki "Skarbeniek" może okazać się nieodpowiednia?
Powieść ta nie jest skierowana do czytelników poszukujących lekkiej, tradycyjnej beletrystyki o prostej i liniowej konstrukcji fabularnej. Specyficzna forma monologu wewnętrznego oraz silne akcenty feministyczne mogą być trudne w odbiorze dla osób preferujących wyłącznie klasyczną narrację trzecioosobową. Tematyka oscylująca wokół trudów samotnego macierzyństwa i kryzysu tożsamości wymaga od odbiorcy dużej empatii oraz skupienia podczas czytania. Nie jest to pozycja dla osób unikających w literaturze dosadnych opisów fizyczności oraz głębokich, bolesnych rozterek emocjonalnych.
