Rytm Harlemu

,,Kolej podziemia" tego autora tak przypadła mi do gustu, że postanowiłam skusić się też na jego nowość jaką jest ,,Rytm Harlemu".

W tym wydaniu na pewno wszyscy bohaterowie nie byli kryształowi. Zarówno miejsce, jak i czas w którym osadzona jest fabuła niejako wymagały od nich działania niekoniecznie zgodnie z prawem. Tak właśnie było z tymi postaciami i działaniem wbrew prawu, które nie dla wszystkich miało zakończyć się szczęśliwie.

Nie da się ukryć, że jest to bardzo specyficzna książka, w którą należy się dobrze wczytać by w pełni wyłapać wszystkie niuanse. Ja akurat nie miałam okazji czytać niczego z tego okresu, wiec było to dla mnie ciekawe doświadczenie, więc nie żałuję, że zdecydowałam się na tę lekturę.

Autor po raz kolejny zachwycił mnie swoim wydaniem, na które warto zwrócić uwagę w wolne dni. Jest to jedna z tych książek od których nie sposób się oderwać, ale też należy być uważnym podczas tej lektury.

,,Rytm Harlemu" to jedno z tych wydań, które z całą pewnością zasługuje na literackie nagrody.

Harlem to pełna kontrastów dzielnica Nowego Jorku, zamieszkała w większości przez Afroamerykanów. Właśnie tam toczy się akcja najnowszej powieści Colsona Whiteheada Rytm Harlemu. W słynnym, niebezpiecznym miejscu rządzącym się swoimi prawami. Tam czas płynie inaczej, spokojniej w swoim rytmie. Niespiesznym. Na Sto Dwudziestej Piątej Ulicy w Harlemie, swój sklep meblowy prowadzi bohater tej opowieści, Ray Carney. Prowadzi przyzwoite życie, stara się zapewnić żonie i dzieciom godne warunki życia. Nie jest wymarzonym zięciem dla rodziców Elizabeth, byli przekonani, że ich córka zasługiwała na lepsze życie. Ale on się stara za wszelką cenę spełnić marzenia żony, poszukuje lepszego i większego mieszkania, chce pokazać, że potrafi zadbać o swoją rodzinę. Ale zawsze jest ten sam problem, niedostatek pieniędzy. A że jego interes z meblami nie zawsze przynosi zyski, próbuje dorobić na lewo. Mimo, że prowadzi uczciwe interesy, kuszące są dla niego propozycje handlu kradzionymi rzeczami. Nie odmawia szemranym typom, ale robi to na niewielką skalę. Robi interesy z ludźmi półświatka, paserami, złodziejami i oszustami. Jego kuzyn, Freddie co jakiś czas, daje mu do upłynnienia to coś z biżuterii czy elektroniki, oczywiście zdobyte nielegalnie. Pozwala się wciągnąć kuzynowi w ciemne interesy, które się nie powiodą, Ray będzie miał problemy i będzie nieźle kombinował. Aby chronić swoją firmę, będzie dawał liczne koperty zapewniające bezpieczeństwo i ochronę. Tam wszyscy biorą i dają. I w taki sposób życie się toczy, w rytmie wyznaczanym okolicznościami i realiami.

Rytm Harlemu to wielowymiarowa, wielowątkowa opowieść o życiu w tej części Manhattanu. O codziennej walce o przetrwanie, zdobycie pieniędzy na zapewnienie rodzinie bytu, kombinowaniu i unikaniu niepotrzebnych kłopotów. Autor ciekawie i z pietyzmem oddaje tło społeczne lat 60. ubiegłego stulecia, szczególnie wiele miejsca poświęca zamieszkom, jakie miały miejsce w roku 1964 po zamordowaniu przez policjantów czarnoskórego chłopca. Uliczne walki, starcia z policją, przepychanki, podpalenia i dewastacje rządziły w Harlemie, nadawały ton życiu jego mieszkańcom. Było bardzo niebezpiecznie i nieprzewidywalnie. Autor doskonale przedstawia półświatek Nowego Jorku, ciemne i nielegalne interesy, oszustwa, napady i morderstwa, skorumpowanych policjantów. A w środku tego całego zamieszania żyje w miarę normalnie Ray, który ma jedno marzenie, szczęście swoich najbliższych. Ma wspaniałą małżonkę, dzięki której jeszcze całkiem się nie zatracił, podobnie jak jego kuzyn. On ma dla kogo żyć i to go mobilizuje do lepszego.

