Rodzice nastolatków na krawędzi. Jak zaradzić rodzicielskiej bezradności

Problemy z nastolatkiem to częsty kłopot, na który skarżą się rodzice. I to nie tylko w gronie rodzinnym, ale część z nich decyduje się na wizytę u psychologa. Każdy, kto ma nastoletnie dziecko w domu wie doskonale, że życie z nim pod jednym dachem obfituje w wiele wydarzeń. Nastolatek jest pełen różnorodnych – zwykle sprzecznych – emocji, buntuje się przeciwko całemu światu, miewa huśtawki nastrojów i zwykle nie panuje nad swoimi reakcjami, które często są nieadekwatne do sytuacji. Stąd dramaty miłosne czy te związane z sytuacjami szkolnymi albo relacjami z rówieśnikami, ale również z rodzicami. Odpowiada za to okres dojrzewania i szalejąca w młodym człowieku burza hormonalna, ale nie tylko. Część problemów z nastolatkiem to zjawisko naturalne, bowiem młody człowiek musi przejść przez okres buntu, aby odnaleźć własną tożsamość i własną drogę. Dlatego nadwrażliwość, płaczliwość, nadpobudliwość, podnoszenie głosu, dramatyzowanie nie musi oznaczać czegoś złego, a rodzic musi je po prostu spokojnie przetrwać. Niestety zdarzają się jednak takie zaburzenia zachowania młodzieży czy problemy emocjonalne nastolatków, które powinny nas zaniepokoić i skłonić do szybkiej reakcji, ale również refleksji związanej z naszym własnym zachowaniem, a także jakością relacji z naszym dzieckiem – relacji, na którą pracowaliśmy przez lata.

O tym, jak być rodzicem współczesnego nastolatka (i przetrwać), kiedy się zaniepokoić, kiedy interweniować, a kiedy odpuścić, a także skąd mogą wynikać pewne problemy i jak ich uniknąć piszą w swojej książce dziennikarka Krystyna Romanowska oraz dr Agnieszka Dąbrowska i dr Marta Niedźwiedzka – lekarki o specjalności psychiatra dzieci i młodzieży, mające wieloletnie doświadczenie w leczeniu zaburzeń psychicznych. W opublikowanej nakładem wydawnictwa MUZA książce, pt. „Rodzice nastolatków na krawędzi”. Jak zaradzić rodzicielskiej bezradności”, będącej zapisem rozmów autorek, poruszonych zostało wiele ważkich kwestii związanych z rodzicielstwem i wychowaniem.

Tym samym to książka nie tylko dla osób, które niepokoją się określonym zachowaniem dziecka, nie tylko dla tych, które mają już dziecko w terapii, ale również takich, którzy chcą uniknąć popełnienia pewnych błędów, którzy chcą zadbać o relacje z dzieckiem, pracować nad sobą, którzy są samotni, którzy sami noszą swój własny bagaż związany z wychowaniem i relacjami w rodzinie. Książka napisana jest prostym językiem, bez naukowego zadęcia, dzięki czemu może sięgnąć po nią każdy zainteresowany tematem. Nie jest to typowy poradnik parentingowy, nie jest to też szablon, który można przyłożyć do każdego dziecka, rodzica czy relacji pomiędzy nimi. Książka może stać się jednak impulsem do zmian i to nie tylko w kontaktach z dzieckiem, ale przede wszystkim do zmiany swoich nawyków i zachowań. Opisane w książce prawdziwe historie pozwalają nie tylko lepiej zrozumieć daną sytuację, ale być może zobaczyć w nich i swoją rodzinę. Co więcej książka niejako zwalnia nad od presji bycia rodzicem idealnym (bo takowy nie istnieje), ale podkreśla też konieczność odbycia trudnych niekiedy rozmów czy stawiania granic, a także występowania jako rodzic, a nie kumpel.

Książka składa się z jedenastu rozdziałów, poruszających takie tematy, jak: obawy współczesnych opiekunów młodych ludzi, uważne ograniczanie nastolatków w ich żądaniach i działaniach czy dorośli w kryzysie psychicznym. Przeczytamy też o samotnych rodzicach, o mierzeniu się z lękiem swojego dziecka i o komunikacji z nim, o formach wywierania nacisku przez rodziców, a także o rodzicach nastolatków sięgających po nielegalne substancje i używki. To tylko część tematów poruszonych w tej niezwykle ważnej dla rodziców książce, która niejako demitologizuje rodzicielstwo. Wychowanie dziecka w obecnych czasach, kiedy presja społeczna jest olbrzymia, pokusy dostępne na wyciągnięcie ręki, a autorytety to „gadające głowy” z mediów społecznościowych, jest niezwykle problematyczne. Jednak części z tych problemów można uniknąć, zdejmując również z siebie presję bycia rodzicem idealnym, zaś z dziecka – presję naszych oczekiwań wobec tego kim ma być i jakie ma być. Autorki nie dają gotowej recepty, jak wychować dobrze dziecko i zadbać o relację z nim, ale one wyłaniają się z rozmów pomiędzy nimi, zaś my możemy wykorzystać je z uwzględnieniem własnych ograniczeń czy możliwości. Namawiają też do chwili rodzicielskiej refleksji nad sobą, uwrażliwiają na zmienność nastrojów nastolatka i podkreślają zależności pomiędzy samopoczuciem rodziców i dzieci. Tym samym to cenna lektura pozwalająca na stworzenie dobrej relacji z dzieckiem i cieszenie się sobą i wspólnie spędzanym czasem.