Citrinitas, faza żółcienia. Rycerze Heliopolis. Tom 4

POPKULTUROWY KOCIOŁEK: Rycerze Heliopolis tom 4 od samego początku sprawia wrażenie albumu, który nie chce już niczego tłumaczyć wprost. Jodorowsky nie prowadzi czytelnika za rękę, raczej wrzuca go w wir zdarzeń, gdzie symbole, religijne odniesienia i historyczne figury są dosłownie wszędzie. Alchemia zaś nie jest tu tylko ozdobą fabularną, ale językiem, którym opowiadana jest cała rzeczywistość.

Asiamar, będący centralną postacią serii, w tym tomie staje się kimś pomiędzy człowiekiem a ideą. Jego droga nie przypomina klasycznej ewolucji bohatera, bardziej przypomina proces dekonstrukcji i ponownego składania tożsamości. Rytuał w którym bierze udział, działa jak punkt zwrotny, ale nie prowadzi do klarowności, tylko do jeszcze większej wieloznaczności.

Jodorowsky nie interesuje się realizmem. Interesuje go transformacja, a ta w Rycerze Heliopolis tom 4 przybiera formę momentami wręcz brutalnie symboliczną. Każde wydarzenie zdaje się mieć drugie dno, choć nie zawsze daje się je uchwycić w sposób jednoznaczny.

Odważną decyzją ze strony autora jest tu również przeniesienie akcji do Londynu końca XIX. Samo miasto jest nie tyle tłem, co żywym organizmem, który oddycha przemocą i tajemnicą. Wprowadzenie zaś wątku Kubę Rozpruwacza nadaje historii ciężaru, ale jednocześnie wprowadza napięcie między historią znaną a jej reinterpretacją. Jodorowsky nie rekonstruuje tutaj rzeczywistości, tylko ją przekształca. W efekcie powstaje przestrzeń, w której historia staje się częścią większego, metafizycznego eksperymentu.

Mocnym i pozytywnym wyróżnikiem komiksu zdecydowanie są tutaj bohaterowie. Jodorowsky konsekwentnie odchodzi od psychologicznego realizmu. Bohaterowie nie funkcjonują tylko jako osoby z krwi i kości, ale przede wszystkim jako nośniki większych i głębszych idei.

Asiamar jest w tym kontekście postacią centralną, ale nie dominującą w klasycznym sensie. Jego działania wynikają z logiki wewnętrznej świata, który rządzi się alchemicznymi prawami. Z kolei Kuba Rozpruwacz w tej interpretacji nie jest jedynie antagonistą. Jego funkcja zostaje przesunięta w stronę mitu, który można interpretować na wiele sposobów. W efekcie przestaje być postacią historyczną, a staje się elementem większej układanki.

Jeśli chodzi o tempo akcji, jest to dość dyskusyjny element komiksu. Album sprawia bowiem wrażenie, jakby chciał zmieścić zbyt wiele w zbyt krótkiej formie. Wątki pojawiają się, rozwijają i znikają w sposób, który nie zawsze daje przestrzeń na ich pełne wybrzmienie. To przyspieszenie nie jest jednak przypadkowe. Wydaje się wpisane w styl Jodorowsky’ego, który często buduje narracje na zasadzie intensywnych skoków między wydarzeniami. Problem pojawia się wtedy, gdy czytelnik próbuje złapać rytm i uporządkować znaczenia....