Radio Wolne Albemuth

Ta książka jest dosłownie przerażająca. I za to właśnie najbardziej ją cenię! Dystopijne wizje autora dzięki skrajnym emocjom utrzymują uwagę czytelnika od pierwszego do ostatniego słowa. Ponadto książka bardzo mocno zmusza do myślenia. Przedstawiony w niej chory świat mógłby zaistnieć naprawdę. Dick sprawia, że zaczynam się zastanawiać, jak nie dopuścić do tego, by nasz i tak daleki od ideału świat nie stał się istnym piekłem z kart jego książki. Zdecydowanie polecam wszystkim miłośnikom gatunku. Książka w niczym nie odstaje od takich klasyków jak "Rok 1984" czy "Nowy wspaniały świat".

Och jaka to będzie gratka dla zwolenników wszelkich teorii spiskowych na tle politycznym! To publikacja science fiction a ja, jako czytelnik widzę wiele wspólnego z rzeczywistością i aktualnie panującą sytuacją na świecie. Czyżby pisarz przewidział jak potoczą się losy naszego kraju? A może chciał stworzyć obraz fantasy w taki sposób, by czytelnikowi wydawał się nieabsurdalny bazując na prawdziwych zdarzeniach? Ta publikacja jest naprawdę dobra! Zachęcam do przeczytania tej lektury i wydania własnej opinii.

PopKulturowy Kociołek:

Alternatywne lata sześćdziesiąte, senator Ferris F. Fremont z gigantycznym poparciem zostaje nowym prezydentem kraju. Wydarzenie to staje się bezprecedensowym zwrotem w historii USA i wszystkich jego mieszkańców. Nowy prezydent będący zarówno paranoikiem, jak i oportunistom wprowadza w kraju szereg daleko idących zmian. Wszystkie one mają na celu walkę z tajemniczą mroczną komunistyczną grupą „Aramchek”, która ponoć opanowała amerykańskie społeczeństwo. Walka z nią wymaga radykalnych środków, które mocno wpływają na wolności obywatelskie. Niegdyś ostoja „wolności” stopniowo przemienia się w państwo policyjne, a wszystko to za niemą zgodą obywateli.

Fabuła książki skupia się tutaj na przyjaźni dwóch mężczyzn, Nicholasa Brady’ego (sprzedawcy w sklepie z płytami) i pisarza science fiction Philipa K. Dicka. Pierwszy z bohaterów pewnego dnia zaczyna otrzymywać informacje od pozaziemskiej istoty, która dostrzega niebezpieczeństwo zmian zachodzących w kraju. W ten właśnie sposób zaczyna się rodzić ruch oporu, który powinien przeciwstawić się totalitarnemu reżimowi. Czy naprawdę Nicholas Brady otrzymuje rady od siły wyższej? Czy może podobnie jak prezydent kraju cierpi on na urojenia, w które wciąga bliskie sobie osoby?

Sam zarys fabuły jasno pokazuje, że książka Radio Wolne Albemuth nie jest typowym przedstawicielem gatunku sci-fi. Każdy, kto jednak miał wcześniej do czynienia z dowolnym dziełem autora, doskonale zdaje sobie sprawę, że jego twórczość zawsze wyłamywała się z przyjętych schematów. W przypadku recenzowanego tytułu ciężko jest więc jednoznacznie stwierdzić, z jakim gatunkiem literackim mamy tutaj do czynienia. Z jednej strony mamy tu wiele niezwykłych koncepcji i pomysłów charakterystycznych dla fantastyki naukowej i pomysłowości Philipa K. Dicka. Z drugiej zaś pochłaniając kolejne strony, odnosi się wrażenie, że czytamy dramat skoncentrowany na dwóch głównych bohaterach i szaleństwie świata funkcjonującego wokół nich.

Sprawia to, że publikacja jest niezwykle intrygująca, ale również dosyć trudna w odbiorze. Wierzchnia warstwa scenariusza jest dla autora jedynie maskowaniem dla znacznie głębszej treści i całej masy poukrywanej symboliki. Doskonałym przykładem może być tutaj samo nazwisko nowego prezydenta USA Ferrisa F. Fremonta (gdzie F jest szóstą literą alfabetu). Tego typu religijnych aluzji/symboli jest tu cała masa i odgrywają one w opowieści dosyć ważną rolę. Dodatkowo nie można również nie zwrócić uwagi na ciekawy pomysł umieszczenia w fabule swojego własnego alter ego. Dzięki temu historia staje się czymś na pograniczu fikcji i fabularyzowanych osobistych przeżyć twórcy.

Radio wolne Albemuth jest dystopią, przedstawiającą alternatywną rzeczywistość przełomu lat 70-tych i 80-tych XX-wieku, w której prezydentem Stanów Zjednoczonych zostaje Ferris F. Fremont. Tworzy on państwo policyjne, znosi wszelkie wolności obywatelskie i prawa człowieka, inwigiluje obywateli, sprawia, że sąsiad donosi na sąsiada, a także wymyśla nieistniejącą organizację Aramchek, która ma zniszczyć od środka Stany Zjednoczone. Co więcej, najważniejsi ówcześni politycy amerykańscy, z Johnem F. Kennedym na czele, nie żyją i jedyną szansą na zmianę sytuacji politycznej są niezwykłe instrukcje otrzymywane przez jednego z bohaterów przez pozaziemski byt.

