Realizacja dźwięków języka polskiego. Terapia zaburzeń artykulacji

Komunikacja odbywa się [Adres usunięty]. za pomocą języka, a zaburzenia w tym obszarze znacząco utrudniają możliwość porozumiewania się. Ograniczają tym samym możliwości realizowania się na polu szkolnym/zawodowym czy społecznym. Istnieje błędne przekonanie, iż nieprawidłowa wymowa głosek jest najczęściej występującym, a zatem najłatwiejszym do terapii zaburzeniem. Jednak zaburzenia artykulacji, powszechnie zwane dyslalią, nie zawsze daje się szybko skorygować. Między innymi dlatego, że zaburzenia te mogą współwystępować z innymi dysfunkcjami (w tym dysfunkcjami językowymi), ale mogą również stanowić główny problem w zakresie mowy.

O tym, w jaki sposób pracować nad głoskami, ich prawidłową realizacją czy wywołaniem, pisze w swojej obszernej publikacji Ewelina Chorębała w książce pt. „Realizacja dźwięków języka polskiego. Terapia zaburzeń artykulacji”. Opublikowana nakładem Oficyny Wydawniczej IMPULS publikacja, jest wyjątkową pozycją zarówno dla początkujących, jak i dla doświadczonych logopedów. To również doskonały materiał do pracy dla nauczycieli przedszkolnych i wczesnoszkolnych czy terapeutów, do rodziców i opiekunów dzieci z dyslalią, a także do studentów, którzy otrzymują gotowe opracowanie wraz z ćwiczeniami.

Najobszerniejszą część książki stanowi charakterystyka wad konkretnych głosek i grup głosek. Autorka omawia zaburzenia artykulacji każdej głoski, przedstawia sposoby jej wywołania oraz korekcji, a materiał ten wzbogacony jest ćwiczeniami. Książka składa się z trzech części, z czego pierwsza poświęcona została charakterystyce dyslalii – diagnozie, terapii i przyczynach. Część druga koncentruje się na głoskach, ich charakterystyce, różnicowaniu słuchowym, wywoływaniu oraz korekcji zaburzeń artykulacji. W części trzeciej otrzymujemy natomiast materiał wyrazowy do ćwiczeń. Lektura służyć może zarówno do pracy z dzieckiem, jak i osobą dorosłą, zaś kompleksowe ujęcie tematu i układ treści książki pozwala na szybkie odszukanie interesujących nas kwestii.

Książka przybliża skrótowo tematy takie jak: podstawy pracy logopedy nad dźwiękami mowy – specyfikę pracy i stosowanych metod (poznamy tu [Adres usunięty]. podstawowe definicje takich pojęć, jak mowa, fonem, dyslalia i dystrofonia, autorka omawia także rozwój mowy dziecka, zwraca również uwagę na istotne kwestie w pracy logopedycznej, takie jak praca żuchwy czy wspieranie czynności fizjologicznych w obrębie aparatu artykulacyjnego. Znajdziemy tu również krótkie omówienie przyczyn zaburzeń artykulacji.

Znacznie obszerniejsza część druga skoncentrowana jest na samych głoskach. Znajdziemy tu min. omówienie ogólne samogłosek twardych, miękkich, zmiękczonych, ustnych i nosowych, a także omówienie szczegółowe tych wszystkich samogłosek, włącznie z układem artykulacyjnym przy wymawianiu danej głoski, pozycji występowania w wyrazach, różnicowaniem słuchowym, wskazówkami do pracy nad wywołaniem tych głosek i korekcji zaburzeń artykulacji. W części trzeciej książki znajdziemy gotowe ćwiczenia do pracy, które można wykorzystać do budowania strategii pracy. Materiał pracy do poszczególnych głosek jest podzielony w ten sposób, że mamy możliwość ćwiczenia danej głoski w sylabach, w wyrazach, w grupach spółgłoskowych, a nawet imionach.

Książka ma charakter popularnonaukowy, ale mimo częściowo akademickiego charakteru może ją wykorzystać do pracy nawet rodzic, pozbawiona jest bowiem stricte akademickiego języka utrudniającego zrozumienie osobom nie będącym logopedami. Zawartość książki, przede wszystkim praktyczna sprawia, że może być ona wykorzystywana w bieżącej pracy, stając się cennym kompendium wiedzy na temat głosek, ich wywoływania i ćwiczenia.