Sekrety Zamojszczyzny i Roztocza. Sekrety

To wyjątkowa lektura. Choć jestem poznaniakiem z krwi i kości, bo tu urodzili się moi rodzice i czuję absolutny związek z Pyrlandią, w moim sercu jest sporo miejsca dla Zamościa i Roztocza. To tam się urodziłem, tam spędziłem pierwsze lata życia i ukończyłem liceum, zanim, jak mawiali rodzice, „wróciliśmy do siebie”.

Dlatego kiedy tylko w serii „Sekrety…” ukazał się tomik poświęcony Zamościowi i Roztoczu, wiedziałem, że muszę go przeczytać. Nie miałem pojęcia, jak bardzo bliski mi się okaże. Każda strona odsłaniała osobiste wspomnienia, a to, co z pozoru było historią, stawało się moją historią.

Seria „Sekrety…” to fascynujące wydawnictwo, które lada moment doczeka się swojego 100. tomu. My, jako „Czytadła i czekadełka”, jesteśmy nawet patronami jednego z nich. „Sekrety Zamościa i Roztocza” to zbiór opowiadań, w których odnalazłem wątki, które poruszyły mnie dogłębnie.

>Marek Grechuta – opowiadanie „Nie chciał chodzić na wagary” opowiada o wybitnym zamościaninie, Marku Grechucie. Cytat: "Marta Sztokfisz w swej książce Chwile, których nie znamy. Opowiesć o Marku Grechucie przytaczą opinię Julii Rodzik, nauczycuielki języka polskiego z czasów licealnyh Marka". Pani profesor Julia Rodzik uczyła również mnie, gdy byłem w pierwszej klasie I LO w Zamościu. Doskonale pamiętam, jak w wielkiej auli Akademii Zamoyskiej organizowała projekcje lektur, na których oglądaliśmy [Adres usunięty]. „Faraona”. To była sprawiedliwa i wspaniała pedagożka.

>Kawiarnia Ratuszowa – w opowiadaniu „Na koniak do magistratu” wspomina się kawiarnię mieszczącą się w renesansowym ratuszu. Cytat: "Do historii tego miejsca przeszła uroczystość pożegnalna zorganizowana dla dyrektora zamojskiego szpitala powiatowego, Tadeusza Onyszkiewicza". Doktor Onyszkiewicz był moim ojcem chrzestnym, na jego cześć noszę jedno z imion. Moja mama pracowała w tym szpitalu jako oddziałowa na oddziale dziecięcym. Zarówno ja, jak i mama, byliśmy też operowani przez Tadeusza Onyszkiewicza, który był wybitnym chirurgiem.

>„Hołd pruski” Matejki – opowiadanie „Ukryli Matejkę w podziemiach” opowiada o ukryciu słynnego obrazu w krypcie kościoła św. Katarzyny. Ten kościół był mi bardzo bliski. Chodziłem tam z mamą na sumę, ale był to też kościół, w którym licznie objawiali się uczniowie z mojego liceum i technikum elektrycznego, modląc się o proste pytania na sprawdzianach. Od 1954 roku był rektorem tego Kościoła ks. Mieczysław MIchalski. Jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci w Zamościu. W swoim kościele był sam. Dał się poznać z odprawiania Mszy św. przez ponad dwie godziny. Odprawiał ją w rycie przedsoborowym. Przechodząc przez kościół słychać było skrzypienie jego wyglancowanych butów i zapach mocnej francuskiej wody kolońskiej. W mieście pojawiał się w pluszoym kapeluszu i długim swetrze.

>Statek „Zamość” – w opowiadaniu „Whisky w Buenos Aires” poznajemy matkę chrzestną statku „Zamość”, pielęgniarkę Halinę Szczudłowską. Pani Halina była koleżanką mojej mamy, pracowaly razem w szpitalu. Pamiętam przyjęcie w jej domu, które zorganizowała po powrocie z rejsu do Stanów Zjednoczonych.

Wiele innych miejsc i zdarzeń opisanych w książce jest mi znanych. Były też historie, które mnie zaskoczyły, a najbardziej nowela „Ciężarówką po wolność” – gotowy scenariusz na film, a nawet serial!

Cieszę się z tej lektury i polecam ją każdemu, bo jest w niej mnóstwo ciekawostek. To książka, która pokazuje, jak wielkie historie przeplatają się z naszymi prywatnymi, osobistymi sekretami.