W jądrze tej lektury umiejscowione zostało przesłanie, dotrzyjcie do niego i przeanalizujcie. Przenieście się chociaż na chwilę na mroczne i ciemne ulice Harlemu, poczujcie klimat tego nowojorskiego zakątku, omijanego i traktowanego z dystansem. Ale tam żyją normalni ludzie, którzy też pragną być szczęśliwi, chcą zapewnić spokój swoim najbliższym, pracować i się rozwijać. Nie jest im łatwo, ale oni się starają.

W tej lekturze zadziwia taka drobiazgowość i dokładność autora, wierne odwzorowanie ówczesnych realiów społeczno-gospodarczych Harlemu. Powieść czyta się szybko, autor ma swój charakterystyczny styl, który się podoba, przekonuje do siebie.

Można zaryzykować stwierdzenie, że ta opowieść to intymny i bardzo głęboki hołd złożony Harlemowi, ukłon w jego stronę. Próba skierowania oczu świata na to miejsce, które na zawsze zapisało się na kartach historii.

Polecam, to powieść, z którą czas płynie szybko i w przekonaniu, że wiele w życiu można zmienić na lepsze! Działa mobilizująco i napawa nadzieją!

Czy można połączyć arcyciekawy styl literacki, muskający łagodnie oko wprawnego czytelnika z naprawdę dobrą opowieścią, która jest czymś w rodzaju guilty pleasure? Okazuje się, że tak! I Colton Whitehead zrobił to z rozmachem. A, że pyszna była to opowieść i zaskakująca jednocześnie – opowiem poniżej.

Trzeba Wam wiedzieć, że jest to świetny kryminał w stylu retro, umiejscowiony w dusznym, amerykańskim klimacie Harlemu, który bynajmniej nie kojarzy się tutaj z klubami jazzowymi, a li i jedynie z gangsterką, paserami i obecnością tzw. nieuczciwych typów. Jest to opowieść o właścicielu sklepu meblowego, który tylko z pozoru jest człowiekiem kryształowo czystym i godnym zaufania. Tak naprawdę to oszust i człowiek utrzymujący kontakty z miejscowym półświatkiem.

Ta powieść złożona jest z kilku historii dziejących się na przestrzeni lat. I choć wydaje się, że są różne, to jednak łączą się ze sobą. Oprócz soczystej i wartkiej opowieści, można się tu też doszukiwać pewnych ważnych dla społeczeństwa prawd. Dużo tu mowy o tym do czego prowadzą kłamstwa, intrygi, ale też zaufanie ludziom, którzy na nie absolutnie nie zasługują.

Whitehead brutalnie ukazuje wyraźny podział narodowościowy. Zaznacza jak mocno zakorzeniony był rasizm i jak ludzie nie chcieli się wyrwać z tego stuporu, trwając przy swoich zgniłych poglądach.

To, co zachwyca w tej powieści, to wspaniała znajomość Nowego Jorku, dokładne, wręcz drobiazgowe koordynaty, które pokazują gdzie i w którym miejscu dzieje się akcja. I choć człowiek, który nie był nigdy w NY nie będzie znał topografii miasta, to jednak opisy pomogą mu wczuć się w klimat miasta i tętniącego w nim życia w XX wieku.

Powieść Whiteheada to zabawa konwencją, ale też solidna porcja rzutkiej i niekonwencjonalnej fabuły z wielką porcją krytyki społeczeństwa amerykańskiego. To przykład powieści doskonałej w swej formie i jakości jaką posiadają jedynie wybitni literaci. Warto ją czytać po stokroć!