Cała książka jest podzielona na trzy części, przy czym ta ostatnia jest dość krótka. Narratorem części pierwszej i trzeciej jest sam autor książki, czyli Philip K. Dick, który pisze kolejne powieści, zmaga się z pomówieniami o braniu narkotyków, przygląda się mechanizmom władzy i jest przez nią inwigilowany. Natomiast narratorem drugiej części jest przyjaciel Philipa K. Dicka, czyli Nicholas Brady, który otrzymuje tajemnicze transmisje od istoty nazywanej Valis. Każdy z nich doświadcza innych represji ze strony rządu Fremonta, ma odmienne spojrzenie na sytuację polityczną i na inne kwestie zwraca uwagę.

Wizja Dicka daje dużo do myślenia, szczególnie w obecnych czasach. Autor znakomicie analizuje, ale i ośmiesza władzę, nie tylko tę totalitarną, w czym można odnaleźć echa jego własnych doświadczeń. Dokładnie pokazuje i analizuje różne mechanizmy sprawowania władzy, ale również metod stosowanych w państwie policyjnym. Co bardziej przerażające, wniosek płynący z lektury i obserwacji Philipa K. Dicka jest taki, że władza się nie zmienia, jedynie ugrupowanie polityczne, które ją sprawuje. Natomiast wszyscy politycy tak samo kupują swoich wyborców, straszą ich i tłamszą. Znakomitym wstępem, jak i uzupełnieniem do poruszanej tematyki jest wstęp Wojciecha Manna, który pozwala lepiej zrozumieć przesłanie książki i jej ponadczasowość.

Radio wolne Albemuth jest satyrą władzy i rządzących, która jest nad wyraz aktualna i ponadczasowa. Philip K. Dick przedstawia różne mechanizmy sprawowania władzy, zwłaszcza te inwigilujące obywateli. W tle zaś pojawia się tajemniczy, pozaziemski byt, kontaktujący się z niektórymi ludźmi. Polecam!

VALISystem A

Kolejna powieść Dicka powróciła na polski rynek. I tym razem mamy do czynienia również z kolejną wielką książką tego artysty. Może „Radio wolne Albemuth” nie należy do najbardziej znanych dzieł amerykańskiego mistrza, a jednak należy do tych najbardziej polecenia wartych. Bo to kolejna, jakże przejmująca i aktualna wizja, a zarazem naprawdę wyśmienita, świetnie napisana lektura, jaka pozostaje w pamięci na dłużej.

Ferris F. Fermont (jego inicjały, FFF czyli 666, 3 x szósta literat alfabetu) jest prezydentem. Jest też paranoikiem i oportunistą, który Stany zmienia w państwo policyjne. Tymczasem przyjaciel pisarza science fiction, Philipa K. Dicka, staje się odbiornikiem kosmicznych komunikatów. Te zaś mogą pomóc obalić prezydenta. Ale czy to w ogóle możliwe?

Do tej powieści podchodzić można, jak do dzieła samodzielnego, bo tym przecież jest, a zarazem również jak do części większej serii, znanej pod nazwą trylogii „Valis”. To właśnie tu, pod pierwotnym tytułem „VALISystem A”, Dick po raz pierwszy starał się zmierzyć z paranormalnym incydentem, jakiego był pewien, że doświadczył w roku 1974, a który posłużył mu potem, jako fabuła do „Valis” (stąd nie wnikam w jego detale w tym miejscu), ale ostatecznie rzecz ukazała się jako „Radio wolne Albemuth”. Ale nie zmienia to faktu, że mamy tu do czynienia z dziełem kompletnym i znakomitym.

Dick swoim zwyczajem, z drobiazgowością i uporem paranoika, którym przecież był, przygląda się mechanizmom władzy, wcale nie tylko tej totalitarnej, analizuje je i ośmiesza. Ale w tym ośmieszaniu śmiechu jako takiego nie ma, wszystko to bowiem przeraża. Odarte z całej tej ubranej jedynie na pokaz otoczki, przedstawia grozę, mrok, brud i wszystko to, czego nie chcielibyśmy widzieć u władzy, mającej przecież nad nami kontrolę, ale co zawsze tam jest. Bo ta satyryczna strona „Radia” jest nie tylko nad wyraz aktualna, ale i ponadczasowa. Władza się zmienia, zmienia się strona polityczna ją trzymająca, zmieniają się nazwy, wreszcie zmienia się to, czym nas straszy, czym kupuje, a czym tłamsi, ale same mechanizmy nie zmieniają się nigdy. Dick o tym wie, o tym pisze, nawet jeśli jest tu wszystko to konkretnie ukierunkowane, a co my z tym zrobimy, zależy już od nas.

Ale jest też w tej powieści nieodzowna strona fantastyczna. Jest kosmiczna inteligencja, jest różowy promień światła i tym podobne elementy. Jest też rozpad rzeczywistości, ale co ważne mamy tu mnóstwo autosatyry, bo Dick znów czyni z siebie bohatera i znów robi to z ironią i dystansem. A właściwie tu robi to po raz pierwszy, bo wszystko, co przeczytacie tutaj, znajdziecie potem w trylogii „Valis” z tym, że w „Radiu” w formie nieco prostszej, bardziej przestępnej, choć nadal zaangażowanej politycznie, religijnie i filozoficznie. Świetnie napisanej, pięknie wydanej. Warto. To naprawdę jedno z największych dzieł autora, ale i jedna z najlepszych powieści o totalitaryzmie. I niezmiennie robi wielkie wrażenie.